Nagroda w dziedzinie ekonomii to jedyny Nobel, który nie należy do pierwotnych pięciu ustanowionych w testamencie Alfreda Nobla, zmarłego w 1896 roku.
Amerykańscy ekonomiści Robert Hall i Michael Woodford otrzymali w poniedziałek ekonomicznego Nobla za badania nad tym, w jaki sposób polityka pieniężna i fiskalna może stabilizować wahania w gospodarce.
„Dorobek laureatów dał nam solidne podstawy teoretyczne dla modeli, z których dziś korzystają banki centralne i rządy na całym świecie” – napisało jury Królewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk w komunikacie.
„Dzięki tym modelom jesteśmy lepiej przygotowani na wstrząsy gospodarcze, takie jak kryzysy energetyczne czy nagłe zmiany w poziomie konsumpcji gospodarstw domowych” – stwierdził w oświadczeniu John Hassler, przewodniczący komitetu nagrody.
W czasie kryzysów naftowych w latach 70. dotychczasowe modele keynesowskie, stosowane od dawna do wyznaczania momentu i skali interwencji przeciw recesji i innym wahaniom koniunktury, przestały się sprawdzać.
To skłoniło Halla i Woodforda do opracowania nowych narzędzi, które pozwalają ocenić, jakie działania polityki gospodarczej są najskuteczniejsze.
„Zamiast opierać modele na statystycznych zależnościach między zmiennymi makroekonomicznymi, takimi jak inflacja, produkcja czy konsumpcja, postanowili zbudować je na fundamencie mikroekonomicznym” – podkreśliło jury Akademii.
„Takie podejście uwzględnia sposób, w jaki łączna masa poszczególnych gospodarstw domowych i firm wpływa na gospodarkę poprzez swoje decyzje.”
Nagroda w dziedzinie nauk ekonomicznych jest jedynym Noblem, który nie należy do pierwotnych pięciu ustanowionych w testamencie szwedzkiego naukowca Alfreda Nobla, który zmarł w 1896 roku.
Powstała później, dzięki darowiźnie szwedzkiego banku centralnego w 1968 roku, co krytycy wykorzystują, nazywając ją „fałszywym Noblem”.
Podobnie jak w przypadku Nobla w dziedzinie chemii i fizyki, laureata wybiera jednak Królewska Szwedzka Akademia Nauk, stosując ten sam proces selekcji.
W ubiegłym roku nagrodę otrzymali Amerykanin izraelskiego pochodzenia Joel Mokyr, Francuz Philippe Aghion oraz Kanadyjczyk Peter Howitt za badania nad tym, w jaki sposób technologia napędza wzrost gospodarczy i na niego oddziałuje.
Podobnie jak inne nagrody Nobla, ekonomiczny Nobel obejmuje dyplom, złoty medal oraz czek na 1,2 mln dolarów (1 mln euro).
Laureaci odbiorą nagrody podczas uroczystych ceremonii 10 grudnia, w rocznicę śmierci w 1896 roku Alfreda Nobla, naukowca, który ustanowił je w swoim testamencie.