Śledź nas
Reklama

Europa ostrzegana przed erą przedantybiotykową: rośnie oporność bakterii

Udostępnij Obserwuj Euronews w Google
Europa wobec rosnącego zagrożenia ze strony lekoodpornych superbakterii
Europa mierzy się z rosnącym zagrożeniem ze strony lekoopornych superbakterii -  Prawo autorskie  Cleared/Canva
Prawo autorskie Cleared/Canva
Przez Marta Iraola Iribarren
Opublikowano dnia ,Zaktualizowano
Udostępnij Close Button

W obliczu gwałtownego wzrostu zakażeń opornych na leki i coraz mniejszej liczby terapii eksperci apelują o lepszą profilaktykę i rozsądne stosowanie antybiotyków.

Zakażenia wywoływane przez lekooporne superbakterie gwałtownie rosną w części krajów Europy – ostrzegły w środę służby zdrowia.

REKLAMA
REKLAMA

Oporność na antybiotyki wciąż jest jednym z najpoważniejszych zagrożeń zdrowotnych w Europie – poinformowało Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC). Instytucja zwróciła uwagę na rosnące zagrożenie dla skuteczności dostępnych terapii.

Co roku w Unii Europejskiej, Islandii, Liechtensteinie i Norwegii z powodu oporności drobnoustrojów (AMR) umiera ponad 35 tys. osób – to porównywalne z łączną śmiertelnością z powodu grypy, gruźlicy i HIV.

Rosnąca oporność zostawia lekarzom coraz mniej możliwości leczenia – powiedział we wtorek dziennikarzom Christian Giske, szef Sekcji ds. Oporności drobnoustrojów i zakażeń związanych z opieką zdrowotną w ECDC. Podkreślił, że potrzebne są pilne działania, aby chronić skuteczność antybiotyków.

„Bez skutecznych antybiotyków możemy wrócić do «epoki sprzed antybiotyków». Wtedy bezpieczne wykonywanie przeszczepów narządów, chemioterapii nowotworów, zapewnienie intensywnej opieki czy innych procedur medycznych byłoby bardzo trudne, jeśli nie niemożliwe” – ostrzega raport ECDC.

Oporność drobnoustrojów pojawia się, gdy mikroorganizmy, takie jak bakterie, nabywają zdolność przetrwania działania leków, które mają je zabijać lub hamować ich wzrost.

Mimo wieloletnich starań, by ograniczyć stosowanie antybiotyków i zwalczać oporność, nowe dane ECDC pokazują, że sytuacja się pogarsza, a pojawiają się nowe szczepy bakterii oporne na kilka antybiotyków jednocześnie. To tzw. bakterie wielolekooporne.

Europejska agencja zdrowia wskazuje, że szczególne zaniepokojenie budzą zakażenia krwi wywołane przez oporne bakterie. Region wyraźnie nie realizuje celów redukcji, zwłaszcza w przypadku Klebsiella pneumoniae oraz Escherichia coli (E. coli), które wiążą się z wysoką śmiertelnością pacjentów.

Według szacunków częstość zakażeń wywołanych przez antybiotykooporną E. coli w UE wzrosła między 2019 a 2025 rokiem o 16,4%, mimo celu zakładającego 10‑procentowe zmniejszenie w stosunku do poziomu z 2019 roku.

K. pneumoniae – bakteria często wywołująca zakażenia dróg moczowych, oddechowych oraz krwi – jest kolejnym dużym problemem dla ECDC.

„Widzimy nie tylko, że wiele szczepów jest ze sobą spokrewnionych, co sugeruje rzeczywiste przenoszenie się szczepów, ale także, że leczenie staje się coraz trudniejsze ze względu na ich mechanizmy oporności” – powiedział Giske.

Celem jest ograniczenie zakażeń K. pneumoniae o 5% względem poziomu z 2019 roku. Tymczasem w 2025 roku częstość wyniosła 3,75 przypadku na 100 tys. mieszkańców, co oznacza wzrost o 72% w porównaniu z poziomem bazowym.

Najbardziej dotknięte kraje

Oporność na antybiotyki jest wyzwaniem w całej Europie, jednak poziom AMR i zużycie antybiotyków znacznie różnią się między państwami.

