Ponad 28 000 uczestników ma zebrać się w Baku na Światowym Forum Miejskim ONZ, ponieważ ONZ-Habitat ostrzega, że 3 miliardy ludzi nie ma odpowiednich warunków mieszkaniowych, a populacja slumsów może się potroić do 2050 roku.
Co najmniej 3 miliardy ludzi nie ma odpowiednich domów, a ponad 1 miliard mieszka w slumsach i nieformalnych osiedlach, według ONZ-Habitat, która wzywa do podjęcia działań w obliczu "globalnego kryzysu" mieszkaniowego.
Większość cierpiących mieszka w Azji i Afryce, a agencja wzywa decydentów do uznania, że bez interwencji aż 3 miliardy mogą skończyć w slumsach do 2050 roku, co oznacza trzykrotny wzrost.
Oczekuje się, że ponad 40 000 osób ze 182 krajów zgromadzi się w stolicy Azerbejdżanu, Baku, na 13. sesji Światowego Forum Miejskiego (WUF13), wiodącej globalnej konferencji ONZ na temat zrównoważonej urbanizacji, która odbędzie się w dniach 17-22 maja.
Wydarzenie to, odbywające się co dwa lata i organizowane przez UN-Habitat, jest obecnie prawdopodobnie jedną z najważniejszych na świecie platform do dyskusji na temat przyszłości miast, mieszkalnictwa i odporności miast. W tym roku tematem przewodnim jest "Housing the world: Bezpieczne i odporne miasta i społeczności".
Anna Soave, szefowa biura krajowego UN-Habitat w Azerbejdżanie, powiedziała, że gdy WUF13 przygotowuje się na przyjęcie delegatów z całego świata, "kwestia mieszkaniowa jest coraz bardziej rozumiana jako nierozerwalnie związana z przyszłością naszych miast, odpornością na zmiany klimatu, dobrobytem społeczno-gospodarczym i jakością życia".
Zauważyła, że WUF13 ma znaczenie, ponieważ oferuje platformę, "na której rządy, burmistrzowie, urbaniści, środowiska akademickie, przedsiębiorstwa, społeczeństwo obywatelskie i społeczności mogą dyskutować i wymieniać się praktycznymi rozwiązaniami w zakresie budowania bezpieczniejszych, bardziej odpornych i bardziej integracyjnych miast".
Skala tego kryzysu jest coraz częściej postrzegana jako problem gospodarczy, polityczny i środowiskowy, a nie tylko humanitarny.
Soave wyjaśnił, że korzyści dla kraju goszczącego polegają na reprezentowaniu "znacznie więcej niż międzynarodowego wydarzenia".
"Stawia to kraj w centrum globalnej agendy miejskiej w czasie szybkiej transformacji miast i dużych inwestycji w infrastrukturę, mieszkalnictwo, łączność, odbudowę po konfliktach i rozwój terytorialny" - powiedziała Soave.
Dlaczego mieszkalnictwo stało się kwestią globalną
Świat osiągnął punkt zwrotny w 2009 roku, kiedy to mieszkańcy miast stanowili większość globalnej populacji.
W konsekwencji miasta stanęły w obliczu rosnącej presji, aby lepiej dostosować się do wzrostu liczby ludności, migracji, zmian klimatycznych i rosnących kosztów życia.
UN-Habitat oszacował, że jedno na pięć gospodarstw domowych na świecie wydaje obecnie ponad 40 procent swoich dochodów na mieszkanie, podczas gdy koszty mieszkaniowe wzrosły czterokrotnie od 2010 roku.
Dane pokazują, że ponad 300 milionów ludzi na całym świecie jest bezdomnych, a ponad 100 milionów osób jest obecnie przesiedlonych z powodu konfliktów, niestabilności i kryzysów związanych z klimatem.
Oprócz wymienionych powodów, pandemia COVID-19 zwiększyła tę presję, zmieniając krajowe myślenie o polityce mieszkaniowej i po raz kolejny łącząc kropki między zdrowiem publicznym, odpornością gospodarczą i mieszkalnictwem.
ONZ zareagowała na te wyzwania, umieszczając mieszkalnictwo i rozwój miast w centrum swojej agendy zrównoważonego rozwoju - Cel Zrównoważonego Rozwoju (SDG) 11 koncentruje się na uczynieniu miast integracyjnymi, bezpiecznymi, odpornymi i zrównoważonymi.
Dlaczego Baku?
Azerbejdżan poczynił znaczne wysiłki w celu promowania przebudowy miast i modernizacji infrastruktury jako strategii długoterminowej.
