Meloni apeluje w liście skierowanym do Komisji Europejskiej o większą elastyczność budżetową w obliczu rosnących kosztów energii, ostrzegając, że Włochy mogą wycofać się z programu obronnego SAFE.
Włoska premier Giorgia Meloni zaapelowała do Komisji Europejskiej o złagodzenie przepisów fiskalnych dla gospodarstw domowych i przemysłu, które mierzą się z rosnącymi kosztami energii. Jej zdaniem bezpieczeństwo energetyczne powinno być traktowane jako priorytet równie pilny jak wydatki na obronność.
REKLAMA
REKLAMA
W liście skierowanym w poniedziałek do przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen – do którego dotarł Euronews – Meloni podkreśliła, że Unia Europejska powinna wykazać się taką samą „odwagą polityczną” w sprawie energii, jak w przypadku obronności.
„Jeśli słusznie uznajemy obronę za strategiczny priorytet uzasadniający uruchomienie narodowej klauzuli wyjścia, musimy mieć odwagę polityczną, by przyznać, że dziś bezpieczeństwo energetyczne jest również europejskim priorytetem strategicznym” – napisano w liście.
Apel pojawia się w momencie narastających obaw o kolejny wstrząs energetyczny, związany z eskalacją napięć na Bliskim Wschodzie i ryzykiem zakłóceń w cieśninie Ormuz – kluczowym szlaku transportu ropy i gazu.
W całej Europie rządy obawiają się powtórki kryzysu energetycznego, który nastąpił po inwazji Rosji na Ukrainę i doprowadził do zamykania fabryk, gwałtownego wzrostu inflacji oraz konieczności wprowadzania nadzwyczajnych dopłat państwowych.
Meloni argumentowała, że Unia nie może oczekiwać od obywateli akceptacji zwiększonych wydatków na obronność, jednocześnie ignorując presję finansową, z jaką mierzą się gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa.
Jej zdaniem bezpieczeństwo nie powinno być definiowane wyłącznie w kategoriach militarnych, lecz także poprzez zdolność fabryk do działania, rodzin do opłacania rachunków za energię oraz państw do utrzymania stabilności gospodarczej.
W centrum postulatów Rzymu znajduje się unijna „National Escape Clause” przyjęta 8 lipca, która umożliwia państwom członkowskim czasowe złagodzenie reguł fiskalnych w celu zwiększenia wydatków na obronność w wyjątkowych okolicznościach.
Meloni wskazała, że Bruksela już wcześniej wykazała gotowość do elastyczności budżetowej w odpowiedzi na wojnę Rosji przeciwko Ukrainie i rosnące potrzeby w zakresie gotowości militarnej Europy. Włochy chcą teraz podobnego podejścia wobec nadzwyczajnych działań w obszarze energii.
Premier, której ugrupowanie Bracia Włosi stoi na czele rządzącej koalicji, mierzy się jednocześnie z ograniczonym społecznym poparciem dla zwiększania wydatków na obronność w sytuacji, gdy wyborcy w dużej mierze koncentrują się na kosztach życia.
„Nie możemy wytłumaczyć obywatelom, że UE dopuszcza elastyczność finansową w obszarze bezpieczeństwa i obrony, a jednocześnie pozostaje obojętna na ochronę rodzin, pracowników i przedsiębiorstw przed nowym kryzysem energetycznym, który może poważnie uderzyć w realną gospodarkę” – napisano w liście.
Włochy posiadają drugi najwyższy w UE poziom długu publicznego w relacji do PKB, zaraz po Grecji, co ogranicza możliwości Rzymu w zakresie szeroko zakrojonych dotacji zgodnych z obowiązującymi regułami fiskalnymi.
Meloni zasugerowała również, że brak większej elastyczności w obszarze kosztów energii może utrudnić Włochom poparcie unijnego programu SAFE – wspólnego mechanizmu pożyczkowego o wartości 150 miliardów euro, mającego wzmacniać zdolności obronne Europy.
SAFE ma wspierać państwa członkowskie w zwiększaniu inwestycji wojskowych i realizacji ambitniejszych celów NATO dotyczących wydatków obronnych NATO.
„W przypadku braku takiej niezbędnej spójności politycznej, włoski rząd miałby duże trudności z wytłumaczeniem opinii publicznej ewentualnego udziału w programie SAFE na obecnych warunkach” – napisała Meloni.
Włoski minister obrony Guido Crosetto 14 maja poinformował, że zwrócił się do resortu finansów o wyjaśnienia dotyczące ewentualnego udziału Włoch w unijnym funduszu zakupów uzbrojenia, zaznaczając, że Rzym ma czas do końca miesiąca na podjęcie decyzji.