António Costa i Ursula von der Leyen wezmą udział w pierwszym w historii szczycie UE-Azja Środkowa, który odbędzie się w piątek w uzbeckim mieście Samarkanda.
UE i Uzbekistan podpiszą umowę o wzmocnionym partnerstwie i współpracy jeszcze w tym roku - zapowiedział przewodniczący Rady Europejskiej.
"Mam nadzieję powitać was w Brukseli jeszcze w tym roku, aby podpisać naszą umowę o wzmocnionym partnerstwie i współpracy jako owocny wynik naszych rozmów w tych dniach" - powiedział António Costa na otwarciu trójstronnego spotkania w Samarkandzie z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen i prezydentem Uzbekistanu Shavkatem Mirziyoyevem.
Tekst umowy został zawarty, musi teraz zostać przetłumaczony i poddany przeglądowi prawnemu. Umowa może jednak zostać podpisana już w czerwcu.
Sherzod Asadov, rzecznik prezydenta Mirziyoyeva, powiedział w oświadczeniu, że obie strony zgodziły się "promować wspólne programy i projekty współpracy w dziedzinie innowacji, zielonej energii, górnictwa, rolnictwa, transportu, logistyki, cyfryzacji i innych obszarów".
Poinformował również, że w ramach rozmów osiągnięto porozumienie w sprawie utworzenia regionalnego biura Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) w Taszkiencie, stolicy kraju, co określił jako "ważny krok w kierunku przekształcenia naszego kraju w międzynarodowe centrum finansowe".
Trójstronne spotkanie odbyło się dzień przed tym, jak uzbeckie miasto będzie gospodarzem pierwszego w historii szczytu UE-Azja Środkowa. W spotkaniu wezmą również udział przywódcy Kazachstanu, Kirgistanu, Tadżykistanu i Turkmenistanu, a także prezes Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz delegacja EBI.
Costa powiedział, że rozmowy i szczyt "otworzą nowy rozdział w naszej historii, podnosząc poziom naszego wspólnego partnerstwa".
Tymczasem Asadov powiedział, że tematy, które powinny zostać zbadane, obejmą wzmocnienie współpracy gospodarczej, wzajemne połączenia transportowe, zrównoważony rozwój i ekologię oraz współpracę humanitarną.
"Oczekuje się, że najważniejszym wynikiem szczytu będzie przyjęcie Deklaracji z Samarkandy, która da silny impuls do rozszerzenia konstruktywnego dialogu między Azją Środkową a Unią Europejską, zintensyfikowania współpracy we wszystkich obszarach i podniesienia stosunków do poziomu partnerstwa strategicznego" - dodał.
Oczekuje się również, że zostanie podpisana deklaracja intencji w sprawie surowców krytycznych, którą wyżsi urzędnicy UE, wypowiadający się pod warunkiem zachowania anonimowości, powiedzieli na początku tego tygodnia, że będzie ona korzystna dla obu stron.
UE zabezpieczyłaby metale ziem rzadkich, których potrzebuje do zasilania swojej transformacji energetycznej i zwiększenia swojej strategicznej autonomii, ponieważ Chiny obecnie kontrolują znaczne udziały w wydobyciu i przetwarzaniu wielu takich materiałów. Region otrzymałby również inwestycje potrzebne do rozwoju lokalnego przemysłu.
Agenda obejmuje również ochronę multilateralizmu, wspólne i regionalne wyzwania w zakresie bezpieczeństwa, turystykę, programy międzyludzkie, a także Ukrainę.
Wyżsi urzędnicy UE powiedzieli wcześniej w tym tygodniu, że oczekuje się, iż Costa i von der Leyen poruszą kwestię obchodzenia sankcji nałożonych przez UE na Rosję za pełną inwazję na Ukrainę.
Niektóre kraje Azji Środkowej odniosły korzyści, sprzedając Rosji produkty wyprodukowane w Europie, które są objęte zakazem wjazdu do tego kraju.
"Jest to dość aktualne, biorąc pod uwagę nowy impuls w rozmowach pokojowych w Ukrainie, które obserwowaliśmy w Rijadzie" - powiedział jeden z urzędników.