Von der Leyen rozpoczyna wizytę na Kaukazie Południowym w Baku, a UE zacieśnia współpracę na rzecz stabilności regionu, energii i połączeń.
Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen spotkała się we wtorek w Baku z prezydentem Azerbejdżanu Ilhamem Alijewem. Tym samym rozpoczęła dwudniową wizytę na Kaukazie Południowym, która podkreśla rosnące strategiczne zainteresowanie Unii Europejskiej tym regionem, zarówno pod kątem bezpieczeństwa energetycznego, jak i połączeń transportowych oraz stabilności.
REKLAMA
REKLAMA
Baku jest pierwszym etapem tej podróży. Następnie von der Leyen uda się do Armenii, a Komisja Europejska określa wizytę jako część stałego, wysokiego szczebla dialogu z partnerami na całym Kaukazie Południowym.
Na wspólnej konferencji prasowej po rozmowach oboje przywódcy mówili o procesie pokojowym między Armenią a Azerbejdżanem, połączeniach transportowych, współpracy energetycznej oraz szerzej – o strategicznym partnerstwie między UE a Azerbejdżanem.
Von der Leyen nazwała Azerbejdżan kluczowym partnerem dla 27 państw członkowskich, podkreślając jego rolę we wzmacnianiu bezpieczeństwa energetycznego Europy w warunkach geopolitycznej niepewności.
„W ostatnich latach Azerbejdżan okazał się wiarygodnym, godnym zaufania partnerem energetycznym dla Unii Europejskiej. Nie zapomnieliśmy, że w momencie, gdy Rosja użyła gazu jako narzędzia nacisku na Europę, Azerbejdżan przyszedł z pomocą. Południowy Korytarz Gazowy rzeczywiście wzmocnił bezpieczeństwo energetyczne Europy i jest wyjątkową historią sukcesu” – powiedziała w środę w Baku.
Szefowa Komisji Europejskiej z zadowoleniem oceniła też postępy w procesie pokojowym między Armenią a Azerbejdżanem, podkreślając, że porozumienie może otworzyć drogę do szerszej współpracy regionalnej.
„Chcę pogratulować panu rozpoczęcia prac nad historycznym porozumieniem pokojowym z Armenią. Wykazał pan osobiste przywództwo, promując pokój i współpracę w całym regionie. Razem możemy zamienić pokój zapisany na papierze w pokój w praktyce” – powiedziała von der Leyen.
Prezydent Komisji Europejskiej zapowiedziała, że Bruksela przedstawi propozycję uruchomienia Partnerstwa UE–Azerbejdżan w dziedzinie łączności, obejmującego transport, energetykę i infrastrukturę cyfrową. Dodała, że w ramach inicjatywy Global Gateway Unia może przeznaczyć do 200 mln euro dotacji na projekty w całym Kaukazie Południowym, z możliwością uruchomienia nawet 2 mld euro inwestycji publicznych i prywatnych.
Von der Leyen ogłosiła też program o wartości 20 mln euro, który ma wspierać inicjatywy na rzecz budowy pokoju, w tym rozminowywanie terenów, ochronę zdrowia, rozwój obszarów wiejskich oraz działalność małych i średnich przedsiębiorstw.
Bezprecedensowa „aktywna faza” relacji
Alijew stwierdził, że relacje z Komisją Europejską weszły w bezprecedensową fazę intensywnego zaangażowania. Wskazał na serię wizyt na najwyższym szczeblu między Brukselą a Baku w ciągu ostatniego roku.
„Między Komisją Europejską a Azerbejdżanem trwa bardzo aktywna faza relacji. To bezprecedensowa dynamika, która odzwierciedla wspólne podejście wszystkich stron: chcemy zintensyfikować współpracę i wzmocnić partnerstwo” – powiedział.
Prezydent Azerbejdżanu podkreślił też rosnącą rolę kraju w strukturze energetycznej Europy. Zwrócił uwagę, że eksport gazu do państw członkowskich UE znacząco wzrósł od podpisania w 2022 roku partnerstwa energetycznego.
„Dziś połowa naszego eksportu gazu trafia do państw członkowskich Unii Europejskiej” – powiedział Alijew, dodając, że Południowy Korytarz Gazowy stał się „główną arterią przesyłu gazu ziemnego z Azerbejdżanu do Europy”.
Poza sferą energetyki oboje przywódcy wskazali połączenia transportowe jako główny filar przyszłej współpracy.
Von der Leyen określiła Kaukaz Południowy jako strategiczny węzeł, który łączy Europę, region kaspijski i Azję Centralną, a Alijew z kolei podkreślał rolę Azerbejdżanu w rozwoju korytarzy transportowych biegnących ze wschodu na zachód i z północy na południe oraz w zwiększaniu przepływu towarów przez kraj.
Wizyta odbywa się w momencie, gdy Bruksela kontynuuje działania na rzecz dywersyfikacji dostaw energii i tworzenia alternatywnych szlaków handlowych po rozpoczęciu przez Rosję pełnoskalowej inwazji na Ukrainę.
Od podpisania w 2022 roku strategicznego partnerstwa energetycznego z Azerbejdżanem współpraca wykracza już poza gaz ziemny. Obejmuje teraz energię odnawialną, infrastrukturę cyfrową oraz rozwój Międzynarodowego Transkaspijskiego Korytarza Transportowego, znanego jako Środkowy Korytarz.
Wizyta von der Leyen w Baku wpisuje się w szerszy tydzień unijnej dyplomacji w regionie.
Tego samego dnia szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas, komisarz ds. rozszerzenia Marta Kos oraz komisarz ds. spraw wewnętrznych i migracji Magnus Brunner prowadzili w Ankarze rozmowy z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoğanem i ministrem spraw zagranicznych Hakanem Fidanem. W centrum uwagi były kwestie bezpieczeństwa regionalnego, migracji, handlu i połączeń.
Te równoległe wizyty odzwierciedlają szerszą strategię UE, która chce wzmocnić więzi z Kaukazem Południowym i Turcją. Bruksela dąży do pogłębienia współpracy w dziedzinie energii, transportu, odporności gospodarczej i stabilności regionu.
Von der Leyen ma kontynuować swoją podróż po regionie w Armenii. Tam rozmowy mają koncentrować się na kwestiach pokoju, połączeń oraz dalszym zaangażowaniu Unii Europejskiej na całym Kaukazie Południowym.