Od wciągających retrospektyw po wystawy zmieniające spojrzenie – rok 2026 już rozpieszcza nas niezwykłymi ekspozycjami. Oto przegląd najlepszych trwających w całej Europie.
Jeśli chodzi o wystawy, Europa naprawdę nie może narzekać na brak możliwości.
Na naszym kontynencie działają jedne z najbardziej prestiżowych muzeów i galerii na świecie. Co roku prezentują sztukę przekraczającą granice, pogłębione retrospektywy i historyczne reinterpretacje, które pozwalają widzom spojrzeć na świat z innej perspektywy.
Tylko w tym roku zorganizowano wystawy poświęcone pionierom takim jak Alexander Calder, Henri Matisse, Frida Kahlo, Rothko i Martinowi Parrowi, a także rocznicowym obchodom Marilyn Monroe i studia Aardman. Gdzie indziej kuratorzy przyglądali się wszystkiemu – od samurajów, przez czarną muzykę brytyjską, po rajskie ptaki.
A to nawet nie wspominając o niezliczonych mniejszych, lokalnych wystawach ani o nowych ekspozycjach, które pojawią się jesienią. Wśród zapowiadanych hitów są „The Bayeux Tapestry” w British Museum w Londynie oraz „Monet, Painting Time” w paryskim Musée de l'Orangerie. Obie wystawy zostaną otwarte we wrześniu.
Zanim jednak to nastąpi i zanim lato definitywnie się skończy, to dobry moment, by zebrać kilka naszych obecnych faworytów. Zwłaszcza jeśli szukacie schronienia przed słońcem...
Schiaparelli: moda staje się sztuką
Gdzie: V&A (Londyn, Wielka Brytania)
Kiedy: do 8 listopada 2026 r.
Naszyjniki-obroże przypominające szyszki, kapelusze w kształcie butów i suknie z motywem homara – przełomowa wystawa V&A poświęcona Elsie Schiaparelli to spektakularny bal awangardowej fantazji. To także pierwsza w Wielkiej Brytanii wystawa w całości poświęcona tej wizjonerskiej włoskiej projektantce mody. Obejmuje jej wczesne prace z lat 20. aż po współczesność. Łącząc przeszłość z teraźniejszością, ekspozycja opowiada szczegółową historię projektowania, pokazuje śmiałą wizję, proces twórczy oraz miejsca, w których haute couture spotyka się ze sztuką.
Edvard Munch i fabryka czekolady
Gdzie: MUNCH (Oslo, Norwegia)
Kiedy: do 11 października 2026 r.
Większości z nas Edvard Munch kojarzy się z obrazem „The Scream” albo z innymi ekspresjonistycznymi dziełami, w których malarz wydobywał z płótna mroczne odmęty ludzkiej udręki. Mało kto wie jednak, że jego dorobek wykraczał daleko poza te obrazy. W 1923 r. Munch jako pierwszy malarz otrzymał zamówienie na ozdobienie fabryki. Stworzył barwne portrety olejne dla najpopularniejszej norweskiej marki czekolady, Freia. Na wielu płótnach sportretował kobiety, które stanowiły większość pracowników firmy, i uchwycił czas rodzących się przemian społecznych.
To właśnie ten wątek jest osią wystawy w MUNCH. Poprzez stopniowo odsłaniane archiwalia, materiały dokumentalne i fotografie ekspozycja nie tylko poszerza nasze rozumienie kariery Muncha, lecz także odsłania jej głębszy kontekst społeczno-ekonomiczny.
Marina Abramović, „Balkan Erotic Epic” w Berlinie
Gdzie: Gropius Bau (Berlin, Niemcy)
Kiedy: do 30 sierpnia 2026 r.
W przypadku Mariny Abramović jedno jest pewne: to, co zobaczycie, naprawdę zapiera dech w piersiach. W swojej karierze ta legendarna performerka nieustannie przesuwała psychiczne i fizyczne granice ciała. Robiła to w hipnotyzujący sposób – potrafiła przez sześć godzin stać nieruchomo w sali albo pozwolić publiczności patrzeć, jak zmywa krew z krowich kości. Jednak „Balkan Erotic Epic” może być jej najbardziej ambitnym performansem. Z udziałem ponad 70 wykonawców, ten duchowo i erotycznie nasycony hołd dla słowiańskich korzeni artystki szokuje, oszałamia i wciąga w oczyszczający rytuał ludzkiego bólu.
Rothko we Florencji
Kiedy: Palazzo Strozzi (Florencja, Włochy)
Gdzie: do 23 sierpnia 2026 r.
