Były minister obrony Ukrainy Mychajło Fedorow zarzucił naczelnemu dowódcy Ołeksandrowi Syrskiemu blokowanie reform w armii i „rozbijanie kraju”. Podczas głośnej konferencji prasowej stwierdził również, że prezydent Wołodymyr Zełenski zdecydował o pozostawieniu Syrskiego na stanowisku.
Gdy w czwartek tysiące Ukraińców wyszły na ulice, protestując przeciw decyzji prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego o odwołaniu ministra obrony Mychajła Fedorowa, były szef resortu po raz pierwszy publicznie przyznał, że do jego dymisji przyczynił się konflikt z naczelnym dowódcą Sił Zbrojnych Ukrainy.
REKLAMA
REKLAMA
Podczas napiętego briefingu dla mediów Fedorow ujawnił, że Zełenski został postawiony przed wyborem między nim a naczelnym dowódcą Ołeksandrem Syrskim. Zastrzegł jednak, że sam nigdy nie stawiał prezydentowi ultimatum w stylu: „albo ja, albo Syrski”.
„Powiedziałem, że z tym naczelnym dowódcą też wygramy”.
Jak relacjonował Fedorow, zaakceptował decyzję prezydenta mimo dzielących ich różnic.
„Kiedy prezydent powiedział, że nie zamierza odwoływać Syrskiego, odpowiedziałem, że się z tym zgadzam. To jego decyzja jako najwyższego zwierzchnika sił zbrojnych, a ja miałem nauczyć się z nim pracować, bo ostatecznie naszym ‘klientem’ jest naród ukraiński, nikt inny” – mówił.
Fedorow twierdzi jednak, że jego program reform bardzo szybko napotkał opór w najwyższym dowództwie armii. „Zderzyliśmy się z całkowitym blokowaniem wszystkich naszych inicjatyw” – powiedział. „Syrski nie jest gotów rozmawiać otwarcie, w cztery oczy, o problemach.”
„Za to chętnie chodzi na narady, snuje intrygi, wmawia sobie, że ktoś prowadzi przeciw niemu kampanie medialne. I to on postawił ultimatum.”
„Zamiast zastanawiać się, jak pokonać Rosję asymetrycznie, wymyślił, jak podzielić kraj” – dodał Fedorow, wygłaszając jedną z najmocniejszych dotąd publicznych krytyk naczelnego dowódcy.
Mimo ostrej krytyki Fedorow przyznał też zasługi Syrskiego z początkowego okresu pełnoskalowej inwazji Rosji.
„W rzeczywistości Syrski uratował nasz kraj w 2022 roku, przeprowadził kilka udanych operacji i nie możemy go nie doceniać. Ale ta wojna się zmieniła” – podkreślił, przedstawiając swoje apele o zmiany w kierownictwie armii jako reakcję na zmieniające się warunki strategiczne, a nie osobistą vendettę.
Zełenski, który przedstawia roszadę w rządzie jako próbę odświeżenia zespołu i wzmocnienia sposobu zarządzania państwem w czasie wojny, zaproponował Fedorowowi funkcję doradcy po jego odwołaniu z urzędu ministra obrony.
Fedorow poinformował, że propozycję odrzucił. Swoje odejście opisał jako skutek głęboko zakorzenionego oporu instytucji wobec prób unowocześnienia armii dzięki większemu wykorzystaniu nowych technologii i bardziej zdecentralizowanemu podejściu.
Decyzja o dymisji wywołała protesty w Kijowie i innych miastach. Uczestnicy demonstracji krytykowali Zełenskiego za odsunięcie Fedorowa mimo jego dobrego bilansu na stanowisku oraz szerokiej popularności wśród wojskowych, organizacji społecznych i całej sceny politycznej.
Nowoczesny reformator od technologii kontra generał starej daty
Spór między ministrem obrony a naczelnym dowódcą od dawna był w Ukrainie tajemnicą poliszynela. Często opisywano go jako zderzenie pokoleń: młodego reformatora z doświadczeniem w świecie start‑upów, stawiającego na nowe technologie, z bardziej tradycyjnym dowódcą wojskowym.
Obeznany w nowych technologiach 35‑latek był ostatnim ministrem, który zasiadał we wszystkich gabinetach Zełenskiego. Należał do najbliższych sojuszników prezydenta od jego wyboru w 2019 roku.
Od 2019 roku Fedorow pełnił funkcję wicepremiera Ukrainy i ministra transformacji cyfrowej, aż do powołania go na szefa resortu obrony na początku tego roku.
Zyskał szerokie uznanie, gdy stanął na czele projektu „państwo w smartfonie”, którego celem było ograniczenie biurokracji i cyfryzacja usług publicznych.
Od uruchomienia aplikacji Diia w 2020 roku Ukraińcy mogą korzystać z coraz większej liczby usług państwowych za pośrednictwem swoich smartfonów.
Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji w 2022 roku jego resort przejął też wiodącą rolę w rozbudowie ukraińskich zdolności dronowych, wspieraniu technologii obronnych oraz rozwoju inicjatyw edukacji cyfrowej.
Podczas sześciu miesięcy na stanowisku ministra obrony Fedorowowi powszechnie przypisywano przyspieszenie wojskowych innowacji i pomoc w odwróceniu sytuacji na polu walki na korzyść Ukrainy.
W lutym współpracował ze Starlinkiem, by ograniczyć nieuprawnione wykorzystywanie tej satelitarnej usługi internetowej przez Rosję. Wykorzystywał przy tym osobistą relację z właścicielem SpaceX, Elonem Muskiem, która nawiązała się w czasie wojny.
Fedorow odegrał również kluczową rolę w zacieśnianiu współpracy między Ministerstwem Transformacji Cyfrowej a Ministerstwem Obrony, aby przyspieszyć rozwój i wdrażanie nowych technologii wojskowych.
Ostatnio nadzorował uruchomienie kampanii „zamienić Krym w wyspę” – operacji wymierzonej w rosyjskie szlaki logistyczne i infrastrukturę wojskową na zaanektowanym przez Moskwę Krymie oraz w innych okupowanych przez Rosję rejonach południowej Ukrainy.