Sposób, w jaki korzystamy ze smartfonów, szkodzi dłoniom i może prowadzić do kciuka SMS-owca, zespołu cieśni nadgarstka i artretyzmu. Lekarze przekonują, że kilka prostych zmian w nawykach może ograniczyć ryzyko.
Wielogodzinne „doomscrolling”, opłacanie rachunków, oglądanie całych odcinków seriali – smartfon towarzyszy nam od rana do nocy. Tyle machania i stukania w ekran odbija się jednak na naszych dłoniach.
„Texting thumb” to zbiorcze określenie na różne bóle związane z telefonem: sztywność, pulsujący ból w okolicy stawu oraz uczucie przeskakiwania przy zginaniu kciuka.
Jeśli nie reagujemy na takie dolegliwości, powtarzające się przeciążenia mogą przerodzić się w zespół cieśni nadgarstka, zapalenie stawów lub chorobę de Quervaina.
„Nasze dłonie nie są stworzone do całodziennego obsługiwania telefonów” – mówi Eugene Tsai, chirurg z Cedars‑Sinai Orthopaedics and Sports Medicine. „Jeśli chcemy z nich korzystać, musimy traktować swoje dłonie z troską”.
Dzisiejsze smartfony są większe i cięższe niż wcześniejsze modele. Zmieniliśmy też sposób, w jaki z nich korzystamy.
Ostrzeżenia nie są nowe – już dwie dekady temu wiele osób skarżyło się na tak zwany „BlackBerry thumb”. Jednak lawinowo rosnący czas spędzany przed ekranem sprawił, że urazy z przeciążenia stały się znacznie powszechniejsze.
Zmieniaj ułożenie dłoni
Zastygnięcie nadgarstków i łokci w jednej pozycji na wiele godzin powoduje ból u nasady kciuka i nadgarstka. Trzymanie telefonu pionowo przez dłuższy czas obciąża też pozostałe palce.
„Urządzenia mobilne zostaną z nami na dobre. Dlatego zamiast mówić: ‘nie możesz korzystać ze swojego telefonu’, musimy raczej nauczyć się i szukać sposobów, żeby te urządzenia były kompatybilne ze współczesnym stylem życia” – wyjaśnia Maureen O’Shaughnessy z University of Kentucky HealthCare Hand Center.
Najprostsze rozwiązanie to ograniczyć czas przed ekranem albo robić krótkie przerwy między kolejnymi sesjami przewijania.
Jeśli to wydaje się nierealne, spróbuj zmieniać rękę, korzystać z palca wskazującego zamiast kciuka albo różnicować sposób trzymania telefonu.
Pomóc mogą też wbudowane funkcje dostępności. Dyktowanie wiadomości zamiast ich wpisywania zmniejsza obciążenie, a powiększenie czcionki sprawia, że nie trzeba trzymać telefonu tuż przy twarzy.
Uchwyty w kształcie pierścienia lub okręgu rozkładają ciężar telefonu bardziej równomiernie na całą dłoń i mogą dodatkowo służyć jako podstawka do oglądania wideo.
Rozciągaj dłonie i nadgarstki
Codzienne ćwiczenia rozciągające mogą złagodzić ból dłoni po długim czasie spędzonym przed ekranem. Zginaj nadgarstek, przechylając dłoń w swoją stronę i od siebie, a drugą ręką dodawaj delikatny opór.
Pomagają też drobne kółka wykonywane kciukami oraz samodzielne rozciąganie każdego palca.
Przy bólu u nasady kciuka połóż dłoń płasko na powierzchni i odciągnij kciuk od pozostałych palców, utrzymując tę pozycję przez około 30 sekund.
Jeśli mimo ograniczenia czasu przed ekranem oraz stosowania środków takich jak ibuprofen czy okłady z lodu ból, drętwienie lub mrowienie nie ustępują, trzeba zgłosić się do lekarza.
Stałe korzystanie z telefonu może nasilić istniejące już zmiany zwyrodnieniowe w stawie kciuka, wywołać chorobę de Quervaina lub tzw. palec trzaskający – bolesne przeskakiwanie przy zginaniu kciuka, powodowane stanem zapalnym ścięgna.
Krótka, celowa przerwa na zmianę pozycji dłoni może wydawać się drobiazgiem. Z czasem potrafi jednak wiele zmienić.