Najnowsze doniesienia krążące w mediach społecznościowych sugerują, że przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen "automatycznie zwiększa" swoje wynagrodzenie. Cube przeanalizował te doniesienia, aby wyjaśnić, w jaki sposób faktycznie ustalane są wynagrodzenia unijnych urzędników.
Według filmu udostępnionego niedawno na Instagramie, przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen "automatycznie zwiększa" swoją pensję o 2400 euro miesięcznie.
Stwierdzenie to pojawiło się ponownie w mediach społecznościowych po tym, jak zostało wzmocnione przez skrajnie prawicowe postacie polityczne, w tym byłego eurodeputowanego Floriana Philippota, który zacytował artykuł opublikowany przez niemiecką gazetę "Der Bild".
W artykule stwierdzono, że "urzędnicy Unii Europejskiej otrzymali siódmą podwyżkę płac w ciągu trzech lat".
Według publicznie dostępnych danych opublikowanych przez EUR-Lex - oficjalną bazę danych Unii Europejskiej zawierającą teksty prawne i dokumenty publiczne - prawdą jest, że wynagrodzenia unijnych urzędników wzrosły w latach 2020-2025.
Podwyżki te nie są jednak wynikiem osobistej decyzji podjętej przez samą Ursulę von der Leyen.
Jak faktycznie ustalane są wynagrodzenia urzędników UE?
Wynagrodzenia urzędników Unii Europejskiej są co do zasady dostosowywane raz w roku.
Mechanizm dostosowania wynagrodzeń, obowiązujący od 2013 roku, został zatwierdzony przez państwa członkowskie Unii Europejskiej i Parlament Europejski. Opiera się on na wzorze określonym w regulaminie pracowniczym wspólnoty.
Obliczenia przeprowadzane przez Eurostat - urząd statystyczny Unii Europejskiej - nie są automatyczną podwyżką wynagrodzeń powiązaną z inflacją. Nie jest to też zwykła indeksacja.
Zamiast tego odzwierciedla zmiany w sile nabywczej krajowych urzędników służby cywilnej w państwach członkowskich Unii Europejskiej.
W praktyce oznacza to, że wynagrodzenie unijnego urzędnika pracującego w Brukseli może wzrosnąć lub spaść w zależności od tego, jak rząd belgijski dostosuje wynagrodzenie i siłę nabywczą własnych urzędników służby cywilnej.
Ile zarabia Ursula von der Leyen?
Stosując obecne zasady dla wysokich rangą urzędników Unii Europejskiej, miesięczne wynagrodzenie Ursuli von der Leyen wzrosło z około 28 400 euro w 2020 roku do około 35 800 euro obecnie.
Jednak wzrost wynagrodzeń w Unii Europejskiej często pozostawał w tyle za krajowymi wskaźnikami inflacji. Na przykład w 2022 roku wynagrodzenia unijnych urzędników z siedzibą w Brukseli wzrosły o 4,4 proc., podczas gdy inflacja w Belgii osiągnęła w tym samym roku 10,5 proc.
Rzecznik Komisji Europejskiej powiedział redakcji Cube, zespołowi Euronews zajmującemu się weryfikacją faktów, że "w Komisji Europejskiej absolutnie nie ma czegoś takiego jak 'samoczynne podnoszenie wynagrodzeń'".
"Ogólna sytuacja dotycząca aktualizacji wynagrodzeń w 2025 roku jest poniżej poziomu nominalnych podwyżek w państwach członkowskich" - powiedział rzecznik.
Dla porównania, nominalny wzrost wynagrodzeń wyniósł około 3,4 proc. w Austrii, 6,7 proc. w Szwecji i 18 proc. w Polsce.
Rzecznik powiedział również, że "w latach 2004-2025 pracownicy Unii Europejskiej doświadczyli znacznej utraty realnej siły nabywczej".
Według danych Komisji, pracownicy Unii Europejskiej stracili około 11,9 proc. swojej siły nabywczej w wyniku kolejnych reform regulaminu pracowniczego i powtarzających się ograniczeń w dostosowywaniu wynagrodzeń.
Czy unijni urzędnicy płacą podatki?
W debacie publicznej często twierdzi się, że unijni urzędnicy nie płacą podatków. Twierdzenie to jest mylące.
Organizacje międzynarodowe, takie jak Unia Europejska, nie podlegają jurysdykcji podatkowej żadnego państwa członkowskiego. W rezultacie unijni urzędnicy nie płacą krajowych podatków dochodowych w krajach, w których pracują.
Podlegają oni jednak opodatkowaniu na poziomie Unii Europejskiej.
Urzędnicy Unii Europejskiej płacą unijny progresywny podatek dochodowy, który może wynosić do 45 proc., a także dodatkowy podatek solidarnościowy w wysokości do 7 proc., wraz ze składkami na ubezpieczenie społeczne. Podatki te są wpłacane bezpośrednio do budżetu wspólnoty.
Ponadto pracownicy Unii Europejskiej płacą podatek od wartości dodanej (VAT), podatki lokalne i regionalne, podobnie jak inni mieszkańcy.
Unijni urzędnicy mogą również otrzymywać dodatki związane z ich osobistą sytuacją, takie jak dodatek zagraniczny lub rodzinny. W zależności od sytuacji mogą one wynosić od około 2300 euro do 18 000 euro miesięcznie.