Region Żetysu to jedno z najbardziej zróżnicowanych miejsc w Kazachstanie: pustynie, góry, wodospady, jeziora i zabytki w jednej podróży. Zobacz, co warto tam odwiedzić.
Kazachstan, największe państwo Azji Centralnej, zwykle kojarzy się z bezkresnymi stepami, ale znaczna część jego przyrody wciąż pozostaje nieodkryta. Jednym z najlepszych tego przykładów jest region Zhetysu.
Ten zakątek południowo-wschodniego Kazachstanu łączy pustynie, lasy, wodospady, górskie jeziora, ośrodki narciarskie, zabytki i stanowiska archeologiczne – wszystko w ramach jednej podróży. Żeby zrozumieć, skąd bierze się taka różnorodność Zhetysu, warto zacząć od jego położenia.
Region graniczy z Chinami i od dawna jest pomostem między Wschodem a Zachodem. Jako część dawnego Jedwabnego Szlaku łączył ludzi, kultury i towary z różnych zakątków świata.
Przyrodnicze skarby Ałatau Dżungarskiego
Ałatau Dżungarski należy do najbardziej niedocenianych regionów górskich Kazachstanu. Ciągnie się wzdłuż granicy z Chinami i kryje górskie jeziora, lodowce, wodospady oraz gęste lasy.
Ałatau Dżungarski to znakomite miejsce na piesze wędrówki i obcowanie z przyrodą. Co wiosnę okoliczne wsie obchodzą Święto Kwitnącej Jabłoni Sieversa, poświęcone dzikiej jabłoni Sieversa.
Badania genetyczne wskazują, że to pierwotny przodek współczesnych odmian jabłek. To okazja, by przejść się po kwitnących sadach, spróbować lokalnych potraw i posłuchać tradycyjnej muzyki.
Jedną z najbardziej niezwykłych formacji w tym paśmie jest Brama Dżungarska – naturalny górski korytarz o długości około 50 km. W XIII wieku służyła jako strategiczny szlak dla armii Czyngis-chana, które podbijały ziemie Azji Centralnej.
Do najbardziej malowniczych miejsc w Ałatau Dżungarskim należą jezioro Zhasylkol oraz wodospad Burkhan Bulak.
Jezioro Zhasylkol, którego nazwa po kazachsku oznacza „zielone jezioro”, słynie ze szmaragdowej wody. Otoczone lasami i górskimi szczytami, jest popularnym celem wędrówek, biwakowania i fotograficznych wypraw.
Park Narodowy Altyn-Emel
Położony między Taldykorganem a Almaty, Park Narodowy Altyn-Emel najbardziej znany jest z „Śpiewającej Wydmy”. Skąd jej głos? Gdy piasek zsuwa się ze zbocza, ziarenka ocierają się o siebie i wydają dźwięk. Żeby go usłyszeć, trzeba wejść na szczyt wydmy i zejść w dół.
Wielu porównuje ten dźwięk do kobyz, tradycyjnego kazachskiego instrumentu muzycznego, inni twierdzą, że przypomina flet, a nawet szum samolotu.
Kilkanaście minut jazdy dalej Kredowe Góry Aktau odsłaniają zupełnie inny krajobraz. Ich białe, żółte, różowe i purpurowe warstwy powstały około 400 mln lat temu, gdy ten obszar znajdował się pod powierzchnią pradawnego oceanu.
Turyści mogą zwiedzać Śpiewającą Wydmę i Góry Aktau podczas codziennych wycieczek wyruszających z Almaty lub Taldykorganu.
Jezioro Ałakol
Jezioro Ałakol jest jednym z najpopularniejszych w Kazachstanie miejsc na plażowanie. Jednak na długo przed tym, zanim stało się wakacyjnym kurortem, przyjeżdżano tu z innego powodu. Jezioro słynie z bogatej w minerały wody i leczniczego błota.
W czasach radzieckich kosmonauci przyjeżdżali nad Ałakol, by wrócić do sił po długich misjach w kosmosie. Jezioro stało się też miejscem rekonwalescencji dla dzieci dotkniętych katastrofą w Czarnobylu w 1989 roku, które przyjeżdżały tu na rehabilitację i leczenie.
