Badanie przeprowadzone przez trzy hiszpańskie instytucje pokazuje, że wybrane neurony hipokampa chronią wcześniejsze wspomnienia mimo zapisu nowych informacji o zdarzeniach.
Wyobraźmy sobie na przykład remont w waszej okolicy. Ludzki mózg potrafi zapamiętać trzy etapy takiego procesu: stan pierwotny sprzed przebudowy, sam przebieg prac oraz efekt końcowy po ich zakończeniu. Ale jak udaje mu się nie pomieszać tych trzech wspomnień?
Instytut Neurociencias, publiczne centrum badawcze prowadzone wspólnie przez CSIC i Uniwersytet Miguel Hernández, uważa, że w swoim nowym badaniu zidentyfikował ten mechanizm neurologiczny. Zostało ono opublikowane w czasopiśmie „PLOS Biology” (źródło w Hiszpański).
Zespół laboratorium Plastyczności Sieci Neuronowych twierdzi, że mózg wykorzystuje do tego obszar hipokampa zwany zakrętem zębatym, odpowiedzialny za tworzenie nowych wspomnień. To właśnie tam określony typ neuronów hamuje aktywność innych komórek, co pomaga włączaniu nowych doświadczeń do pamięci.
Aby to wykazać, zespół przeprowadził na myszach eksperymenty, w których zwiększano lub zmniejszano stopień tego hamowania. „Przy niższym niż zwykle poziomie hamowania ich zachowanie bardziej odpowiadało lepszej zdolności odtwarzania pamięci i bardziej szczegółowym wspomnieniom” – wyjaśnia Encarni Marcos, współkierowniczka badania i szefowa tej linii badań w IN CSIC-UMH.
Nie ma jednak jednego stałego poziomu hamowania – lepszego czy gorszego – który zawsze pozwalałby zachować jak najwięcej informacji. Model komputerowy użyty w eksperymencie pokazał, że przy mniejszym obciążeniu pamięci niższa aktywność hamująca jest korzystna, ale gdy ilość informacji wyraźnie rośnie, ten efekt zanika.
Z badań wynika, że w zależności od rodzaju wspomnienia zakręt zębaty w hipokampie może sprzyjać włączaniu nowych bodźców albo przeciwnie – wzmacniać istniejące wspomnienia i lepiej je chronić przed nowymi sygnałami. Zależy to od kontekstu i od tego, co zespół określa jako wymagania zadania. „Z naszych wyników wnioskujemy, że istnieje mechanizm, który za pomocą hamowania dynamicznie dostosowuje tryb pracy mózgu” – podsumowuje Marcos.