Goszczenie WUF13 stanowi dla niego okazję do zaangażowania się i zajęcia pozycji w szerszej międzynarodowej dyskusji na temat odbudowy, rozwoju miast i przebudowy oraz zrównoważonego rozwoju w tym sektorze.
"Baku jest odpowiednim gospodarzem WUF13, miasta, które uosabia możliwości i wyzwania, przed którymi stoją specjaliści miejscy na całym świecie, takie jak szybka modernizacja przy zachowaniu dziedzictwa kulturowego oraz innowacje przy zachowaniu ciągłości kulturowej" - powiedział dr Thomas Kovári, partner-założyciel szwajcarskiej firmy SA partners, zajmującej się architekturą i projektowaniem urbanistycznym.
"To, co sprawia, że Azerbejdżan jest szczególnie atrakcyjny, to bogactwo doświadczeń, którymi może się podzielić. Na przykład w regionie Karabachu kraj ten rozwija prawdziwą wiedzę specjalistyczną w zakresie "lepszego budowania", łącząc zrównoważony rozwój, przystępne cenowo budownictwo mieszkaniowe i zasady inteligentnego miasta w jednym z najbardziej ambitnych projektów odbudowy na świecie" - dodał.
Kovári powiedział, że wysiłki na rzecz odbudowy zostaną omówione podczas specjalnego wydarzenia towarzyszącego WUF13, poświęconego transformacji miast po konflikcie i zrównoważonym modelom odbudowy.
Mówiąc o doświadczeniu, jakie Azerbejdżan zdobył w zarządzaniu złożonymi operacjami międzynarodowymi i wyborze na gospodarza WUF13, dyrektor generalny WUF13 Azerbaijan Operations Company Adil Mammadov powiedział, że "pokazuje to poziom zaufania pokładanego w Azerbejdżanie przez międzynarodowych partnerów, takich jak UN-Habitat, i podkreśla rosnącą rolę tego kraju jako regionalnego centrum globalnych spotkań na dużą skalę".
"Innymi słowy, WUF13 przynosi dziedzictwo dla przyszłych wydarzeń na skalę globalną, które odbędą się w tym kraju" - dodał Mammadov.
Dyskusje oparte na rozwiązaniach
Oczekuje się, że tegoroczny WUF skupi się na rozwiązaniach poprzez praktyczne dyskusje polityczne na temat mieszkalnictwa socjalnego, praw do gruntów, finansów i nieformalnych osiedli. Wraz z rozwojem miast, polityka miejska jest coraz bardziej powiązana z szerszymi debatami na temat nierówności, migracji, zarządzania i adaptacji do zmian klimatu.
UN-Habitat poinformował, że ponad 41 milionów ludzi wyprowadziło się z warunków podobnych do slumsów dzięki swoim programom w latach 2020-2025, a kolejne miliony uzyskały dostęp do czystej wody, bezpiecznych przestrzeni publicznych i bezpiecznych praw własności gruntów.
Organizacja opowiada się za podejściem, które określa jako "dwutorowe": modernizacja istniejących nieformalnych osiedli przy jednoczesnym zwiększeniu podaży przystępnych cenowo mieszkań.
Inne priorytety, które mają zdominować dyskusje w Baku, obejmują odporność na zmiany klimatu, ochronę przeciwpowodziową, cyfrowe planowanie urbanistyczne, integrację transportu publicznego i modele finansowania dla gospodarstw domowych o niskich dochodach.
Dla wielu uczestników WUF13 wyzwaniem stojącym przed rządami nie jest już tylko to, jak budować więcej domów, ale jak tworzyć miasta zdolne do pozostania stabilnymi, sprzyjającymi włączeniu społecznemu i odpornymi w erze rosnącej globalnej presji.
Od Nairobi do Baku
Światowe Forum Miejskie, ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2001 r. wraz z utworzeniem UN-Habitat, odbywa się co dwa lata w innym mieście.
Pierwsze forum odbyło się w Nairobi w 2002 roku i wzięło w nim udział około 1200 uczestników.
Poprzednie miasta-gospodarze to Barcelona, Vancouver, Rio de Janeiro, Abu Dhabi, Katowice i Kair.
Analitycy twierdzą, że skupienie się na mieszkalnictwie w 2026 r. odzwierciedla rosnące uznanie, że dostęp do przystępnych cenowo, bezpiecznych mieszkań staje się kluczowy dla długoterminowej stabilności gospodarczej i spójności społecznej.
Oczekuje się, że WUF13 w Baku stanie się największą jak dotąd edycją forum.