Superkomputer Daedalus, o mocy 85,69 petaflopsa, otwiera nowe możliwości rozwoju zaawansowanych modeli AI w Grecji. Na jego znaczenie składają się pozycja w europejskiej infrastrukturze obliczeniowej, przetwarzanie wrażliwych danych w kraju oraz połączenie z Pharos AI Factory.
Grecja wchodzi w nową fazę rozwoju infrastruktury wysokowydajnych obliczeń, wraz z uruchomieniem „Daidalosa”, najsilniejszego jak dotąd superkomputera zainstalowanego w kraju. Przy inwestycji w wysokości 58,9 mln euro system, który według dostępnych danych zajmuje 31. miejsce na świecie, ma wzmocnić krajową produkcję technologii i ograniczyć zależność od zagranicznych zasobów obliczeniowych. Został on zainaugurowany w Lawrio w Attyce.
REKLAMA
REKLAMA
Znaczenie tego przedsięwzięcia nie ogranicza się do mocy samego sprzętu. „Daidalos” tworzy warunki, by uniwersytety, ośrodki badawcze, przedsiębiorstwa, instytucje publiczne i placówki ochrony zdrowia mogły rozwijać i trenować zaawansowane modele sztucznej inteligencji (AI), przetwarzać ogromne zbiory danych i realizować złożone projekty obliczeniowe na infrastrukturze zlokalizowanej w Grecji.
Szczególne znaczenie ma możliwość przetwarzania w kraju wrażliwych lub poufnych danych, przy zachowaniu wymaganych standardów bezpieczeństwa i ochrony danych osobowych. Może się to okazać kluczowe dla zastosowań w badaniach medycznych, administracji publicznej oraz w sektorach, w których zarządzanie danymi podlega surowym ograniczeniom.
Miejsce „Daidalosa” w europejskiej infrastrukturze obliczeniowej
Przy zmierzonej mocy obliczeniowej 85,69 petaflopsa – czyli około 85,69 biliarda operacji zmiennoprzecinkowych na sekundę – „Daidalos” jest w stanie obsługiwać wymagające zadania związane ze szkoleniem modeli AI, symulacjami i zaawansowaną analizą danych.
Jego pozycja w międzynarodowych rankingach pokazuje technologiczną modernizację kraju. Ocena miejsca „Daidalosa” wśród europejskich superkomputerów wymaga jednak rozróżnienia między systemami o różnej skali i przeznaczeniu. Europa dysponuje infrastrukturą o ekstremalnie wysokiej wydajności, w tym systemami klasy exascale, których moc przekracza jeden exaflop, czyli 1000 petaflopsów.
„Daidalos” nie jest przeznaczony do bezpośredniej rywalizacji z największymi europejskimi instalacjami pod względem absolutnej mocy obliczeniowej. Jego wartość polega przede wszystkim na zapewnieniu Grecji dostępu do znaczących zasobów obliczeniowych, wsparciu wyspecjalizowanych zastosowań oraz włączeniu się w szerszy europejski ekosystem infrastruktury AI.
Dla krajowego środowiska naukowego i biznesowego istnienie takiej infrastruktury może obniżyć bariery dostępu do mocy obliczeniowej, ułatwić rozwój produktów technologicznych i wzmocnić współpracę z europejskimi sieciami badawczymi. Jednocześnie Grecja zyskuje większą możliwość samodzielnego wyznaczania priorytetów w rozwoju zastosowań sztucznej inteligencji.
O nacisku na efektywność energetyczną świadczy fakt, że według rankingu Green500 z czerwca 2026 roku „Daidalos” znalazł się na 23. miejscu na świecie wśród superkomputerów pod względem wydajności energetycznej.
Chłodzenie cieczą i technologia Nvidii
System opiera się na technologii Nvidia Grace Hopper GH200 i wykorzystuje chłodzenie cieczą, które pomaga opanować obciążenia termiczne generowane przez pracę wysokowydajnego sprzętu.
Instalację zrealizowano w historycznym budynku dawnej elektrowni Parku Technologicznego i Kulturalnego Lawrio, działającego pod auspicjami Narodowej Politechniki Metsowskiej. Zarządzanie i obsługę techniczną systemu powierzono Narodowej Sieci Infrastruktury Technologii i Badań (EDYTE – GRNET), która odpowiada także za realizację całego projektu.
