Duńczycy udali się we wtorek do urn w przedterminowych wyborach parlamentarnych. Sondaże exit poll potwierdziły zwycięstwo partii premier Mette Frederiksen, jednak z historycznie słabym wynikiem. Większość jej koalicji stoi pod znakiem zapytania.
Wybory zwołała socjaldemokratyczna premier Mette Frederiksen. Polityczka ubiegała się o trzecią kadencję w cieniu kryzysu wywołanego przez prezydenta USA Donalda Trumpa, który dąży do przejęcia kontroli nad Grenlandią.
REKLAMA
REKLAMA
Dwa sondaże exit poll – przeprowadzone przez duńskiego nadawcę publicznego DR oraz prywatną stację TV2 po zamknięciu lokali wyborczych o godzinie 20.00 czasu środkowoeuropejskiego – przewidują, że obecna koalicja Frederiksen zdobędzie od 83 do 86 mandatów w 179-miejscowym parlamencie.
Blok prawicowy miał uzyskać od 75 do 78 mandatów, natomiast centryści z partii Umiarkowanych (Moderaterne) pod wodzą byłego premiera i obecnego ministra spraw zagranicznych Larsa Løkkego Rasmussena mieli zdobyć 14 mandatów, co może sprawić, że zdecydują ostatecznie o tym, kto sformułuje rząd.
Skrajna prawica zyskuje, liberałowie odradzają się
Powodów do świętowania nie brakowało też w szeregach skrajnie prawicowej Duńskiej Partii Ludowej pod przywództwem byłego eurodeputowanego Mortena Messerschmidta. Według najnowszych danych partia potroiła swój wynik, przekraczając 9 proc. głosów i nadrabiając słaby wynik z wyborów w 2022 roku. Zbliżony rezultat sondaże przypisują Sojuszowi Liberalnemu Alexa Vanopslagha. Jeśli się potwierdzi, oznaczać to będzie czterokrotny wzrost poparcia w porównaniu z 2022 rokiem.
Odchodząca trójpartyjna koalicja Frederiksen była pierwszym od dekad rządem, który przekraczał podziały polityczne. Czy te wybory przyniosą jego powtórkę? To pytanie pozostaje otwarte.
O ostatecznym wyniku mogą też przesądzić cztery mandaty przypadające zamorskim terytoriom Danii – po dwa dla Grenlandii i Wysp Owczych – zważywszy na wyjątkowo wyrównany rezultat wyborów.
Rasmussen nie chce fotela premiera, ale oferuje swoją rolę w negocjacjach
W przeddzień wyborów Rasmussen zapewnił, że tym razem nie ubiega się o stanowisko szefa rządu. Zadeklarował jednak gotowość do pełnienia roli „królewskiego negocjatora" i poprowadzenia rozmów w poszukiwaniu nowej większości ponad podziałami politycznymi.
Frederiksen, stojąca na czele rządu od 2019 roku, zdobyła uznanie za stanowczą postawę wobec wielokrotnych żądań Trumpa dotyczących aneksji Grenlandii – półautonomicznego terytorium Królestwa Danii, które prezydent USA uznaje za niezbędne dla bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych. Premier znana jest również z silnego popierania Ukrainy w jej obronie przed rosyjską agresją oraz z restrykcyjnego podejścia do kwestii migracji.
Grenlandia, która w ostatnich miesiącach pochłaniała znaczną część energii rządu, nie stała się istotnym tematem kampanii – w kwestii jej miejsca w królestwie panuje bowiem szeroki konsensus. W zamożnym kraju liczącym około 6 milionów mieszkańców kampania skupiała się natomiast na sprawach wewnętrznych: inflacji, systemie opieki społecznej oraz wysokim poziomie azotanów w wodach na terenach rolniczych.