Leon XIV świętuje pierwszy rok pontyfikatu, próbując utrzymać równowagę w podzielonym Kościele i świecie pełnym konfliktów. W tym czasie konsekwentnie promuje przesłanie pokoju i dialogu.
Rok temu Robert Francis Prevost wyszedł z konklawe jako Leon XIV, z zamiarem i nadzieją, by znaleźć równowagę między dwoma poprzednikami - konserwatywnym Benedyktem XVI i reformatorskim Franciszkiem.
REKLAMA
REKLAMA
Papież obchodził rocznicę we wspólnocie w Pompejach i Neapolu.
Spotkał się tam z wolontariuszami oraz młodymi ludźmi w trudnej sytuacji życiowej.
Następnie zwrócił się do tysięcy wiernych, wygłaszając przesłanie niezwiązane z bieżącą sytuacją międzynarodową.
"Niech od Boga pokoju nadejdzie obfite wylanie miłosierdzia, które dotyka serca, łagodzi urazy i bratobójcze nienawiści oraz oświeca tych, którzy mają obowiązki rządowe" - powiedział podczas homilii Mszy św. na placu w Pompejach.
"Wojny wciąż toczone w tak wielu regionach świata wymagają odnowionego zaangażowania nie tylko gospodarczego i politycznego, ale także duchowego i religijnego. Pokój rodzi się w sercu" - wezwał Leon XIV.
Na zakończenie wizyty, przed wyjazdem do Neapolu, gdzie na Piazza Plebiscito czekało około trzydziestu tysięcy osób, ostrzegł: "wielu nazywa siebie chrześcijanami, ale obraża Boga".
70-letni papież z Chicago, pierwszy w historii Amerykanin mierzy się z napiętą sytuacją międzynarodową.
Zakładał trudne relacje z administracją Donalda Trumpa, jednak skala globalnych konfliktów oraz presja polityczna wobec Watykanu okazały się większe, niż przewidywano.
W tym kontekście doszło do spotkania z sekretarzem stanu USA Marco Rubio.
"Rozbrojony, pokorny i wytrwały pokój" - apel, który rok temu zabrzmiał z loggii bazyliki św. Piotra - został przytłumiony przez eskalację konfliktów z udziałem Izraela, USA, Iranu i Rosji.
Mimo to Leon XIV konsekwentnie utrzymuje linię swojej pierwszej misji, wywodzącej się z doświadczenia augustiańskiego misjonarza w Peru.
"Pax Leonina": powrót do watykańskiej tradycji, ale z polityką Franciszka
Wybór następcy Franciszka był próbą znalezienia stabilizacji po ponad dekadzie napięć między papieżem a Kurią Rzymską.
Poszukiwano postaci kompromisowej, zdolnej do zarządzania Kościołem w sposób wyważony.
Nazwisko Prevosta nie należało do pierwszego szeregu papabili.
Trafiło jednak do grupy kandydatów kompromisowych.
Jako były prefekt Dykasterii ds. Biskupów (od 2023 roku, gdy został kardynałem z nominacji Franciszka), był dobrze znany elektorom i posiadał doświadczenie w zarządzaniu episkopatem.
Pierwsze decyzje nowego papieża były wyraźnym sygnałem wobec konserwatywnego skrzydła Kościoła, szczególnie silnego w Stanach Zjednoczonych.
Leon XIV powrócił do tradycyjnych papieskich szat, które jego poprzednik zastąpił prostą białą sutanną.
Zdecydował również o ponownym otwarciu apartamentów papieskich w Pałacu Apostolskim.
Dotychczasowe mieszkanie Franciszka w Domu Świętej Marty odzyskało funkcję rezydencji gościnnej.
Nowy papież podkreślił rolę Kurii jako "pamięci Kościoła", przypominając, że "papieże odchodzą".
W geście otwarcia dopuścił także możliwość celebracji tradycyjnej liturgii łacińskiej w Bazylice św. Piotra przez kardynała Raymonda Burke’a, wcześniej marginalizowanego w Watykanie.
W kolejnych miesiącach Leon XIV skupił się na przywracaniu równowagi instytucjonalnej.