Na Cyprze liczba zakażeń K. pneumoniae opornych na antybiotyki wzrosła o 716%, sięgając w ubiegłym roku 21,29 przypadków na 100 tys. mieszkańców – wynika z raportu. Odnotowano też 276‑procentowy wzrost zakażeń krwi wywołanych przez antybiotykooporną E. coli.

Jeśli chodzi o K. pneumoniae, w dalszej kolejności plasuje się Rumunia z 18,66 zakażenia opornego na antybiotyki na 100 tys. mieszkańców oraz Grecja z 16,28 na 100 tys. osób.

ECDC niepokoi również gwałtowny wzrost w ostatnich latach, szczególnie na Węgrzech, gdzie zakażenia oporną K. pneumoniae zwiększyły się o 1622%. W Chorwacji liczba takich przypadków wzrosła o 409%, a w Bułgarii o 356%.

Jak Europa może ograniczyć rosnącą oporność na antybiotyki?

Giske podkreślił, że aby zmierzyć się z rosnącym zagrożeniem opornością, trzeba działać na dwóch frontach: zapobiegać zakażeniom i kontrolować stosowanie leków przeciwdrobnoustrojowych.

Ponad 70% obciążenia zdrowotnego związanego z opornością drobnoustrojów w Europie wynika z zakażeń związanych z opieką zdrowotną, wywoływanych przez bakterie wielolekooporne – na przykład, gdy pacjenci zakażają się w czasie pobytu w szpitalu. Według ECDC połowie tego obciążenia można zapobiec dzięki skuteczniejszym działaniom w zakresie zapobiegania zakażeniom i ich kontroli.

„Na miejscu udzielania świadczeń można wprowadzić szereg działań. Dotyczą one higieny rąk i sprzętu ochronnego, ale także umieszczania zakażonych pacjentów w pojedynczych salach oraz skutecznego utrzymania czystości środowiska” – wyjaśnił Giske.

Potrzebne są też działania na poziomie systemu ochrony zdrowia, w tym zapewnienie odpowiedniej obsady personelu ds. zapobiegania i kontroli zakażeń, dostęp do właściwej diagnostyki laboratoryjnej oraz lepszy nadzór nad bakteriami opornymi – dodał.

„Zapobieganie zakażeniom i ich kontrola polegają na niedopuszczaniu do zakażeń i powstrzymywaniu rozprzestrzeniania się bakterii, natomiast nadzór nad stosowaniem leków przeciwdrobnoustrojowych oznacza rozsądne używanie antybiotyków” – podkreślił Giske.

Zwalczanie oporności nie zależy jednak wyłącznie od liczby stosowanych antybiotyków. Równie ważne jest, jakie leki się przepisuje i w jaki sposób się je stosuje.

ECDC ostrzega, że antybiotyki wciąż są przepisywane lub używane niewłaściwie w leczeniu zakażeń wirusowych – takich jak przeziębienia, grypa czy COVID‑19 – w których nie przynoszą żadnego efektu terapeutycznego. Taka niepotrzebna ekspozycja wywiera selekcyjną presję na bakterie, pozwalając przetrwać i rozprzestrzeniać się szczepom opornym.

ECDC zwraca też uwagę, że około 90% całkowitego zużycia antybiotyków przez ludzi ma miejsce w lecznictwie ambulatoryjnym lub w środowisku społecznym.

Agencja wskazuje, że niemowlęta i dzieci w wieku przedszkolnym często otrzymują niepotrzebne antybiotyki z powodu wirusowego kaszlu, przeziębień czy bólu gardła, które mogą ustąpić samoistnie.

Ważne jest także zapobieganie zakażeniom poza placówkami ochrony zdrowia. Giske wymienił dobrą higienę rąk i szczepienia, które mogą zmniejszyć liczbę hospitalizacji i ogólne zużycie antybiotyków.

„Istnieją również działania możliwe poza placówkami ochrony zdrowia i poziomem systemu. Dotyczą one konkretnych aspektów funkcjonowania społeczności lokalnej” – powiedział Giske.

Przejdź do skrótów dostępności
Udostępnij Obserwuj Euronews w Google

Czytaj Więcej