Prawie miesiąc po katastrofalnych trzęsieniach ziemi Wenezuelę czeka ogromne wyzwanie odbudowy i ograniczania szkód społeczno-gospodarczych.
Trzęsienia ziemi w Wenezueli z 24 czerwca mogły spowodować bezpośrednie straty materialne o wartości ok. 19,6 mld dol. (17,2 mld euro), wynika z szacunków Grupy Banku Światowego.
Ta ogromna kwota pokazuje, jak pilne są inwestycje w szybką i odporną odbudowę, aby gospodarka mogła się podnieść.
Wyniki przedstawiono w opracowaniu Global Rapid Damage Estimation (GRADE), przygotowanym przez Bank Światowy i opublikowanym w czwartek.
Celem tej oceny jest przekazanie rządowi Wenezueli i partnerom rozwojowym wczesnej informacji o skali potrzebnej odbudowy. Ma też pomóc wyznaczyć działania związane z rekonstrukcją i odnową, które wymagają najszybszej reakcji po katastrofie na taką skalę.
„Trzęsienia ziemi zakłóciły życie ludzi, uszkodziły kluczową infrastrukturę i stworzyły nowe wyzwania dla odbudowy Wenezueli” – powiedziała w komunikacie prasowym Susana Cordeiro Guerra, wiceprezeska Banku Światowego ds. Ameryki Łacińskiej i Karaibów.
„Skuteczna odbudowa zaczyna się od wiarygodnych danych. Ta ocena daje rządowi Wenezueli i jego partnerom wczesny, obiektywny punkt wyjścia do planowania działań naprawczych, a Grupa Banku Światowego jest gotowa wspierać ten wysiłek na każdym etapie” – dodała Guerra.
Większość zniszczeń w budynkach mieszkalnych
Z oceny GRADE wynika, że 47 proc. wszystkich strat dotyczyło budynków mieszkalnych, 27 proc. – infrastruktury, a budynki niemieszkalne odpowiadały za 26 proc. szkód.
Najbardziej ucierpiały stan La Guaira i Dystrykt Stołeczny, na których terenie skoncentrowała się około połowa wszystkich szkód.
Grupa Banku Światowego przeprowadziła też dodatkową analizę możliwych makroekonomicznych i społecznych skutków trzęsień ziemi oraz tego, jak może wyglądać proces odbudowy.
Z danych wynika, że o tym, jak dobrze wenezuelska gospodarka i społeczeństwo poradzą sobie z kryzysem, przesądzi przede wszystkim tempo rekonstrukcji.
Przy obecnym poziomie inwestycji publicznych i prywatnych większość środków na odbudowę trzeba będzie prawdopodobnie przesunąć z innych, mniej pilnych projektów inwestycyjnych.
W takiej sytuacji proces odbudowy może potrwać ponad 10 lat i wywołać poważne, negatywne skutki dla aktywności gospodarczej.
Z kolei nadanie priorytetu szybkiemu odtwarzaniu zniszczeń i zwiększenie nakładów publicznych oraz prywatnych na ten cel mogłoby znacząco ograniczyć gospodarcze i społeczne skutki trzęsień ziemi.
Jak metodologia GRADE oszacowała skalę zniszczeń?
Metodologia GRADE zapewnia niezależny, a przede wszystkim szybki sposób szacowania bezpośrednich strat materialnych po poważnych katastrofach.
Wykorzystuje zdjęcia satelitarne, dane o ekspozycji, teledetekcję i modele inżynierskie, a tam, gdzie to konieczne, także bardziej szczegółowe analizy sektorowe.
W przypadku trzęsień ziemi w Wenezueli GRADE łączyła modelowanie szkód sejsmicznych, modelowanie ryzyka katastroficznego, proces walidacji i kalibracji oraz ocenę wartości zasobu kapitałowego w różnych sektorach i kategoriach majątku.
Wykorzystano także zarówno dane historyczne, jak i naukowe, m.in. informacje o ruchach podłoża, inżynierskie oceny podatności konstrukcji na uszkodzenia oraz dane o zabudowie i liczbie mieszkańców. Uzupełniono je zgłoszeniami szkód pochodzącymi od rządu, organizacji społecznych, partnerów rozwojowych, mediów i użytkowników mediów społecznościowych.
Ocena GRADE dla Wenezueli otrzymała również wsparcie finansowe rządu Japonii za pośrednictwem Programu na rzecz włączenia zarządzania ryzykiem katastrof do polityk krajów rozwijających się oraz Globalnego Funduszu na rzecz Redukcji Skutków Katastrof i Odbudowy (GFDRR).
Przy odbudowie trzeba brać pod uwagę wrażliwość gospodarstw domowych
Autorzy oceny GRADE podkreślili, że przy planowaniu odbudowy szczególnie ważne jest uwzględnienie wrażliwości gospodarstw domowych.
Chodzi o czynniki społeczne, takie jak wiek, dochody czy jakość mieszkań, a także kondycję gospodarczą i środowiskową, które pomagają określić podatność poszczególnych grup ludności na skutki katastrof.
W tym przypadku siedem najbardziej dotkniętych stanów: Miranda, La Guaira, Dystrykt Stołeczny, Carabobo, Yaracuy, Aragua i Falcón, zamieszkuje ok. 11,5 mln osób, czyli około 40 proc. ludności kraju.
Na terenie tych siedmiu stanów znajduje się także niemal połowa budynków i infrastruktury narażonych na zniszczenia w Wenezueli, o łącznej wartości ok. 657 mld dol. (576,8 mld euro).
W strukturze społecznej tych regionów widać m.in. gospodarstwa domowe prowadzone przez kobiety, rodziny samotnych rodziców oraz domy, w których mieszkają osoby starsze, z niepełnosprawnościami lub przewlekle chore.
Dlatego, jak wskazuje ocena GRADE, przy odbudowie szczególnie istotne będzie przywrócenie i utrzymanie podstawowych usług, takich jak dostawy wody i energii elektrycznej. Przerwy w świadczeniu tych usług w gospodarstwach wrażliwych mogą mieć nieproporcjonalnie duże konsekwencje, nawet jeśli same budynki są stosunkowo mało uszkodzone.
Brak usług może też pogłębiać już istniejące nierówności, zamiast jednakowo dotykać wszystkie gospodarstwa.
Te wnioski mogą w najbliższych miesiącach znacząco ułatwić rządowi Wenezueli skoncentrowanie działań naprawczych na priorytetowych obszarach i jak najszybsze osiąganie postępów.
Duża liczba ludności i ograniczone możliwości instytucji wciąż jednak pozostają poważnym wyzwaniem dla tempa i jakości działań reagowania oraz odbudowy.