Nowy przegląd badań ostrzega, że dzieci poniżej 2 lat powinny całkowicie unikać ekranów, bo wczesna ekspozycja wiąże się z długotrwałymi zaburzeniami rozwoju.
Korzystanie z ekranów w pierwszych dwóch latach życia wiąże się z długotrwałymi skutkami dla zdrowia i jakości życia – wynika z nowego systematycznego przeglądu badań.
Analiza wykazała, że istnieją mocne dowody na to, iż korzystanie z mediów cyfrowych – zwłaszcza telewizji, telefonów komórkowych i tabletów – jest powszechne wśród dzieci poniżej drugiego roku życia i może wiązać się z zagrożeniem dla rozwoju dziecka.
Czas spędzany przed ekranem ogranicza możliwości budowania więzi z opiekunami i zabawy z innymi dziećmi, hamuje rozwój języka i sprzyja przestymulowaniu.
„Z naszych badań wynika, że korzystanie z ekranów przez dzieci poniżej dwóch lat jest problemem globalnym, który w 2026 roku wciąż nie jest odpowiednio rozwiązywany” – powiedział Rafe Clayton, wykładowca Uniwersytetu w Leeds.
Pierwsze dwa lata życia są kluczowe dla budowania fundamentów zdrowia fizycznego i psychicznego dziecka, dlatego czas przed ekranem „ma konsekwencje dla całego pokolenia i jego przyszłej jakości życia” – dodał.
Na podstawie tych wyników badacze z czterech brytyjskich uczelni – Uniwersytetu w Leeds, Leeds Trinity University, Aston University i Loughborough University – zalecają, aby dzieci poniżej dwóch lat nie powinny mieć w ogóle celowo planowanego, regularnego czasu przed ekranem.
Apelują o ponowne przeanalizowanie wszelkich zaleceń, które zachęcają do wspólnego korzystania z ekranów z dziećmi poniżej dwóch lat lub sugerują, że technologie ekranowe są odpowiednie „dla każdego wieku”.
„Liczymy, że nasze ustalenia będą wskazówką dla rodziców, pracowników służb społecznych i decydentów, pomogą w promowaniu odpowiedzialnego korzystania z technologii oraz w tworzeniu właściwych wytycznych dla najmłodszych dzieci” – powiedział Richard James, ekspert ds. zachowań nałogowych z Loughborough University.
Dodał, że z powodu braku jasnych zaleceń rodzice „nieświadomie uczą dzieci i niemowlęta niezdrowych nawyków oraz budowania niewłaściwej relacji z urządzeniami ekranowymi”.
Korzystanie z ekranów wśród dzieci rośnie
Badacze podkreślają, że w wieku dwóch lat codzienne korzystanie z ekranów jest niemal powszechne i przekracza zalecane limity.
Wskazali, że jednym z głównych powodów tak wczesnego kontaktu z ekranami jest obciążenie pracą rodziców, przez co opiekunowie sięgają po nie jak po narzędzie do zajmowania dzieci.
„Rodziny zmagają się z tym wyzwaniem bez informacji i wsparcia, których potrzebują. Odpowiedzialność nie może spoczywać wyłącznie na ich barkach” – powiedziała Andrea Leadsom, założycielka fundacji 1001 Critical Days, która zleciła przygotowanie przeglądu.
Dodała, że firmy technologiczne muszą uznać swoją rolę, a rodzicom nie powinno się oferować treści oznaczanych lub promowanych jako odpowiednie dla niemowląt, skoro dowody naukowe mówią co innego.