Mała interpelacja dwóch posłów AfD w landtagu ujawniła wstrząsający obraz. Od 2012 roku odnotowano 358 małżeństw z małoletnimi lub między nimi. Dotąd tylko osiem z nich unieważniono prawomocnie.
Na południowym zachodzie Niemiec od 2012 roku urzędy odnotowały łącznie 358 tzw. małżeństw dziecięcych. Jak dotąd tylko osiem takich przymusowych związków zostało prawomocnie unieważnionych. Pozostałe 350 przypadków – jak podają władze – zakończyło się w inny sposób.
REKLAMA
REKLAMA
Te wstrząsające dane pochodzą z odpowiedzi rządu krajowego Badenii-Wirtembergii na tzw. małe zapytanie posłów do landtagu z AfD, Nikolaosa Boutakoglou i Emely Knorr. Za ewidencję odpowiada Prezydium Rejencji w Tybindze, a odpowiedzi udzieliło ministerstwo spraw wewnętrznych (Drucksache 18 / 529).
11-letnia Irakijka wydana za mąż
Między 2018 a 2024 rokiem prawomocnie unieważniono osiem małżeństw. Wśród nich jest związek 11-letniej dziewczynki z Iraku z 17-letnim Irakijczykiem, rozwiązany w 2020 roku. Już w 2018 roku zakończono małżeństwo 14-letniej Afganki z 30-letnim mężczyzną. W 2024 roku doszły dwa kolejne unieważnienia: dotyczyły 16-letniej Niemki i 25-letniego Pakistańczyka oraz 16-letniej Syryjki i 27-letniego Syryjczyka.
Poseł do landtagu Nikolaos Boutakoglou napisał na platformie Facebook, że ujawniono wstrząsające fakty; jego zdaniem temat jest „naprawdę dramatyczny”, ale pozostaje tabu.
Jak podaje ministerstwo, zajmuje się ono wyłącznie takimi małżeństwami, które zostały zawarte za granicą. Od lata 2017 roku w Republice Federalnej Niemiec obowiązuje ustawa o zwalczaniu małżeństw dziecięcych. W 2024 roku Bundestag przyjął nowe przepisy mające chronić osoby małoletnie w przypadku małżeństw zawartych za granicą.
Setki przypadków bez interwencji państwa
Znacznie większa liczba spraw zakończonych w inny sposób rodzi pytania o dalsze losy tych małżeństw. Prezydium Rejencji w Tybindze wykazuje w latach 2015–2026 łącznie 350 postępowań zakwalifikowanych jako „inne załatwienia sprawy”.
A co stało się z pozostałymi małżeństwami nieletnich? Rząd krajowy wymienia m.in. śmierć jednego z małżonków, osiągnięcie pełnoletności, odstąpienie od unieważnienia lub ponowne zawarcie małżeństwa za granicą. W tych przypadkach nie doszło więc do prawomocnego unieważnienia związku.
W statystykach za 2023 rok widnieje przypadek 12-letniej Afganki, która była żoną 21-letniego Afgańczyka. Kilkakrotnie pojawiają się także dziewczynki w wieku 13 i 14 lat.
Najświeższe wpisy w zestawieniu dotyczą 2026 roku. Obejmują m.in. małżeństwa 16- i 17-letnich dziewcząt z dorosłymi mężczyznami. Statystyka odnotowuje wiek małżonków w chwili zawarcia małżeństwa oraz ich obywatelstwo.
Jak poinformowało ministerstwo spraw wewnętrznych, w chwili udzielania odpowiedzi nie toczyło się żadne postępowanie sądowe w sprawie unieważnienia małżeństw nieletnich.
Posłanka do landtagu Emely Knorr, współautorka zapytania, zaapelowała na platformie Instagram: „Małżeństwa dzieci są nie do pogodzenia z naszymi wartościami. Dzieci mają prawo do bezpieczeństwa, edukacji i samodzielnie kształtowanej przyszłości. Dlatego potrzebujemy skutecznej ochrony, wczesnej interwencji i konsekwentnych działań przeciwko przymusowym małżeństwom”.
Ilu uczniów jest dotkniętych problemem?
Oboje posłowie chcieli się dowiedzieć, jaki wpływ mają przymusowe małżeństwa na przebieg edukacji. Czy dzieci przestają chodzić na lekcje?
Ministerstwo kultury i oświaty wyjaśniło, że takich danych się nie zbiera. Według rządu krajowego nie ma też informacji o tym, w jakich państwach zawierano odnotowane małżeństwa. Rejestrowany jest wiek i obywatelstwo małżonków w chwili ślubu, bo ma to znaczenie w ewentualnych postępowaniach o unieważnienie.
Kolejne pytanie posłów dotyczyło tego, jak często w przypadku przymusowych małżeństw uczniów szkół w Badenii-Wirtembergii włączano finansowaną przez kraj poradnię YASEMIN. W odpowiedzi z 9 września 2026 roku ministerstwo spraw wewnętrznych napisało, że poradnia nie dzieli swoich spraw ani według statusu szkolnego osób, którym doradza, ani według roku szkolnego. Zamiast tego przypadki klasyfikowane są według wieku osób dotkniętych problemem oraz według roku kalendarzowego. Dokładna liczba udzielonych porad pozostaje więc nieznana.
Groźba przymusowego małżeństwa: zarejestrowano 80 przypadków
W 2025 roku poradnia YASEMIN odnotowała łącznie 271 przypadków porad. W 80 z nich chodziło o osoby, którym groziło przymusowe małżeństwo. Wśród tych 80 osób było 33 małoletnich.
Czterech z nich było młodszych niż 12 lat, pięcioro miało 12 lat, a dwoje 13 lat. System ewidencji poradni rozróżnia osoby, którym grozi przymusowe małżeństwo, i inne powody zgłoszeń; nie prowadzi się natomiast analiz odnoszących się do sytuacji szkolnej.
Jak podają posłowie, impulsem do złożenia zapytania był opublikowany pod koniec lipca 2026 roku formularz alarmowy organizacji na rzecz praw kobiet Terre des Femmes, skierowany przede wszystkim do nauczycieli.
Zgodnie z niemieckim prawem dziećmi są osoby do 14. roku życia, a między 14. a 18. rokiem życia mają status nieletnich. Według Konwencji ONZ o prawach dziecka wszystkimi dziećmi są osoby do ukończenia 18. roku życia. Małżeństwo w Niemczech można zawrzeć dopiero po osiągnięciu pełnoletności. Przymusowe małżeństwo stanowi odrębne przestępstwo w kodeksie karnym.
Zgłoszone przypadki dotyczą wyłącznie Badenii-Wirtembergii. Kraj ten liczy ok. 11,24 mln mieszkańców, co stanowi niespełna 13,5 proc. całej ludności Niemiec, szacowanej na ok. 83,5 mln.