Gwałtownie rosnące koszty ubezpieczeń i zaostrzona kontrola tranzytu w Cieśninie Ormuz zmuszają armatorów do rewizji rejsów; o dostępie coraz bardziej decydują ryzyko, koszty i koordynacja.
Statki próbujące przepłynąć przez cieśninę Ormuz coraz częściej muszą uzgadniać rejs z władzami Iranu, bo rosnące ryzyko i skaczące stawki ubezpieczeń zmieniają sposób, w jaki odbywa się ruch na tym szlaku.
REKLAMA
REKLAMA
Dla wielu jednostek przejście tą trasą nie jest już proste.
Tajlandia poinformowała we wtorek, że jeden z jej tankowców na ropę, należący do Bangchak Corporation, przepłynął cieśninę po rozmowach z władzami Iranu, natomiast drugi wciąż czeka na zgodę, razem z innymi statkami ubiegającymi się o bezpieczny tranzyt.
Po ostatnich atakach i wciąż niepewnej sytuacji armatorzy zastanawiają się, czy w ogóle wpływać na te wody. Decyzje zależą dziś zarówno od oceny zagrożeń, jak i od rosnących kosztów.
Składki ubezpieczeń od ryzyka wojennego gwałtownie wzrosły, odkąd eskalacja zaczęła się 28 lutego. W ciągu kilku tygodni stawki poszły w górę wielokrotnie.
David Osler, redaktor działu finansowego magazynu „Lloyd’s List”, powiedział: – Przed walkami typowe stawki dla Cieśniny Ormuz wynosiły 0,15–0,25 proc. wartości kadłuba za tygodniową polisę. Od początku konfliktu oferty sięgają 5–10 proc. wartości kadłuba.
W przypadku bardzo dużego tankowca na ropę (VLCC) wartego ok. 100 mln dolarów (90 mln euro) oznacza to dodatkowe koszty rzędu kilku milionów euro za jeden tranzyt.
Ubezpieczenia są nadal dostępne, lecz często na takim poziomie, że przejście cieśniną staje się znacznie droższe i trudniejsze do uzasadnienia.
– Jeśli armatorzy chcą odbyć rejs i znajdą załogę, która zgodzi się popłynąć, to brak ubezpieczenia nie jest dla nich przeszkodą – dodał.
O kierunku rejsów decyduje przede wszystkim kwestia bezpieczeństwa.
Specjalista ds. żeglugi Mustapha Zehhaf mówi, że część firm żeglugowych całkowicie omija cieśninę ze względu na ryzyko.
Dodał, że statki, które jednak tamtędy płyną, korygują trasy, a w niektórych przypadkach trzymają się bliżej irańskiego wybrzeża.
Żegluga pod presją
Wyższe koszty ubezpieczeń i zagrożenia bezpieczeństwa zmuszają armatorów do ponownego przemyślenia, czy w ogóle przepływać przez cieśninę.
Alternatyw jest niewiele. Rurociągi, takie jak saudyjska magistrala East–West czy linia z Zjednoczonych Emiratów Arabskich do Fudżajry, częściowo omijają cieśninę Ormuz, ale większość eksportu wciąż od niego zależy.
Jeśli sytuacja się utrzyma, analityk rynku energii Bill Farren-Price, szef programu gazowego w Oxford Institute for Energy Studies, ocenia, że dla światowych rynków energii będzie to szok podażowy.
Ceny prawdopodobnie wzrosną, gdy podaż się skurczy i zaczną pojawiać się niedobory. Dopiero potem wyższe koszty zaczną hamować popyt.
Dodał, że nie ma realnej militarnej możliwości pełnego zabezpieczenia cieśniny i nie widać też na razie oznak dyplomatycznego rozwiązania.
– O wiele gorzej: to od zawsze był scenariusz Armagedonu – stwierdził.