Cieśnina Ormuz znów stała się jednym z najbardziej zapalnych punktów świata. Stany Zjednoczone rozpoczęły blokadę z udziałem 15 okrętów wojennych, Iran odpowiada groźbami, a globalne rynki ropy reagują nerwowo na każdy sygnał z regionu - mimo że kruche zawieszenie broni wciąż obowiązuje.
Amerykańska blokada cieśniny Ormuz, prowadzona przez 15 okrętów wojennych, rozpoczęła się w warunkach napiętego, lecz ostrożnego impasu, co potwierdza poziom ruchu morskiego oraz brak doniesień o starciach zbrojnych, ponieważ kruche zawieszenie broni między USA a Iranem nadal obowiązuje.
REKLAMA
REKLAMA
Ceny ropy naftowej wahają się w górę i w dół w reakcji na komunikaty płynące ze Stanów Zjednoczonych, Iranu i innych stron, ponieważ rynki uważnie obserwują stan zawieszenia broni oraz rozwój sytuacji w cieśninie Ormuz.
Kilka godzin po rozpoczęciu amerykańskiej blokady prezydent USA Donald Trump ogłosił, że Iran nawiązał kontakt, twierdząc, iż Teheran „bardzo chce porozumienia”, po załamaniu weekendowych rozmów w Pakistanie oraz po jego wcześniejszych ostrzeżeniach w mediach społecznościowych, że irańskie statki zagrażające blokadzie Ormuzu prowadzonej przez USA „zostaną wyeliminowane”.
We wtorek rano Pakistan poinformował, że pracuje nad możliwą nową rundą rozmów między USA a Iranem.
„Mogę powiedzieć, że druga strona do nas zadzwoniła. Bardzo chcą zawrzeć porozumienie… Dziś rano odezwali się do nas właściwi ludzie” – powiedział Trump w poniedziałek wieczorem.
Amerykańska blokada irańskich portów i statków rozpoczęła się późnym poniedziałkiem, a Centralne Dowództwo USA (CENTCOM) poinformowało, że siły amerykańskie będą dopuszczać żeglugę do i z portów innych niż irańskie, ponieważ blokada koncentruje się na ruchu morskim wpływającym do lub opuszczającym irańskie porty, w tym w Zatoce Perskiej i Zatoce Omańskiej.
Akceptacja irańskiej „rakiety ochronnej”
Iran ostrzegł, że odpowie na amerykańską blokadę irańskich portów, grożąc, że żaden port w regionie „nie będzie bezpieczny”, jeśli irańskie porty zostaną „zagrożone”.
Irańska Gwardia Rewolucyjna (IRGC) w oświadczeniu dla półoficjalnej agencji Tasnim stwierdziła, że „cały ruch… znajduje się pod pełną kontrolą sił zbrojnych”, dodając, że „każdy niewłaściwy ruch uwięzi wroga w śmiertelnych wirach w cieśninie”.
Według obserwacji waszyngtońskiego think tanku Institute for the Study of War (ISW), US Navy próbuje uniemożliwić irańskim oraz zatwierdzonym przez Iran statkom wpływanie i wypływanie z cieśniny.
Tymczasem Iran ogranicza ruch wszystkich innych jednostek, pozwalając przepływać jedynie statkom irańskim i zatwierdzonym przez Teheran.
„Zatwierdzone przez Iran statki są włączane do irańskiego systemu ochrony i korzystają z jednostronnie narzuconego systemu separacji ruchu, który zmusza jednostki do wpływania na irańskie wody terytorialne” – podał ISW.
„Bardzo niewiele statków przepływa przez cieśninę poza tymi, które korzystają z irańskich wód terytorialnych” – wyjaśnił think tank, dodając, że „Iran wykorzystywał groźby ataków i ograniczoną liczbę min, aby ogłosić ‘niebezpieczny obszar’ na całej drodze wodnej z wyjątkiem swoich wód terytorialnych, gdzie następnie pobiera opłaty”.
Pekin pośredniczy w porozumieniu z Teheranem
Wraz z rozpoczęciem przez USA egzekwowania ograniczeń w cieśninie Ormuz, Chiny zasygnalizowały, że wypracowały własne porozumienie z Iranem, które ma zapewnić przepływ kluczowych dostaw ropy przez cieśninę, jednocześnie ostrzegając Stany Zjednoczone przed ingerencją.
Chiński minister obrony admirał Dong Jun oświadczył, że Chiny mają „umowy handlowe i energetyczne z Iranem i oczekujemy, że inni nie będą ingerować w nasze sprawy”.
„Iran kontroluje cieśninę Ormuz i pozostaje ona dla nas otwarta” – powiedział chiński minister obrony, uznając irańskie roszczenia do kontroli nad ruchem morskim w regionie.
Chiński tankowiec Rich Starry przepłynął przez cieśninę Ormuz we wtorek rano, według danych żeglugowych, jednak wypłynął z portu w Szardży w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, więc nie podlegał amerykańskiej blokadzie.
Dane wskazują również, że dwa inne chińskie tankowce próbowały wpłynąć do cieśniny, ale następnie zawróciły.