Od tysięcy lat uważany za siedzibę Zeusa, dziś Olimp walczy o miejsce wśród najcenniejszych obiektów świata. Wpis na listę UNESCO byłby ukoronowaniem jego znaczenia kulturowego i przyrodniczego, ale oznaczałby także nowe wyzwania dla ochrony góry.
Mityczna siedziba bogów starożytnej Grecji jest o krok od historycznego, międzynarodowego wyróżnienia. Kandydatura Olimpu do wpisania na Listę światowego dziedzictwa UNESCO jako obiektu mieszanego - łączącego wyjątkowe walory przyrodnicze i kulturowe - ma zostać rozpatrzona podczas tegorocznej sesji Komitetu Dziedzictwa Światowego, która odbędzie się w dniach 19–29 lipca w Seulu.
REKLAMA
REKLAMA
Olimp, najwyższa góra Grecji, wznosząca się na wysokość 2918 metrów, zachwyca nie tylko niezwykłym krajobrazem i bogactwem przyrody. Od tysięcy lat zajmuje szczególne miejsce w greckiej tradycji i mitologii - według wierzeń był siedzibą Zeusa oraz dwunastu najważniejszych bogów starożytnego świata.
Na zboczach Olimpu rozciąga się jeden z najcenniejszych ekosystemów Grecji, w którym występują rzadkie gatunki roślin i zwierząt. Obszar ten kryje również liczne zabytki i ślady dawnej działalności człowieka, dzięki czemu stanowi wyjątkowe połączenie dziedzictwa naturalnego, historii i kultury.
Grecja złożyła wniosek o wpisanie całego masywu Olimpu na Listę światowego dziedzictwa UNESCO już w 2014 roku. Międzynarodowi eksperci z IUCN i ICOMOS - organizacji doradczych UNESCO - zwrócili jednak uwagę na konieczność uzupełnienia dokumentacji o dodatkowe informacje, które pozwoliłyby jeszcze lepiej uzasadnić wyjątkową wartość tego miejsca.
Zgodnie z ich zaleceniami konieczne jest dokładniejsze udokumentowanie światowego znaczenia cech geologicznych Olimpu, jego niezwykłej bioróżnorodności oraz zachodzących tam procesów ekologicznych. Eksperci wskazali również na potrzebę pełniejszego przedstawienia kulturowego dziedzictwa góry, między innymi poprzez uwzględnienie we wniosku stanowiska archeologicznego w Dio, położonego u podnóża Olimpu.
Burmistrz Dio-Olimpos, Ewaggelos Geroliolios, tak opisuje wyjątkową więź lokalnej społeczności z górą:
„Olimp to nasze życie. To miejsce, w którym dorastaliśmy i które widzimy każdego dnia. Jednocześnie jest to przestrzeń nasycona mitem, historią, niezwykłą bioróżnorodnością, wyjątkowym pięknem przyrody oraz ogromnym znaczeniem kulturowym”.
Jak podkreśla burmistrz, ewentualne wpisanie Olimpu na Listę światowego dziedzictwa UNESCO miałoby znaczenie wykraczające daleko poza lokalny i krajowy wymiar. „Byłoby czymś, co dotyczy całego świata” - mówi, zwracając jednocześnie uwagę, że taki status wiązałby się również z większą odpowiedzialnością za ochronę wyjątkowego środowiska naturalnego góry.
Ochrona wyjątkowego ekosystemu Olimpu pozostaje jednym z najważniejszych wyzwań także dla mieszkańców i osób pracujących w jego otoczeniu. Babis Marinidis, wspinacz i przewodniczący Klubu Wysokogórskiego w Litóchoro, podkreśla, że wpisanie góry na Listę światowego dziedzictwa UNESCO mogłoby przyczynić się do wzrostu zainteresowania turystów, ale jednocześnie wymagałoby wprowadzenia jeszcze bardziej rygorystycznych zasad zarządzania ruchem odwiedzających.
„Pytanie brzmi, ilu ludzi jest w stanie przyjąć ta góra i ten ekosystem” - mówi. Zwraca uwagę, że już obecnie pojawiają się trudności z przestrzeganiem obowiązujących zasad ochrony przyrody, takich jak zakaz biwakowania czy kąpieli w szczególnie wrażliwych obszarach.
Olimp każdego roku przyciąga tysiące turystów i wspinaczy z całego świata. Gwałtownie zmieniające się warunki pogodowe, wymagający teren oraz trudne szlaki sprawiają jednak, że jest to góra wymagająca szacunku, odpowiedzialnego podejścia i przemyślanego zarządzania ruchem odwiedzających.
Dla mieszkańców Litóchoro ewentualne wyróżnienie Olimpu przez UNESCO byłoby potwierdzeniem wielowiekowej i niezwykle silnej więzi łączącej społeczność z górą. Hotelarka Stavroula Vourou podkreśla:
„Olimp nie jest czymś, co dopiero odkrywamy. Przez wszystkie te lata był źródłem życia dla Litóchoro. Litóchoro żyło dzięki Olimpowi”.
Na ostateczną decyzję UNESCO czeka się z dużym zainteresowaniem. Wpisanie Olimpu na Listę światowego dziedzictwa byłoby bowiem wyjątkowym międzynarodowym wyróżnieniem dla miejsca, w którym splatają się mitologia, historia oraz niezwykłe bogactwo przyrodnicze.