Polska konsekwentnie umacnia swoją pozycję w światowej czołówce krajów gromadzących złoto. Narodowy Bank Polski zwiększył rezerwy kruszcu do około 550 ton, których wartość przekracza 270 mld zł. To poziom rezerw złota, który plasuje Polskę powyżej Europejskiego Banku Centralnego.
Skala zakupów i tempo akumulacji czynią z NBP jednego z najbardziej aktywnych graczy na globalnym rynku rezerw.
Złoto jako filar bezpieczeństwa finansowego
Prezes NBP Adam Glapiński od kilku lat podkreśla, że złoto pełni szczególną rolę w strukturze rezerw – jest aktywem wolnym od ryzyka kredytowego, niezależnym od decyzji polityki pieniężnej innych państw i odpornym na wstrząsy finansowe a wysokie rezerwy złota przyczyniają się do stabilności gospodarki Polski.
Ambicje banku są dalekosiężne: celem ma być 700 ton złota, a łączna wartość rezerw kruszcu – około 400 mld zł.
Jeszcze w 2024 roku złoto odpowiadało za 16,86 proc. polskich rezerw walutowych. Szacunkowe dane na koniec grudnia 2025 r. pokazują skok do 28,22 proc., co oznacza jedną z najszybszych zmian struktury rezerw wśród banków centralnych na świecie. Największe transakcje zrealizowano w ostatnich miesiącach 2025 roku, w okresie podwyższonej zmienności rynkowej i napięć geopolitycznych.
Z inicjatywy Prezesa NBP prof. Adama Glapińskiego Zarząd Narodowego Banku Polskiego podjął decyzję o dalszym, strategicznym zwiększeniu udziału złota.
Glapiński zapowiedział w styczniu 2026 roku, że zwróci się do zarządu NBP o przyjęcie uchwały zakładającej zwiększenie rezerw do 700 ton kruszcu.
Rezerwy złota. Polska na tle świata
Według analiz World Gold Council rok 2025 przyniósł kontynuację globalnego trendu akumulacji złota przez banki centralne. Poza nielicznymi wyjątkami, większość krajów zwiększała swoje zasoby, traktując kruszec jako strategiczne zabezpieczenie na wypadek kryzysów walutowych i finansowych.
W roku 2025 aż 95 proc. ankietowanych banków centralnych przewiduje, że w ciągu kolejnych dwunastu miesięcy globalne zasoby złota w tym sektorze będą się zwiększać.
Powody dla których banki centralne inwestują w złoto wyjaśnia Marta Bassani-Prusik, dyrektor ds. produktów inwestycyjnych i wartości dewizowych w Mennicy Polskiej.
"Jednym z kluczowych motywatorów banków centralnych jest niezależność ceny złota od polityki monetarnej i ryzyka kredytowego. Równie istotna jest dywersyfikacja aktywów i zmniejszanie udziału dolara oraz innych walut w rezerwach" – tłumaczy ekspertka.
Eksperci zwracają uwagę, że nie wszystkie banki centralne raportują pełną skalę swoich zakupów. W tym kontekście często wskazuje się na Chiny czy Rosję. Część obserwatorów rynku interpretuje te działania jako element przygotowań do alternatywnego modelu pieniądza, w którym złoto mogłoby odgrywać znacznie większą rolę niż dotychczas.
Więcej złota niż EBC
Informacja o tym, że Polska posiada obecnie więcej złota niż Europejski Bank Centralny, ma wymiar nie tylko symboliczny. EBC zarządza polityką pieniężną strefy euro, ale jego własne rezerwy złota są relatywnie ograniczone, a ciężar posiadania kruszcu spoczywa głównie na bankach narodowych krajów członkowskich.
Rezerwy złota Europejskiego Banku Centralnego (EBC) wynoszą około 506,5 ton. Na tym tle skala zasobów NBP - 550 ton, robi wrażenie i wzmacnia pozycję Polski w europejskiej architekturze finansowej.
Jednak krytycy szeroko zakrojonego nabywania złota przez NBP wskazują, że środki przeznaczone na zakup mogłyby zostać ulokowane w obligacjach, które przynoszą dochód z odsetek. Złoto nie zapewnia bowiem bieżących przychodów.
Rekordowe ceny i prognozy na 2026 rok
Zakupy NBP zbiegły się w czasie z historycznymi rekordami cen złota. Choć tempo wzrostu notowań może w 2026 roku wyhamować, prognozy największych instytucji finansowych pozostają optymistyczne. ING szacuje średnią cenę na poziomie około 4 150 USD za uncję, Deutsche Bank mówi o 4 450 USD, a Goldman Sachs podnosi prognozę do 4 900 USD. W scenariuszu silnego globalnego popytu J.P. Morgan dopuszcza nawet 5 300 USD za uncję.
"Rosnący popyt banków centralnych jest odpowiedzią na napięcia gospodarcze i dynamiczne zmiany geopolityczne. Choć zakupy instytucji nie przekładają się bezpośrednio na ceny, to pośrednio wpływają na decyzje inwestorów indywidualnych" podkreśla Bassani-Prusik.
Złoto wraca do łask inwestorów
Dla NBP złoto jest elementem długoterminowej strategii bezpieczeństwa finansowego państwa.
Jak zauważają eksperci Mennicy Polskiej, im większa niepewność na rynkach, tym większe zainteresowanie aktywami postrzeganymi jako „bezpieczna przystań”. Rośnie też świadomość inwestorów detalicznych dotycząca roli złota w długoterminowej ochronie kapitału.
Jednak część ekonomistów sprzeciwia się tej tezie i uważała, że wysoki udział złota może nie odpowiadać potrzebom elastycznego zarządzania rezerwami w nowoczesnej gospodarce a środki mogłyby być lepiej alokowane w inne, bardziej produktywne inwestycje.
Osiągnięcie poziomu 550 ton to ważny kamień milowy, ale zapowiedzi dalszych zakupów sugerują, że Polska nie powiedziała jeszcze ostatniego słowa. W świecie rosnących napięć geopolitycznych i zmieniającego się porządku finansowego złoto ponownie staje się jednym z kluczowych aktywów – a Polska chce być w tej grze w ścisłej czołówce.