Nowe przestępstwo we Włoszech. Meloni zaostrza kary za udział w zamieszkach

Rada Ministrów, która miała przyjąć „dekret o bezpieczeństwie publicznym” oraz pakiet dotyczący „walki z przestępczością nieletnich” po zamieszkach, do których w ostatnich dniach doszło w różnych włoskich miastach, została zwołana na wtorek 20 października na godz. 17.30. Obrady opóźniły się jednak o około godzinę i rozpoczęły dopiero o 18.25.

REKLAMA

REKLAMA

Posiedzenie było szeroko zapowiadane już po poniedziałkowym szczycie rządu w Pałacu Chigi. W jego trakcie zapowiedziano, że „odpowiedź państwa na dewastacje i grabieże”, do których doszło podczas ostatnich demonstracji, będzie „zdecydowana”.

Z nieoficjalnych informacji wynikało, że między rządem a prezydentem Republiki, Sergio Mattarellą, trwały dyskusje dotyczące planowanych środków.

W projektach krążących w ciągu dnia zapis dotyczący zatrzymania prewencyjnego nieletnich najpierw zniknął, by następnie niespodziewanie powrócić. Ostatecznie przewodnicząca Rady Ministrów, Giorgia Meloni, ogłosiła go w nagraniu wideo po zatwierdzeniu przez rząd nowego dekretu bezpieczeństwa.

„Zatrzymanie prewencyjne, które dotąd obowiązywało wyłącznie wobec dorosłych, będzie można stosować także wobec nieletnich” – powiedziała Meloni.

Wieczorem pojawiły się również informacje o zastrzeżeniach Pałacu Kwirynalskiego dotyczących możliwości powierzenia wojsku zadań policji sądowej. Według źródeł zbliżonych do większości parlamentarnej zapis ten został usunięty z dekretu na kilka minut przed rozpoczęciem posiedzenia Rady Ministrów.

Zaledwie 20 minut później Rada Ministrów przyjęła nowy dekret ustawowy, określany jako „dekret Cortei”.

To już ósmy pakiet bezpieczeństwa uchwalony przez rząd Giorgii Meloni, który sprawuje władzę od października 2022 roku.

„Powstaje nowe przestępstwo: brutalne uczestnictwo w demonstracji” – wyjaśniła przewodnicząca Rady Ministrów Giorgia Meloni w nagraniu opublikowanym w mediach społecznościowych po tym, jak rząd dał zielone światło nowemu dekretowi.

„Mówiąc prościej: jeśli podczas pochodu lub demonstracji dołączasz do grupy pięciu lub więcej osób, zaczynasz rzucać kamieniami, petardami, kijami i narażasz bezpieczeństwo wszystkich, grozi ci do 5 lat więzienia i do 20 tys. euro grzywny. Jeśli miałeś zakrytą twarz albo zraniłeś kogoś, kara rośnie, a surowsze będą także kary dla tych, którzy dopuszczają się dewastacji w grupie” – dodała Meloni.

Dekret przewiduje możliwość pociągania nieletnich do odpowiedzialności karnej. Wprowadza domniemanie zdolności do ponoszenia odpowiedzialności karnej przez osoby w wieku od 14 do 18 lat, chyba że zostanie dowiedzione, że nie były one zdolne do rozumienia znaczenia swoich czynów i kierowania swoim postępowaniem. Dotychczas, zgodnie z kodeksem Rocco, obowiązywała zasada odwrotna – w przypadku nieletnich należało wykazać ich zdolność do rozumienia własnego postępowania i kierowania nim.

Instytucja tak zwanej „flagranza differita” zostaje rozszerzona na nieletnich. Wobec osób powyżej 16. roku życia sędzia będzie mógł stosować środki zapobiegawcze nawet wówczas, gdy ich zastosowanie prowadziłoby do przerwania trwającego procesu wychowawczego.

Kolejną nowością jest wprowadzenie nowego przestępstwa „gwałtownego udziału w zgromadzeniach publicznych”. Ma ono obejmować osoby, które, uczestnicząc w grupie liczącej więcej niż pięć osób, bezprawnie posługują się niebezpiecznymi narzędziami w sposób stwarzający konkretne zagrożenie.

Ministerstwo Sprawiedliwości doprowadziło również do rozszerzenia stosowania „flagranza differita”, przewidzianej w art. 382-bis włoskiego kodeksu postępowania karnego, na przestępstwa dewastacji i grabieży, zamachu na instalacje użyteczności publicznej, gwałtownego udziału w zgromadzeniach publicznych oraz zbiorowego niszczenia mienia.

Ponadto dekret przewiduje ściganie z urzędu przestępstwa spowodowania obrażeń u funkcjonariusza policji sądowej lub funkcjonariusza odpowiedzialnego za bezpieczeństwo publiczne we wszystkich przypadkach. Obecnie ściganie z urzędu jest możliwe jedynie w przypadku kwalifikowanej formy tego przestępstwa.

Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami „przepis przewiduje skierowanie 500 żołnierzy armii włoskiej do wzmocnienia środków bezpieczeństwa w Mediolanie do 31 grudnia 2026 roku” – potwierdził po zakończeniu posiedzenia rządu minister spraw wewnętrznych Matteo Piantedosi.

„Powstaje odrębna kategoria” przestępstwa, zagrożona karą od 4 do 12 lat więzienia, za „promowanie, także za pomocą narzędzi informatycznych lub telekomunikacyjnych, tworzenia grup” w celu organizowania takich „gwałtownych demonstracji” – przekazał z kolei minister sprawiedliwości Carlo Nordio podczas tej samej konferencji prasowej. Oznacza to możliwość wymierzenia kary do 12 lat więzienia osobom, które wykorzystują media społecznościowe do organizowania grup i zgromadzeń o takim charakterze.

Co zawierało siedem pakietów bezpieczeństwa przyjętych wcześniej przez rząd Meloni?

Bezpieczeństwo od kilku lat należy do najważniejszych tematów debaty politycznej i kampanii wyborczych we Włoszech.

Rząd Giorgii Meloni, sprawujący władzę od października 2022 roku, przyjął dotychczas siedem pakietów i rozwiązań dotyczących bezpieczeństwa:

• dekret „anty-rave” z 2022 roku;
• dekret Cutro z 2023 roku, zaostrzający kary za przemyt ludzi;
• dekret Caivano z 2023 roku, dotyczący zwalczania tak zwanych „baby gangów”;
• ustawę nr 48 z 2024 roku, która wprowadziła 12 nowych przestępstw i zaostrzyła sankcje za już obowiązujące;
• dekret z mocą ustawy nr 23 z 24 lutego 2026 roku, zaostrzający przepisy dotyczące posiadania noży oraz wprowadzający miejski zakaz wstępu („daspo urbano”) wobec osób stanowiących zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego;
• ustawę o bezpieczeństwie przyjętą 14 lipca 2026 roku, zgodnie z którą osoba, która doznała szkody podczas popełniania przestępstwa, nie będzie mogła domagać się odszkodowania w postępowaniu cywilnym;
• ustawę z tak zwanymi przepisami „anti-maranza”, przyjętą 23 lipca 2026 roku, zmieniającą zasady odpowiedzialności karnej nieletnich.