W tym odcinku programu „The Ring”, nagranym w Nova School of Business and Economics w Lizbonie, analizujemy wynik wyborów prezydenckich w Portugalii i jego konsekwencje dla kraju oraz dla Europy.
Mariana Corrêa zaprasza dwoje gości z bezpośrednim doświadczeniem w instytucjach unijnych: Carlosa Coelho, byłego posła do Parlamentu Europejskiego z Europejskiej Partii Ludowej, oraz André Franqueirę Rodriguesa, obecnego europosła z Grupy Socjalistów i Demokratów.
REKLAMA
REKLAMA
Dziesięć dni po drugiej turze Portugalia wciąż zastanawia się nad znaczeniem tego historycznego zwycięstwa. 8 lutego António José Seguro pokonał André Venturę, zdobywając około dwie trzecie głosów. Zatrzymał w ten sposób marsz skrajnej prawicy do prezydentury i zapewnił sobie jeden z największych wyników w dziejach demokratycznej Portugalii.
Wynik był jednoznaczny, ale scena polityczna, którą po sobie zostawia, jest dużo bardziej złożona. Odzwierciedlał szeroką mobilizację – od centrolewicy po część centroprawicy – której celem było powstrzymanie przełomu populistów. Dla wielu wyborców głos na Seguro był mniej wyrazem ideologicznego poparcia, a bardziej gestem w obronie norm demokratycznych w warunkach narastającej polaryzacji.
Silne poparcie dla Ventury pokazuje jednak, że w portugalskim społeczeństwie utrzymują się głębokie napięcia: obawy związane z migracją, presja ekonomiczna i brak zaufania do instytucji. Skrajna prawica przegrała, ale wciąż umacnia się jako istotna siła polityczna, co sygnalizuje strukturalną zmianę w tradycyjnym systemie partyjnym kraju.
W coraz bardziej rozdrobnionej scenie politycznej Seguro obejmuje przede wszystkim rolę stabilizującą, ale ma realny wpływ na trwałość rządu. Czy może stać się prezydentem-reformatorem? Czy zdoła wypracowywać porozumienia w kluczowych obszarach, takich jak służba zdrowia, mieszkalnictwo czy reforma prawa pracy? I czy w coraz bardziej trójbiegunowym systemie da się zapewnić stabilność?
Skutki tego głosowania wykraczają poza granice Portugalii. W czasie, gdy partie socjalistyczne w całej Europie zmagają się z wyborczymi wyzwaniami, to zwycięstwo można odczytywać jako sygnał nowego impulsu dla obozu socjaldemokratycznego. Jeśli dodać rządy socjalistów w krajach takich jak Hiszpania, Dania czy Estonia, pojawia się pytanie: czy oznacza to wzmocnienie progresywnej osi w Europie, czy raczej mamy do czynienia z wyjątkowym kontekstem krajowym, ukształtowanym przez głosowanie mające powstrzymać skrajną prawicę?
Na szczeblu europejskim wybór ten został przyjęty z zadowoleniem przez wielu przywódców. Przewodniczący Rady Europejskiej, António Costa, podkreślił „przywiązanie Portugalczyków do demokracji”. Czy jednak demokracja rzeczywiście była zagrożona? I jaką rolę powinna odgrywać Portugalia w Europie naznaczonej wojną, presją na zwiększanie wydatków obronnych i narastającymi wyzwaniami budżetowymi?
Ten odcinek programu The Ring prowadzi Mariana Corrêa, a wyprodukowali go Luis Albertos i Amaia Echevarria. Reżyseria i montaż: Vassilis Glynos.
Oglądaj The Ring w telewizji Euronews lub w odtwarzaczu powyżej i podziel się swoimi opiniami, pisząc na adres thering@euronews.com.