Dziś turyści mają do wyboru szeroką ofertę hoteli, pensjonatów i ośrodków wypoczynkowych wzdłuż brzegu. Nad jezioro łatwo dotrzeć sezonowymi lotami z Astany i Almaty lub drogą z Taldykorganu.
Jezioro Bałchasz
Wyobraź sobie jezioro, w którym jedna część jest słodka, a druga słona. Tak właśnie wygląda jezioro Bałchasz – jeden z nielicznych takich naturalnych fenomenów na świecie.
Rozciągające się na ponad 600 km w południowo-wschodnim Kazachstanie jezioro dzieli się na dwie wyraźne części: na zachodzie ma wodę słodką, na wschodzie zasoloną.
Oprócz niezwykłej geografii Bałchasz jest ulubionym letnim kierunkiem mieszkańców. Przyjeżdża się tu dla plaż, wędkowania i rejsów łodzią.
Drewniany meczet w Żarkencie
Oprócz parków narodowych i cudów przyrody region Zhetysu może się pochwalić wyjątkowymi zabytkami. Jeden z najbardziej imponujących to drewniany meczet w Żarkencie.
Położony przy historycznych szlakach handlowych między Kazachstanem a Chinami pokazuje, jak różne tradycje, religie i style architektoniczne przenikały się na Jedwabnym Szlaku.
Na pierwszy rzut oka meczet w Żarkencie przypomina raczej chińską świątynię niż klasyczny meczet. Budynek powstał około 1886 roku, gdy Żarkent był niewielką osadą ujgurską. Całą konstrukcję wzniesiono bez użycia choćby jednego gwoździa.
Dziś meczet pełni funkcję muzeum. Jest otwarty codziennie od 9.00 do 16.30.
Khorgos: brama współczesnego Jedwabnego Szlaku
Mówiąc o Jedwabnym Szlaku i Bramie Dżungarskiej, warto pamiętać, że w pewnym sensie istnieją do dziś – w innej postaci.
Dawny szlak karawan z wielbłądami przekształcił się w korytarz handlowy Khorgos (Międzynarodowe Centrum Współpracy Granicznej) – jeden z największych na świecie suchych portów i kluczową bramę w handlu między Chinami, Azją Centralną a Europą.
Spacerując po Khorgos, trudno czasem dostrzec, gdzie kończy się jedno państwo, a zaczyna drugie. Słychać tu zarówno kazachski, jak i chiński, widać szyldy w różnych językach, a na ulicach spotyka się kupujących, handlowców i turystów z obu stron granicy.
Wielu przyjeżdża tu po prostu na zakupy w strefie duty-free, inni chcą zobaczyć jeden z najbardziej niezwykłych przygranicznych obszarów na świecie.
Starożytne petroglify
Jeśli chcesz cofnąć się w czasie jeszcze dalej, odwiedź starożytne petroglify regionu Zhetysu. Wykute w skałach tysiące lat temu przedstawiają sceny polowań, dzikie zwierzęta, rytuały oraz tajemnicze postacie z głowami przypominającymi słońce.
Te dawne ryty skalne opowiadają historię społeczności epoki brązu i wczesnych ludów koczowniczych. Wiele z nich zachowało się w bardzo dobrym stanie.
Do mniej znanych miejsc w Zhetysu należy Kamień Buddy koło Tekeli. Autor tego zabytku pozostaje tajemnicą. W skale wyryto buddyjski napis w piśmie tybetańskim, który prawdopodobnie powstał w XVII lub XVIII wieku.
Zhetysu coraz częściej wybierane jest także przez miłośników sportów przygodowych. Górskie rzeki idealnie nadają się do raftingu, a okoliczne szczyty i doliny zapewniają świetne warunki do paralotniarstwa, wspinaczki i pieszych wędrówek.
Niezależnie od tego, czy interesuje cię przyroda, historia czy aktywny wypoczynek na świeżym powietrzu, Zhetysu oferuje wyjątkowe połączenie krajobrazów i wrażeń. To właśnie sprawia, że region należy do najbardziej charakterystycznych zakątków Azji Centralnej.