Noblista JM Coetzee bojkotuje festiwal pisarzy w Jerozolimie za działania Izraela w Gazie

Laureat literackiej Nagrody Nobla i wybitny pisarz JM Coetzee odmówił udziału w Międzynarodowym Festiwalu Pisarzy w Jerozolimie, który odbędzie się w dniach 25–28 maja, wskazując jako główny powód „ludobójczą kampanię” Izraela w Strefie Gazy.

REKLAMA

REKLAMA

Festiwal gościł wcześniej takich autorów jak Salman Rushdie, Margaret Atwood czy Joyce Carol Oates.

Coetzee poinformował o swojej decyzji w liście wysłanym do dyrektorki artystycznej izraelskiego festiwalu, Julii Fermentto-Tzaisler.

„Od dwóch lat państwo Izrael prowadzi w Gazie ludobójczą kampanię, która pozostaje zdecydowanie nieproporcjonalna do krwawej prowokacji z 7 października 2023 roku” – napisał Coetzee w liście, cytowany przez „The Guardian”.

Dodał: „Ta kampania, prowadzona przez Siły Obronne Izraela (IDF), wydaje się cieszyć entuzjastycznym poparciem ogromnej większości izraelskiego społeczeństwa. Z tego powodu żadna znacząca część izraelskiego społeczeństwa, włącznie ze środowiskami intelektualnymi i artystycznymi, nie może twierdzić, że nie powinna podzielać odpowiedzialności za okrucieństwa w Gazie”.

86-letni pisarz podkreślił też, że Izrael będzie potrzebował kilku lat, by oczyścić się ze skutków swoich działań w Gazie i na nowo umocnić pozycję na arenie międzynarodowej.

Coetzee urodził się w ogarniętej apartheidem Republice Południowej Afryki, a obecnie mieszka w Australii. W 2003 roku otrzymał literacką Nagrodę Nobla; do jego najsłynniejszych powieści należą „Hańba” i „Czekając na barbarzyńców”.

Coetzee potępia izraelską „kampanię zagłady”

Pisarz zaznaczył, że kiedyś był zwolennikiem Izraela, zwłaszcza gdy państwo to cieszyło się silnym poparciem Zachodu. W 1987 roku przyjechał nawet do Jerozolimy, by odebrać Nagrodę Jerozolimską, przyznawaną autorom podkreślającym w twórczości znaczenie wolności jednostki w społeczeństwie.

Podkreślił jednak, że obecna „kampania zagłady w Gazie” prowadzona przez Izrael całkowicie zmieniła jego stanowisko.

„Wciąż powtarzałem sobie, że w końcu nadejdzie dzień, gdy Izraelczycy zmienią nastawienie i w jakiś sposób oddadzą sprawiedliwość Palestyńczykom, których ziemię przejęli” – stwierdził.

„Wielu wieloletnich zwolenników Izraela odwróciło się z odrazą od działań izraelskiego wojska”.

Fermentto-Tzaisler, dyrektorka artystyczna festiwalu pisarzy, powiedziała izraelskiemu portalowi Ynet, że była wstrząśnięta surowością odpowiedzi Coetzee’ego.

„Jako południowoafrykańska pisarka, która walczyła z apartheidem, spodziewałam się – a może śniłam – że wyciągniesz do mnie rękę, że powiesz: ‘Walcz, córko. Nie przestawaj walczyć’. (...) Zostawiłeś mnie w rozpaczy” – napisała w liście z odpowiedzią, cytowanym przez Ynet.

Rosnący sprzeciw wobec izraelskich wydarzeń filmowych i literackich

W ostatnich latach wielu autorów wycofało się z filmowych i literackich wydarzeń organizowanych przez Izrael lub powiązane z nim instytucje.

Sally Rooney w 2021 roku odmówiła sprzedaży praw do hebrajskiego przekładu swojej trzeciej powieści „Beautiful World, Where Are You” izraelskiemu wydawnictwu Modan. Decyzja została odczytana jako wyraz poparcia dla kierowanego przez Palestyńczyków ruchu BDS (Bojkot, Wycofanie Inwestycji i Sankcje).

Kanadyjska pisarka Naomi Klein wycofała się także z festiwalu PEN World Voices w marcu 2024 roku, protestując przeciw „niewystarczającej” reakcji organizacji PEN America na wojnę Izrael–Gaza.

Podobnie wiele gwiazd kina i filmowców, m.in. Olivia Colman, Ken Loach i Tilda Swinton, podpisało deklarację „Film Workers for Palestine”, zobowiązując się, że nie będą współpracować z izraelskimi instytucjami filmowymi. Dotyczy to również festiwali takich jak Docaviv i Jerusalem Film Festival, które uznają za „współwinne ludobójstwa”.