Przywódcy EUG spotkali się w Astanie na dwudniowym szczycie poświęconym integracji AI, wspólnym rynkom cyfrowym i korytarzom handlowym; blok w 12. roku istnienia prognozuje dalszy wzrost obrotów ponad rekord oczekiwany w 2025 r.
Państwa Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej (EUG) zmierzają do pogłębienia integracji gospodarczej dzięki cyfryzacji i sztucznej inteligencji. Przywódcy bloku spotkali się w Astanie na dwudniowym szczycie.
REKLAMA
REKLAMA
Podczas rozmów na wysokim szczeblu państwa członkowskie rozmawiały o stworzeniu jednolitego środowiska cyfrowego. Ma ono umożliwić budowę jednolitego rynku na obszarze gospodarczym liczącym ponad 20 mln kilometrów kwadratowych.
Delegacje koncentrowały się na handlu, wspólnych projektach oraz tworzeniu wspólnych narzędzi cyfrowych i systemów SI, które mają wzmocnić współpracę i ograniczyć podziały w obrębie bloku.
W ubiegłym roku wymiana handlowa wewnątrz unii ponad dwukrotnie wzrosła. Obroty z państwami trzecimi zwiększyły się o 72 proc. Około 90 proc. rozliczeń odbywa się już w walutach narodowych, a państwa EUG rozważają wprowadzenie jednolitego systemu tranzytowego.
Cyfryzacja napędza zmiany w całej unii. Prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew ocenił, że obroty handlowe między państwami EUG mogą wzrosnąć o ok. 6 proc. i w tym roku przekroczyć 85 mld euro, wobec 80 mld euro rok wcześniej.
Dodał, że wzrost PKB w krajach EUG w latach 2026–2027 prognozowany jest na ok. 2,5 proc.
Istniejąca od 12 lat EUG funkcjonuje jako jednolity rynek i strefa wolnego handlu dla pięciu państw: Rosji, Białorusi, Kazachstanu, Kirgizji i Armenii.
Blok ma już umowy z kilkoma krajami, m.in. Serbią, Wietnamem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, Mongolią i Indonezją. Kluczowym partnerem pozostają Chiny, na które przypada ok. jedna trzecia handlu zewnętrznego.
Integracja dzięki sztucznej inteligencji
Prezydent Kazachstanu Kasym-Żomart Tokajew powiedział, że podczas kazachstańskiego przewodnictwa w EUG kraj zaproponował praktyczne wykorzystanie SI do realizacji tzw. czterech swobód bloku, aby wzmocnić konkurencyjność państw członkowskich.
Państwa członkowskie zaproponowały też wypracowanie wspólnych zasad odpowiedzialnego korzystania ze sztucznej inteligencji, a także współdzielonych mocy obliczeniowych i wspólnego rozwijania modeli.
Tymczasem Rosja zaproponowała zorganizowanie w przyszłym roku spotkania na wysokim szczeblu poświęconego SI, aby pogłębić współpracę nad krajowymi modelami SI oraz łączeniem infrastruktury IT i energetycznej – poinformował prezydent Rosji Władimir Putin.
W praktyce na poziomie EUG testowane są już projekty pilotażowe.
W Kazachstanie powstało kilka cyfrowych asystentów opartych na SI, tworzonych zarówno przez instytucje państwowe, jak i startupy. Mają one ułatwić obywatelom poruszanie się po systemie prawnym i regulacjach.
Jak podkreśla wiceminister sztucznej inteligencji i rozwoju cyfrowego Dmitrij Mun, te asystenty prawne oparte na SI mają upraszczać przepisy, ograniczać biurokrację i sprawiać, że system regulacyjny będzie bardziej dostępny dla obywateli i firm.
Część z tych narzędzi jest obecnie testowana pod kątem usprawnienia procedur we wszystkich państwach członkowskich.
Korytarze handlowe i modernizacja logistyki
Według urzędników ok. 85 proc. towarów wysyłanych z Chin do Europy trafia na trasę przez tzw. Środkowy Korytarz.
Sztuczna inteligencja jest coraz szerzej wykorzystywana wraz z systemem TDN i Cyfrowym Korytarzem Transportowym na Trasie Transkaspijskiego Międzynarodowego Korytarza Transportowego. Wspólnie te działania mają w ciągu najbliższych dwóch lat zwiększyć eksport niesurowcowy o ok. 30 proc.
Minister handlu i integracji Kazachstanu Arman Szakkalijew powiedział, że kraj chce także maksymalnie wykorzystać główne szlaki transportowe, w tym Środkowy Korytarz oraz korytarz Północ–Południe, aby zbudować w pełni zintegrowany ekosystem logistyczny.
Celem jest, jak mówił, uczynienie z Kazachstanu kluczowego regionalnego węzła, w którym krzyżują się szlaki transportowe i koncentrują duże strumienie eksportu.
Ambicją władz jest stworzenie do 2030 roku w pełni działającego systemu, w którym wolumen przewozów sięgnie ok. 10 mln ton. Prace już trwają, obejmują modernizację kolei i budowę nowej infrastruktury.
Wizyta Putina i porozumienia dwustronne
Szczyt odbył się po wizycie państwowej Putina w Kazachstanie, podczas której oba kraje uzgodniły siedem kluczowych filarów współpracy dwustronnej oraz szerszy pakiet porozumień obejmujących energetykę, transport, finanse, edukację i rozwój przemysłowy.
Rosja pozostaje największym inwestorem w Kazachstanie – zainwestowała już niemal 25 mld euro i planuje dalsze zwiększanie tej kwoty. Buduje też pierwszą w kraju elektrownię jądrową, wartą ok. 14 mld euro.
Putin stwierdził, że elektrownia będzie pokrywać ok. 20 proc. zapotrzebowania Kazachstanu na energię elektryczną. Dodał, że warunki finansowania takich projektów są zgodne z praktyką międzynarodową.
Zwrócił uwagę, że projekt wspiera rosyjski przemysł poprzez zamówienia na sprzęt i długoterminowe kontrakty serwisowe, a jednocześnie zacieśnia współpracę obu państw w dziedzinie uranu i technologii jądrowych.
Dla Kazachstanu, jak podkreślają urzędnicy, inwestycja oznacza nie tylko bezpieczeństwo energetyczne, lecz także krok w kierunku odejścia od eksportu surowców na rzecz współpracy technologicznej o wysokiej wartości dodanej.