Zespół naukowców z Cáceres wykrył w ścianach jaskiń w Hiszpanii i Portugalii ludzki DNA sprzed ponad 2 tys. lat, co może odmienić badania prehistorii.
Badania koordynowane w Cáceres pozwoliły odzyskać ludzki DNA sprzed ponad 2 tys. lat z jaskiń w Hiszpanii i Portugalii. To przełom, który otwiera nowe możliwości odtworzenia historii prehistorycznych populacji.
REKLAMA
REKLAMA
Badaniami kierował Hipólito Collado, a w pracach uczestniczyły zespoły z Hiszpanii, Portugalii, Wielkiej Brytanii, Niemiec i Chin. Naukowcy pokazali, że powierzchnie ze sztuką naskalną potrafią zachować ludzkie ślady genetyczne przez tysiące lat.
Praca opublikowana w czasopiśmie „Nature Communications” jest częścią projektu First Art, który wyrósł z badań nad sztuką naskalną w jaskini Maltravieso w Cáceres. To właśnie tam zidentyfikowano jedne z najstarszych malowideł w Europie.
Regionalny kanał „Canal Extremadura” udostępnił na platformie X nagranie z projektu w jaskini Maltravieso „które pokazuje zachowanie DNA w sztuce naskalnej i otwiera nowe ścieżki badawcze”:
Materiał genetyczny na powierzchniach ze sztuką naskalną
Na podstawie tych doświadczeń projekt poszerzył zasięg geograficzny i naukowy. Celem jest datowanie najstarszych przejawów sztuki na Półwyspie Iberyjskim i analiza ich składu chemicznego.
We współpracy z badaczami z Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology w Niemczech zespół włączył do swoich prac także analizę dawnego DNA.
Naukowcy sprawdzają w ten sposób, czy można pozyskiwać materiał genetyczny bezpośrednio z powierzchni ze sztuką naskalną. To dotąd niewykorzystywane źródło w porównaniu z tradycyjnymi nośnikami, takimi jak kości, osady czy narzędzia z kości.
Zespół przebadał 24 panele sztuki naskalnej z jedenastu jaskiń w Hiszpanii i Portugalii, stosując zaawansowane techniki ekstrakcji i sekwencjonowania DNA. Starożytny ludzki materiał genetyczny odnaleziono nie tylko na powierzchni z pigmentami w portugalskiej jaskini Escoural, lecz także w strefach bez malowideł w tej grocie oraz w asturyjskiej jaskini Covarón.
Prawdziwe „archiwa biologiczne” dawnej aktywności człowieka
To pierwsza przesłanka, że ściany jaskiń mogą zachowywać ludzki DNA przez tysiące lat. Odkrycie otwiera nowe możliwości badania obecności człowieka w tych przestrzeniach i sposobu ich wykorzystywania przez prehistoryczne społeczności.
Odzyskany ludzki DNA ma co najmniej 2 tys. lat. Potwierdza to zdolność takich powierzchni do przechowywania śladów biologicznych przez bardzo długie okresy i wytycza nowy kierunek badań w dziedzinie archeogenetyki.
Wśród przeanalizowanych próbek trzy pochodzą od kobiet, jedna od mężczyzny, a jednej nie udało się z całą pewnością przypisać płci.
Zdaniem badaczy ściany jaskiń mogą pełnić rolę prawdziwych „archiwów biologicznych” dawnej aktywności człowieka. Dzięki temu w przyszłości tego typu analizy będzie można rozszerzyć na inne stanowiska i inne przejawy sztuki, stosując techniki minimalnie inwazyjne.