Ikoniczne obrazy Marka Rothki z nurtu Color Field Painting zawsze wydawały się otwierać przejście do innego miejsca. Ich niemal niewyrażalna, transcendentalna aura nie powstałaby bez Florencji. To włoskie miasto było fundamentem jego wizji – w jego architekturze i duchowej atmosferze zakodowane są niemal wszystkie pociągnięcia pędzla artysty. Przełomowa wystawa w Palazzo Strozzi ponownie łączy tych dwoje w jednej przestrzeni i może być jedną z najbardziej imponujących retrospektyw Rothki w historii. Ekspozycja obejmuje całe jego życie twórcze. Pokazano ponad 70 dzieł wypożyczonych z prywatnych kolekcji i prestiżowych muzeów na całym świecie. Kuratorzy Christopher Rothko i Elena Geuna proponują wyjątkową podróż, która pozwala zobaczyć nie tylko skalę jego dorobku, lecz także głębię jego wizji.
Tracey Emin: A Second Life
Gdzie: Tate Modern (Londyn, Wielka Brytania)
Kiedy: do 31 sierpnia 2026 r.
Niepościelone łóżko, neonowe wyznanie, zakrwawiony szkic – w pracach Tracey Emin ból życia zamienia się w piękno i poezję. Po błyskawicznym wejściu do świata sztuki dzięki nominowanej do Nagrody Turnera instalacji „My Bed” w latach 90. Emin szybko stała się jedną z najważniejszych artystek brytyjskiej sceny współczesnej. W kolejnych dekadach sięgała po różne media, ale wciąż przesuwała granice – w sposób głęboko kobiecy, surowy i całkowicie pozbawiony autocenzury. Wystawa w Tate Modern oferuje zapierający dech w piersiach przegląd jej twórczości – od najsłynniejszych prac po dzieła dotąd niepokazywane. To jak wejście do osobistego pamiętnika, którego kartki są poplamione brudem i łzami – trudno oderwać wzrok.
Maria Lassnig i Edvard Munch: Painting Flow = Life Flow
Kiedy: Hamburger Kunsthalle (Hamburg, Niemcy)
Gdzie: do 30 sierpnia 2026 r.
Choć Marię Lassnig i Edvarda Muncha dzieli całe pokolenie, ich twórczość kryje fascynujące paralelne wątki. Oboje próbowali przełożyć wewnętrzny chaos emocji na abstrakcyjny obraz. Hamburger Kunsthalle tworzy między nimi psychologiczną nić, prezentując blisko 200 obrazów, rzeźb, filmów, fotografii i innych prac. Wśród najważniejszych dzieł są „Madonna” Muncha (1893–1895) oraz „Traditionskette” Lassnig (1983).
Lucian Freud: Everything is a Portrait
Kiedy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej Louisiana w Humlebæk, Dania
Gdzie: do 27 września 2026 r.
Lucian Freud był mistrzem malarstwa figuratywnego, potrafił uchwycić kruchą emocjonalność ludzi bez upiększeń i masek. Choć najbardziej znany jest z obrazów, jego kariera zaczęła się – i wciąż rozwijała – od rysunków. Od mrocznych szkiców nieznajomych w garniturach po fakturalne, rysowane węglem akty – Muzeum Louisiana zestawia wszystkie media, po które sięgał w portretach. Pokazuje jego życiową fascynację twarzami i ciałami, z których każde odsłania piękną brzydotę istnienia.
Jasper Johns: Night Driver
Kiedy: Muzeum Guggenheima w Bilbao (Bilbao, Hiszpania)
Gdzie: do 12 października 2026 r.
Jasper Johns to jedna z kluczowych postaci sztuki współczesnej. Wykorzystując powojenne amerykańskie motywy, torował drogę nowym, śmiałym nurtom artystycznym. Szczególnie jego prace z kręgu pop-artu – z wyrazistymi tarczami i amerykańskimi flagami – przekształcały znane obrazy w coś intensywnego i skłaniającego do refleksji. Zadawały pytania o to, jak postrzegamy otaczający nas świat. Te dzieła, obok niezliczonych rzeźb i obrazów artysty, są osią tej bogato pomyślanej, otwierającej oczy retrospektywy.
Chcecie być na bieżąco z najciekawszymi wystawami? Zajrzyjcie do naszego culture digest – cotygodniowego przeglądu najważniejszych wydarzeń i wystaw w całej Europie. Znajdziecie tam także nasze zestawienia: najlepszych filmów oraz albumówroku.