Firma Hewlett Packard Enterprise odpowiada za dostawę i montaż sprzętu obliczeniowego, przy budżecie 41 mln euro, natomiast spółka Mainsys wykonała instalacje elektromechaniczne i adaptację centrum danych, z budżetem 17,9 mln euro. Kwoty te obejmują VAT. Finansowanie pochodzi z Funduszu Odbudowy i Odporności oraz z Europejskiego Wspólnego Przedsięwzięcia w zakresie Obliczeń Wysokiej Mocy (EuroHPC).
Pharos AI Factory: most do rynku
Kluczową rolę w wykorzystaniu „Daidalosa” przez biznes ma odegrać Pharos AI Factory, grecka „fabryka” sztucznej inteligencji, która znalazła się wśród pierwszych siedmiu podobnych inicjatyw wybranych przez Unię Europejską.
Przy mocy 85,69 petaflops „Daidalos” otwiera nowe możliwości rozwoju zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji w Grecji. Jego miejsce w europejskiej infrastrukturze obliczeniowej, możliwość przetwarzania wrażliwych danych w kraju oraz powiązanie z Pharos AI Factory tworzą nowe pole dla badań, innowacji i przedsiębiorczości.
Rozszerzenie oferty usług dla przedsiębiorstw planowane jest, zgodnie z założeniami, na marzec 2027 roku, po zakończeniu okresu testów technicznych i konfiguracji systemu. Dostęp ma łączyć zasoby obliczeniowe z doradztwem i usługami ułatwiającymi przejście od etapu badań do komercyjnego wykorzystania.
Oczekuje się, że start-upy i małe oraz średnie przedsiębiorstwa będą mogły korzystać z mocy obliczeniowej bez opłat, w granicach wyznaczonych przez europejskie przepisy dotyczące pomocy publicznej. W przypadku większych firm rozważane jest naliczanie opłat w zależności od czasu korzystania z zasobów obliczeniowych. Ostateczne warunki dostępu, zakres usług i polityka cenowa nie zostały jeszcze ustalone.
Planowany pakiet usług obejmuje m.in. doradztwo przy wdrażaniu sztucznej inteligencji, wsparcie w komercjalizacji aplikacji, dostęp do sieci współpracy oraz programy akceleracji biznesu. Przewidziano także bezpieczne środowiska testowe, infrastrukturę do uruchamiania aplikacji w środowisku produkcyjnym, dostęp do modeli AI, wybranych zbiorów danych oraz danych otwartych.
Na potrzeby komercyjnego wykorzystania tej inicjatywy powołano spółkę Hellenic AI Factory S.A., w której Superfundusz posiada 70 proc. udziałów, a pozostałe 30 proc. należy do ministerstwa Cyfrowego Zarządzania i Sztucznej Inteligencji.
Wśród zaplanowanych działań jest program szkoleniowy poświęcony tworzeniu agentów AI, realizowany we współpracy z Endeavor Greece i firmą Nvidia. Program, zaplanowany na 10 listopada, ma gościć 45 wybranych uczestników, którzy będą uczyć się tworzenia cyfrowych agentów, ich łączenia z dużymi modelami językowymi oraz korzystania z odpowiednich narzędzi poprzez zajęcia praktyczne.
Drugi superkomputer w Zachodniej Macedonii
Równolegle trwa przygotowanie projektu drugiego superkomputera na Uniwersytecie Zachodniej Macedonii w Kozani. Rada dyrektorów EDYTE zatwierdziła rozpoczęcie konsultacji publicznych w sprawie ogłoszenia przetargu na dostawę i instalację sprzętu obliczeniowego, systemów pamięci masowej i oprogramowania, z budżetem 21,57 mln euro, włącznie z VAT.
Kwota ta dotyczy tego konkretnego podprojektu, a nie całej inwestycji. Z tego powodu mają zostać przeanalizowane ewentualna korekta budżetu i aktualizacja harmonogramu poprzez zmianę decyzji o włączeniu projektu do programu.
Nowy system ma działać w zielonym centrum danych, włączonym do sieci RE-Cloud EDYTE, z naciskiem na sztuczną inteligencję, usługi chmurowe i analizę wrażliwych danych. Projekt przewiduje infrastrukturę IT o mocy od 1,2 do 1,5 MW oraz instalację fotowoltaiczną o mocy powyżej 2 MWp.
Podprojekt jest finansowany z Programu Sprawiedliwej Transformacji Rozwojowej, a przewidywany czas realizacji umowy wynosi 12 miesięcy od momentu jej podpisania.