Jego pontyfikat unikał medialnego protagonizmu, z wyjątkiem sytuacji wymuszonych przez kryzysy polityczne i spory międzynarodowe.
W odpowiedzi na krytykę Donalda Trumpa, który zarzucał Watykanowi słabość w polityce zagranicznej i podejściu do Iranu, papież odpowiadał spokojnie:
"Nie boję się administracji Trumpa, nie jestem politykiem".
Była to konsekwencja jego antywojennego przesłania, obecnego od początku pontyfikatu.
W tym samym czasie Konferencja Episkopatu Włoch podkreśliła:
"W tym pierwszym roku, naznaczonym wojnami, napięciami i językiem pełnym konfliktów, Jego głos wezwał wszystkich do odpowiedzialności za pokój: nie jako abstrakcyjnej formuły, ale jako ewangelicznego wymogu i codziennego zadania, drogi prawdy, sprawiedliwości i dialogu".
Kardynał Matteo Maria Zuppi napisał w "Avvenire":
"Dziękujmy Bogu za dar papieża Leona, łagodnego człowieka, który mówi o miłości i jedności". Cytując papieża dodał: "Musimy wspólnie szukać Kościoła misyjnego, który buduje mosty i dialog, zawsze otwarty na przyjęcie z otwartymi ramionami".
Leon XIV w niektórych obszarach powrócił do modelu kolegialnego zarządzania Kościołem, wzmacniając rolę konsystorzy.
W innych kontynuował linię Franciszka, szczególnie w kwestiach społecznych i relacji z Globalnym Południem.
W obszarze finansów szybko doprecyzował kompetencje Instytutu Dzieł Religijnych (IOR), ograniczając jego samodzielność i przekazując większą kontrolę organom Kurii Rzymskiej.
Główne etapy pierwszego roku Leona XIV jako papieża
Dotychczas pontyfikat Leona XIV rozwijał się według ściśle zaplanowanego harmonogramu, z pojedynczymi odniesieniami do jego augustiańskiej przeszłości.
Wśród nich znalazła się wizyta w sanktuarium Matki Dobrej Rady w Genazzano oraz w domu generalnym zakonu augustianów.
Uroczysta inauguracja pontyfikatu odbyła się 18 maja na Placu św. Piotra.
Trzy dni później papież przewodniczył pierwszej audiencji generalnej, rozpoczynając okres adaptacji do funkcji.
Pierwsza podróż apostolska miała miejsce jesienią 2025 roku.
W dniach 27 listopada - 2 grudnia papież odwiedził Turcję i Liban, realizując projekt upamiętnienia 1700. rocznicy Soboru Nicejskiego.
Wizyta podkreśliła wątek ekumeniczny i dialogu międzywyznaniowego.
Tuż przed Bożym Narodzeniem Leon XIV mianował Ronalda A. Hicksa arcybiskupem Nowego Jorku, przyjmując rezygnację Timothy’ego Dolana.
Początek 2026 roku przyniósł kolejne decyzje administracyjne.
6 stycznia papież zamknął Drzwi Święte w Bazylice św. Piotra, kończąc Rok Jubileuszowy.
W marcu ogłoszono pierwsze istotne nominacje: Paolo Rudelli został zastępcą ds. ogólnych w Sekretariacie Stanu, Edgar Peña Parra otrzymał funkcję w nuncjaturze we Włoszech i San Marino, a Petar Rajič został powołany do Prefektury Domu Papieskiego.
W kwietniu papież odbył podróż do Afryki, odwiedzając Algierię, Kamerun, Angolę i Gwineę Równikową.
Była to jego pierwsza duża podróż zagraniczna, która nadała ton jego dyplomacji apostolskiej. Wcześniej złożył krótką wizytę w Monako.
27 kwietnia Leon XIV przyjął w Watykanie Sarę Mullally, pierwszą arcybiskup Canterbury i najwyższy autorytet Kościoła anglikańskiego.
W najbliższych planach papieża znajduje się podróż do Hiszpanii (Madryt, Barcelona i Wyspy Kanaryjskie) w dniach 6–12 czerwca oraz wizyta duszpasterska na Lampedusie 4 lipca.