Niektóre wystawy już dziś uchodzą za jedne z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń artystycznych i kulturalnych tego roku.
Podczas 61. Biennale Sztuki w Wenecji artyści z całego świata odmienią nie tylko pawilony w Giardini i Arsenale, lecz także tkankę całego miasta – od szlacheckich pałaców po kanały.
Te towarzyszące wystawy są żywe i różnorodne, a przy tym stanowią znacznie więcej niż tylko dodatek do głównej imprezy. Część już uchodzi za jedne z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń artystycznych roku, a wszystkie razem pomagają przemienić całą Wenecję w płótno dla sztuki współczesnej.
Przy takiej mnogości wydarzeń towarzyszących warto mieć plan działania. Oto nasze najciekawsze propozycje tego, co zobaczyć poza Biennale.
Z Indii do Wenecji
Wybierz się do Palazzo Barbaro, piętnastowiecznej patrycjuszowskiej rezydencji w dzielnicy San Marco, by wejść w ezoteryczny świat indyjskiej sztuki duchowej. Pichwai to misterna, licząca kilka stuleci tradycja tkanin, którą dawniej można było zobaczyć jedynie przelotnie za świątynnymi wizerunkami Shrinathjiego, dziecięcej inkarnacji boga Kryszny. Nazwa tego rzemiosła pochodzi z sanskrytu i dosłownie znaczy „to, co wisi z tyłu”.
Wywodzące się z XVII-wiecznego miasta Nathdwara w Radżastanie wielkoformatowe malowane płótna powstawały jako akty pobożności, pełne symbolicznych detali i narracji. Pichwaie ukazują świątynne rytuały, rytm pór roku i święte przestrzenie w złożonych kompozycjach.
Dziś, pod opieką mecenas sztuki Pooji Singhal, forma ta jest starannie przywracana współczesnej publiczności. Jej atelier, założone dekadę temu, odnawia materiały, szkoli na nowo rzemieślników i delikatnie poszerza język tego rzemiosła.
W Palazzo Barbaro pokazanych zostanie dziesięć wielkoformatowych prac reinterpretujących 400-letni gatunek. Dzieła, które niegdyś przedstawiały haweli Shrinathjiego – miejskie domy skupione wokół dziedzińców – oraz samo miasto Nathdwara, tutaj zostały na nowo pomyślane poprzez pejzaż Wenecji.
Wystawa Singhal podtrzymuje odwieczną rolę Wenecji jako miejsca spotkania Indii z Zachodem. Wydobywa na międzynarodowe światło dzienne kruchą, lecz wciąż żywą tradycję tekstylną i jednocześnie daje wsparcie mistrzom rzemiosła, którzy ją rozwijają.
CHIHULY: Wenecja 2026
Trzydzieści lat po ambitnym projekcie, w ramach którego szklane instalacje pojawiły się wzdłuż kanałów Wenecji, amerykański artysta Dale Chihuly wraca do miasta.
Organizowana przez Pilchuck Glass School oraz Frederik Meijer Gardens & Sculpture Park wystawa CHIHULY: Venice 2026 pokaże trzy efektowne nowe żyrandole plenerowe zainstalowane wzdłuż Canal Grande. Towarzyszyć im będzie centrum interpretacyjne i archiwum mieszczące się w Istituto Veneto di Scienze, Lettere ed Arti.
Trzy monumentalne plenerowe realizacje, wysokie od niespełna 5 do 9,5 m, staną w ogrodach pałacowych i będą widoczne z mostu Accademia. Wypatruj wież oplecionych „mackami”, przypominających wielkie wodne rośliny w lśniącym złocie i morskich błękitach. Warto zajrzeć tam po zmroku, gdy rozświetlają się niczym bioluminescencyjne organizmy.
Of Woman Born
Na zlecenie Kiran Nadar Museum of Art (KNMA) laureatka Nagrody Kioto Nalini Malani przekształciła Magazzini del Sale przy nabrzeżach Fondamenta Zattere w dzielnicy Dorsoduro w nieustannie zmieniającą się „komnatę myśli” poświęconą kobietom, mitom i globalnym konfliktom.
Wystawa inspirowana jest greckim mitem o Orestesie, który zamordował swoją matkę i jej kochanka, by pomścić śmierć ojca. Choć za ten czyn ścigały go Erynie, przed karą ocaliła go bogini Atena.
Malani medytuje nad tym mitem i jego echem we współczesnych wojnach, w których odpowiedzialność jest wyjątkiem, a kobiety nadal ponoszą główny ciężar patriarchalnej przemocy. Przekłada starożytną opowieść na 67 animacji, złożonych z ponad 30 tys. rysunków wykonanych na iPadzie i rzutowanych na ściany.
Rysunki oraz 20-minutowa ścieżka dźwiękowa z głosami kobiet tworzą wielowarstwowe, działające na zmysły, nieustannie zmieniające się środowisko. Widzowie, zanurzeni w nałożonych na siebie obrazach, mogą snuć w nim własne opowieści.
Jenny Saville w Ca’ Pesaro
W Międzynarodowej Galerii Sztuki Nowoczesnej w Ca’ Pesaro warto zobaczyć przełomową wystawę poświęconą brytyjskiej artystce Jenny Saville.
To pierwsza tak duża prezentacja twórczości Saville w Wenecji. Pokazuje obrazy śledzące jej drogę artystyczną od lat 90. do dziś, w tym wiele kluczowych prac z ostatnich dekad.
Praktyka Saville wyrasta głęboko z historii malarstwa włoskiego, ze szczególnym związkiem ze szkołą wenecką. W Ca’ Pesaro jej monumentalne płótna „rozmawiają” z dawnymi mistrzami, tworząc dialog między malarstwem współczesnym a artystycznym dziedzictwem miasta.
W ostatniej sali pokazany jest dotąd nieprezentowany cykl prac stworzonych przez artystkę w hołdzie Wenecji.