W wywiadzie dla Euronews wiceszef kancelarii prezydenta Ukrainy potwierdził, że Wołodymyr Zełenski został zaproszony 23 października do Budapesztu. Pierwsze formalne spotkanie z Magyarem odbędzie się w Brukseli.
Wołodymyr Zełenski ma w przyszłym tygodniu odwiedzić Budapeszt, po tym jak został zaproszony na wydarzenia upamiętniające 70. rocznicę Rewolucji Węgierskiej – poinformował w ekskluzywnym wywiadzie dla Euronews jego zastępca szefa kancelarii, Ihor Żowkwa.
REKLAMA
REKLAMA
Planowana wizyta, wciąż niepotwierdzona, wpisuje się w wysiłki na rzecz ułożenia na nowo relacji między Kijowem a Budapesztem po latach sporów dyplomatycznych, które wielokrotnie blokowały drogę Ukrainy do członkostwa w UE.
„Otrzymaliśmy zaproszenie. 23 października odbędzie się wydarzenie z okazji 70. rocznicy Rewolucji Węgierskiej” – powiedział Żowkwa, pytany, czy Zełenski został zaproszony do węgierskiej stolicy.
„Prezydent Ukrainy otrzymał zaproszenie do wzięcia udziału. Zobaczymy.”
Zaproszenie pojawia się w chwili, gdy prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oraz premier Węgier Péter Magyar szykują się do pierwszego oficjalnego spotkania dwustronnego w piątek rano, przy okazji szczytu UE w Brukseli, po miesiącach rozmów o terminie i miejscu ich spotkania.
Kijów postrzega to spotkanie jako szansę, by ostatnie odprężenie dyplomatyczne przełożyć na konkretne postępy w relacjach dwóch sąsiednich państw.
„Nasze oczekiwania są bardzo pozytywne” – powiedział Żowkwa w rozmowie z Euronews, dodając, że Kijów docenia wsparcie Węgier dla rozmów akcesyjnych Ukrainy z UE.
Do dyplomatycznego odprężenia doszło po przełomie na początku tygodnia, gdy Ukraina przyjęła ustawę wzmacniającą prawa edukacyjne mniejszości narodowych, rozwiązując od dawna istniejący punkt sporny z Budapesztem wokół praw węgierskiej mniejszości etnicznej na zachodnim Zakarpaciu.
Za rządów byłego premiera Viktora Orbána spór stał się jednym z głównych hamulców procesu akcesyjnego Ukrainy, a Budapeszt wielokrotnie korzystał z prawa weta, by blokować postępy w negocjacjach.
Rząd Magyara przyjął bardziej konstruktywne podejście, ale nadal domaga się, by Kijów najpierw w pełni zrealizował zobowiązania dotyczące praw mniejszości, zanim możliwe będą kolejne kroki na drodze do członkostwa.
W poniedziałek parlament Ukrainy przyjął nowe przepisy, które Zełenski następnie podpisał. Następnego dnia UE rozpoczęła negocjacje w sprawie dwóch kolejnych klastrów akcesyjnych, po tym jak Węgry wycofały swoje zastrzeżenia, zwiększając liczbę otwartych obszarów do czterech z sześciu.
„Otworzyliśmy cztery klastry, dwa wciąż pozostają zamknięte, i jesteśmy przekonani, że stanowisko Węgier nadal będzie tak konstruktywne jak dotychczas” – stwierdził Żowkwa.
Dodał, że integracja europejska będzie jednym z głównych tematów brukselskiego spotkania, ale podkreślił, że Kijów chce poszerzyć relacje z Budapesztem także poza politycznie wrażliwą kwestię członkostwa w UE.
„Naprawdę nadszedł czas, żeby usiąść i porozmawiać” – powiedział.
Kijów wyraził też gotowość, by gościć Magyara w ukraińskiej stolicy, po wcześniejszych rozmowach o spotkaniu w Berehowie – mieście na Zakarpaciu, gdzie mieszka liczna węgierska społeczność.
„Zawsze był w Kijowie bardzo mile widzianym gościem i z pewnością powitalibyśmy takie spotkanie w ukraińskiej stolicy” – powiedział Żowkwa, dodając, że możliwe są też inne lokalizacje na terenie Ukrainy.
Magyar, mówiąc w czwartek w Brukseli, nazwał ustawę Ukrainy o edukacji mniejszości narodowych historycznym przełomem i szansą na ułożenie stosunków dwustronnych na nowych zasadach. Wspomniał też o możliwości kolejnego spotkania w Berehowie jeszcze tej jesieni.
Wizyta w Budapeszcie 23 października miałaby szczególne znaczenie historyczne: upłynie wtedy 70 lat od wybuchu węgierskiego powstania z 1956 roku przeciw rządom sowieckim, ostatecznie zdławionego przez wojska ZSRR.
Obecność Zełenskiego na uroczystościach byłaby symboliczną okazją, by oba sąsiednie państwa pokazały wolę odbudowy relacji. Euronews zwróciło się do rządu Węgier o komentarz.
Macron i Costa mają wziąć udział w obchodach
W przyszłotygodniowych obchodach mają uczestniczyć także inni europejscy przywódcy. Prezydent Francji Emmanuel Macron potwierdził swój udział – poinformował Magyar – a przewodniczący Rady Europejskiej António Costa prawdopodobnie również się pojawi, jak przekazał jego rzecznik.
Na uroczystości zaproszono także przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen oraz przewodniczącą Parlamentu Europejskiego Robertę Metsolę, lecz ich udział nie został jeszcze potwierdzony.
23 października 1956 roku węgierscy studenci wyszli na ulice, protestując przeciw sowieckiej okupacji. Demonstracje szybko przerodziły się w powszechne powstanie, które później stłumiła Armia Czerwona. Wizyta Zełenskiego może też przywoływać skojarzenia z obroną Ukrainy przed pełnoskalową inwazją Rosji.
Obchody mogą też dać europejskim przywódcom okazję, by zasygnalizować poparcie dla Magyara, który zastąpił Viktora Orbána na stanowisku i stara się poprawić relacje Węgier z UE po latach napięć za jego poprzednika.