Kijów przedstawi projekt nowej ustawy o prawach mniejszości w edukacji, głosowanie ma odbyć się w październiku. Budapeszt blokuje rozmowy akcesyjne z UE, dopóki Ukraina nie przyjmie przepisów uzgodnionych w 11-punktowym planie dotyczącym Węgrów na Zakarpaciu.
Węgry i Ukraina są blisko zakończenia wieloletniego sporu o prawa mniejszości węgierskiej na Ukrainie, co może usunąć poważną przeszkodę w relacjach między Budapesztem a Kijowem.
REKLAMA
REKLAMA
Za rządów Viktora Orbána stosunki gwałtownie się pogorszyły; jego gabinet wielokrotnie ścierał się z Kijowem w sprawie Ukrainy i blokował jej postępy na drodze do członkostwa w UE. Jego następca, Péter Magyar, od objęcia urzędu w maju próbuje poprawić relacje, jednak prawa mniejszości węgierskiej na Zakarpaciu wciąż pozostają źródłem napięć.
W czerwcu oba państwa uzgodniły 11-punktowy plan wzmocnienia praw mniejszości. Węgry odpowiedziały, zgadzając się na otwarcie dwóch klastrów negocjacyjnych w rozmowach o członkostwo Ukrainy w UE.
Budapeszt wstrzymał jednak dalsze postępy, domagając się, by parlament Ukrainy, Rada Najwyższa, najpierw przyjął ustawy przewidziane w porozumieniu. Głosowanie nad nimi ma nastąpić do końca roku.
„Wicepremier Ukrainy, Wsewołod Chsentsov, osobiście poinformował mnie, że projekt ustawy dotyczącej praw edukacyjnych mniejszości narodowych zostanie skierowany do ukraińskiego parlamentu. Z zadowoleniem przyjmujemy ten krok” – napisała w mediach społecznościowych minister spraw zagranicznych Węgier Anita Orbán.
„Węgry pozostają zainteresowane dialogiem oraz wymiernymi efektami w codziennym życiu społeczności węgierskiej na Zakarpaciu” – dodała.
Porozumienie może złagodzić napięcia
Przełom nastąpił po kolejnym zaostrzeniu sporu między rządami, do którego doszło zaledwie dwa tygodnie temu.
Péter Magyar i minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha starli się w sprawie inicjatywy rozwojowej C8 prezydenta Zełenskiego. Sybiha zarzucił węgierskiemu premierowi, że idzie śladem Orbána, po tym jak Magyar stwierdził, że Węgry włączono do projektu wbrew ich woli.
Projekt ustawy dotyczącej praw językowych i kulturalnych ma trafić pod obrady Rady Najwyższej jeszcze w październiku. Kijów nie odniósł się dotąd oficjalnie do ostatnich ustaleń.
Ukraiński portal LIGA.net poinformował, że eksperci z obu państw prowadzili w tym tygodniu intensywne rozmowy i uzgodnili, które elementy 11-punktowego planu Kijów jest w stanie zrealizować.
Dániel Hegedűs, zastępca dyrektora berlińskiego Institut für Europäische Politik, powiedział Euronews, że ten krok może pomóc odwrócić ostatnie negatywne tendencje w relacjach dwustronnych, ale ustawy mogą nadal napotkać przeszkody w Radzie Najwyższej.
„Biorąc pod uwagę brak stabilnych większości w Radzie Najwyższej, przyjęcie pakietu ustaw już w październiku jest ambitnym celem i prawdziwym sprawdzianem tego, czy administracja ukraińska potrafi odzyskać polityczną kontrolę nad kwestiami o strategicznym znaczeniu dla integracji kraju z UE” – ocenił Hegedűs.
Porozumienie w sprawie mniejszości może odblokować rozmowy Ukrainy z UE
Péter Magyar i prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski planowali wcześniej spotkanie, jednak węgierski premier uzależnił rozmowy od postępu w sprawie praw mniejszości.
Sytuację komplikuje też opinia publiczna na Węgrzech. Po latach wrogiej retoryki wobec Ukrainy za rządów Orbána wyborcy konserwatywni nadal sceptycznie podchodzą do zacieśniania więzi z Kijowem. Jednocześnie obrona mniejszości węgierskiej za granicą cieszy się wśród nich dużym poparciem, co może dawać Magyarowi przestrzeń do zawarcia porozumienia.
Jeśli Ukraina przyjmie pakiet ustaw dotyczących mniejszości, Węgry mogą znieść swoje weto wobec otwarcia kolejnych rozdziałów w negocjacjach akcesyjnych Kijowa z UE.
„Pozostaje otwarte, czy uchwalenie ustawy zapewni poparcie Węgier dla otwarcia wszystkich klastrów negocjacyjnych, czy tylko części z nich” – mówi Hegedűs.
„W najbardziej optymistycznym scenariuszu przyjęcie ustawy o mniejszościach i poparcie Węgier dla otwarcia wszystkich klastrów negocjacyjnych mogłoby wyznaczyć nową erę w stosunkach między obu państwami” – dodał.
Dodał, że przyjęcie pakietu ustaw dotyczących mniejszości na Ukrainie «utrudniłoby Budapesztowi podtrzymywanie blokady i uczyniło ją politycznie znacznie bardziej kosztowną na forum europejskim».