Tymczasem Ukraina kontynuuje prace nad europejskimi zamiennikami amerykańskich systemów obrony powietrznej i łączności satelitarnej Starlink; rozmowy już trwają.
Sekretarz stanu USA, Marco Rubio, zaprzeczył w poniedziałek, że doszło do wstrzymania przekazywania informacji wywiadowczych Ukrainie, i wezwał prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, by skupił się na zakończeniu wojny z Rosją.
REKLAMA
REKLAMA
„Nie było żadnej przerwy” – powiedział Rubio dziennikarzom, gdy zapytano go o twierdzenia władz Ukrainy, że Stany Zjednoczone na krótko wstrzymały przekazywanie danych wywiadowczych pomagających odpierać rosyjskie ataki rakietowe.
Prezydent Ukrainy powiedział w niedzielę amerykańskim mediom, że po trzech dniach wstrzymania współpracy decyzja została „odblokowana przez stronę amerykańską”.
Rubio, który przebywa w Uzbekistanie na rozmowach z przedstawicielami państw Azji Centralnej, powiedział, że prezydent USA Donald Trump chce, aby Wołodymyr Zełenski i prezydent Rosji Władimir Putin skoncentrowali się na zakończeniu rosyjskiej inwazji, trwającej już piąty rok.
„Na czym on – prezydent Zełenski – powinien się skupić, i na czym my chcemy się skupić, to doprowadzenie do zakończenia tej wojny” – mówił Rubio.
„Chcemy, by wszyscy na tym się koncentrowali. Chcemy, by na tym koncentrowali się Rosjanie. My również powinniśmy się na tym skupić. To priorytet prezydenta: spróbować doprowadzić tę wojnę do końca” – powiedział najwyższy rangą dyplomata USA.
Trump, który twierdzi, że zawarł z Rosją porozumienie w sprawie zapewnienia eksportu paliw w zamian za złagodzenie sankcji, w ostatnich dniach ponownie zaatakował Zełenskiego w związku z wojną.
Przywódca USA napisał w niedzielę na swojej platformie Truth Social, że czyni „wielkie postępy” w negocjowaniu pokoju między Rosją a Ukrainą, ale stwierdził: „Zelenskyyy nie dba o to, a szczerze mówiąc, przy wszystkich pieniądzach, które słynnie daje mu Europa... on nie chce zakończyć tej wojny i prawdopodobnie nigdy nie chciał”.
„Zelenskyyy obiera za cele rafinerie diesla w Rosji, wiedząc, że te ataki poważnie szkodzą światowym rynkom oleju napędowego, w tym w Stanach Zjednoczonych” – powiedział Trump.
Wojna w Ukrainie. Wznowienie współpracy wywiadowczej
Zełenski powiedział jednak, że jest „wdzięczny” za wznowienie przez Stany Zjednoczone współpracy wywiadowczej, bo przerwa pozostawiła jego kraj bardziej narażony na rosyjskie ataki rakietowe.
„Przez pewien czas było to zablokowane. Potem zostało odblokowane przez stronę amerykańską. Jesteśmy za to bardzo wdzięczni. Teraz system działa” – powiedział w wywiadzie dla programu „Meet the Press” stacji NBC, opublikowanym w niedzielę.
„Tylko Stany Zjednoczone dysponują wyjątkowymi danymi wywiadowczymi, dzięki którym mogą nas ostrzec, gdy Rosja używa pocisków balistycznych. Przez trzy dni, podczas ataków z użyciem takich pocisków, ich nie otrzymywaliśmy” – dodał Zełenski.
W minionym tygodniu Kijów informował też o ograniczeniach w działaniu usług satelitarnych firmy SpaceX Elona Muska, na których Ukraina opiera łączność na polu walki. Stało się to krótko po tym, jak prezydent USA Donald Trump skrytykował Ukrainę i wezwał ją do zaprzestania ataków na rosyjskie rafinerie ropy.
Zełenski powiedział, że jego zdaniem „był to sygnał od rządu USA, by ograniczyć tempo działań. Technicznie rzecz biorąc, zrobiło to SpaceX”.
Administracja Trumpa zaprzeczyła, jakoby stała za jakimkolwiek spowolnieniem, a słowa Zełenskiego wywołały szybką ripostę ze strony wysokiego rangą urzędnika USA.
„Prezydent Donald Trump i sekretarz stanu Marco Rubio kategorycznie stwierdzili, że nikt w administracji Trumpa tego nie zrobił. Uważam, że to bardzo nieodpowiedzialne z strony prezydenta Zełenskiego, by wysuwać takie oskarżenie” – powiedział Bessent w osobnym wywiadzie dla NBC, wyemitowanym w tym samym programie w niedzielę.
Bessent nie przedstawił jednak innego wyjaśnienia.
Musk, który sam krytykował Zełenskiego i wzywał go, by „odszedł”, powiedział w środę, że wszelkie zakłócenia zgłaszane przez Ukrainę przy korzystaniu z satelitarnego systemu łączności Starshield będą odpowiedzialnością rządu USA.
Europejskie alternatywy
Tymczasem Ukraina kontynuuje prace nad planami stworzenia europejskich alternatyw dla amerykańskich systemów obrony powietrznej i satelitarnej łączności Starlink. Rozmowy już trwają, a Kijów spodziewa się postępów znacznie szybciej, niż przewidują sceptycy – powiedział w ubiegłym tygodniu Euronews wysoki urzędnik z otoczenia prezydenta.
W ekskluzywnym wywiadzie dla programu „Europe Today” w Euronews Ihor Żowkwa, zastępca szefa kancelarii prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, powiedział, że Ukraina stara się zmniejszyć zależność od amerykańskich zdolności wojskowych, bo niepewność co do wsparcia ze strony Waszyngtonu wywiera na Europę coraz większą presję, by wzmacniała własną obronę.
„Oczywiście opieramy się na wyjątkowych możliwościach zapewnianych przez Stany Zjednoczone, czy to jeśli chodzi o systemy obrony powietrznej, czy o Starlink” – powiedział Żowkwa.
„Ale Ukraina rozpoczęła już merytoryczne rozmowy z państwami europejskimi o stworzeniu europejskiego systemu obrony powietrznej.”