Sekretarz generalny Międzynarodowej Organizacji Morskiej ONZ (IMO) powiedział Euronews, że żegluga morska nie może stawać się „ofiarą uboczną” konfliktów.
Żadne państwo nie może „zakazać swobody żeglugi” na międzynarodowych szlakach wodnych – powiedział Euronews szef Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO), Arsenio Dominguez, w związku z trwającym impasem między Waszyngtonem a Teheranem dotyczącym przepływu statków przez Cieśninę Ormuz.
REKLAMA
REKLAMA
Zapytany o blokadę irańskich portów, którą w tym tygodniu rozpoczęła marynarka USA, Dominguez powiedział Euronews, że „nie ma żadnej umowy w prawie międzynarodowym, która pozwala jakiemukolwiek państwu zakazać swobody żeglugi w cieśninach wykorzystywanych do żeglugi międzynarodowej”. Wezwał do szybkiej deeskalacji konfliktu w regionie, aby przywrócić tranzyt statków.
Stany Zjednoczone wykorzystują swoją flotę okrętów wojennych, by kontrolować dostęp do irańskich portów i ograniczyć zdolność Teheranu do czerpania zysków z eksportu ropy. Celem jest wywarcie presji gospodarczej, aby kraj ponownie otworzył Cieśninę Ormuz dla ruchu morskiego.
Mimo obowiązującego od dwóch tygodni rozejmu Cieśnina Ormuz – kluczowy szlak handlowy – pozostaje w praktyce zamknięta. Powoduje to poważne wstrząsy w globalnej gospodarce.
Dane dotyczące żeglugi wskazują, że od wybuchu wojny pod koniec lutego przez cieśninę przepłynęło mniej niż 300 statków. Wcześniej każdego dnia przechodziło tamtędy średnio 138 jednostek, transportujących około jedną piątą światowych dostaw ropy naftowej i skroplonego gazu ziemnego (LNG).
Dominguez wyjaśnił, że Teheran wyznaczył w cieśninie inny korytarz żeglugowy niż ten uznany przez IMO. Dodał, że nie ma informacji o poziomie bezpieczeństwa żadnego z nich.
Zaznaczył, że kierowana przez niego instytucja jest gotowa wdrożyć ramy ewakuacji, które pozwolą uwolnić uwięzione statki i marynarzy oraz przywrócić tranzyt, gdy konflikt definitywnie się zakończy.
„Mamy od 1968 roku system rozdziału ruchu, uzgodniony między Omanem a Iranem, ustanowiony zgodnie z prawem międzynarodowym. Jest gotowy do wznowienia pracy” – powiedział Dominguez w programie Euronews 12 Minutes With.
„Pracujemy z obydwoma państwami, ale potrzebujemy zapewnienia bezpieczeństwa w regionie, tak aby statki, a zwłaszcza załogi, nie były narażone na ryzyko, gdy wznowią rejsy” – dodał, podkreślając, że te techniczne plany przekazano zarówno Waszyngtonowi, jak i Iranowi.
W piątek Francja i Wielka Brytania będą współgospodarzami szczytu poświęconego możliwym krokom na rzecz ponownego otwarcia cieśniny po wygaśnięciu konfliktu. Premier Keir Starmer zasugerował, że do koalicji należy nawet 40 państw.
„To jest multilateralizm w takiej postaci, jakiej potrzebujemy” – ocenił Dominguez, komentując tę inicjatywę. „Jestem bardzo wdzięczny za przywództwo władz Francji i Zjednoczonego Królestwa i jestem z nimi w kontakcie. Dostarczamy ekspertyzy wynikające z całej pracy, jaką wykonała organizacja”.
„Żegluga nie może być kartą przetargową”
Szef IMO skrytykował również sposób, w jaki żegluga jest traktowana w tym konflikcie jako „zastaw”. Podkreślił, że „każde państwo” powinno przestrzegać zasad swobody żeglugi, aby „służyć ludziom na całym świecie”.
„Żegluga wciąż jest wykorzystywana jako dźwignia w tym konflikcie politycznym. Tymczasem każdy na planecie powinien rozumieć, że w momencie, gdy żegluga zostaje dotknięta, negatywne skutki odczuwa cała reszta świata i zmienia się sposób, w jaki żyjemy na co dzień” – wyjaśnił.
Rosną obawy o długofalowe skutki wojny dla światowej gospodarki, biorąc pod uwagę strategiczne znaczenie Cieśniny Ormuz dla globalnego handlu, a szczególnie dla przepływu ropy i gazu.
„Żegluga jest odporna” – stwierdził Dominguez. Zaznaczył jednak, że nie ma alternatywy dla transportu kluczowych paliw i gazu, nawozów, chemikaliów oraz części samochodowych, które pochodzą z tego regionu.
„Z takim wpływem nie będziemy w stanie sobie poradzić, bo do przewozu tych ładunków masowych potrzebna jest żegluga” – wyjaśnił. „Dlatego im szybciej ten konflikt się zakończy, tym prędzej, krok po kroku, żegluga wróci do normalnych operacji, a gospodarka zacznie odczuwać ulgę od tej negatywnej presji”.