Przez dziesięciolecia międzynarodowi inwestorzy koncentrowali się na uznanych kierunkach: Ameryce Północnej, Europie, Chinach, a ostatnio Afryce. W obliczu niepewności gospodarczej i napięć geopolitycznych rosnące zainteresowanie budzą Kaukaz i Azja Centralna.
Zmieniające się szlaki handlowe, napięcia geopolityczne i niepewność gospodarcza wpływają na decyzje inwestycyjne, a coraz więcej uwagi kieruje się ku regionowi przez lata pomijanemu przez rynki międzynarodowe: Kaukazowi i Azji Centralnej.
Poszukiwanie nowych możliwości inwestycyjnych i korytarzy handlowych było głównym tematem Forum Perspektyw Inwestycyjnych, organizowanego w ramach dorocznych spotkań Grupy Islamskiego Banku Rozwoju (IsDB). Wydarzenie zgromadziło decydentów, inwestorów, instytucje finansujące rozwój oraz liderów biznesu, którzy omawiali potencjalne transakcje i brali udział w panelach dyskusyjnych.
Wszystkie 57 krajów członkowskich spotkało się, pokazując determinację, by wzmocnić spójność regionalną. Zastanawiano się też, jak Azerbejdżan i szerszy region mogą przyciągnąć długoterminowy kapitał i odblokować nowe źródła wzrostu.
Rosnąca presja, by przekierować szlaki handlowe z dala od Rosji, oraz konieczność zmierzenia się z niepewnością gospodarczą przekształcają decyzje inwestycyjne na całym świecie.
Dla wielu inwestorów tradycyjne rynki wciąż są ważne.
Jednak coraz większą uwagę przyciągają rynki wschodzące, które oferują strategiczne położenie, rosnące rynki konsumenckie i duży potencjał rozwoju infrastruktury.
W centrum uwagi współpraca regionalna
Dyrektor generalny Islamskiej Korporacji Ubezpieczeń Inwestycji i Kredytu Eksportowego (ICIEC) dr Khalid Khalafalla powiedział, że „wymiana pomysłów” powinna przełożyć się na „praktyczne rozwiązania” i wyjaśnił, dlaczego jego zdaniem kraje islamskie muszą ściślej współpracować.
„Teraz, przy globalnej niepewności, to z pewnością dobry moment, aby nasze kraje członkowskie spotkały się razem” – podkreślił.
Dodał: „Jeśli chodzi o integrację finansową między naszymi krajami członkowskimi, wykorzystujemy różne narzędzia i mobilizujemy płynność na potrzeby rozwoju”.
Dyrektor generalny Światowego Stowarzyszenia Agencji Promocji Inwestycji (WAIPA) Ismail Ersahin ocenił, że gotowość do współpracy pokazuje ducha solidarności.
„We wszystkich regionach, gdzie trwają konflikty, nie jest to najlepszy czas na swobodny przepływ inwestycji z jednego miejsca do drugiego” – stwierdził.
„Ale tutaj ludzie są razem, pokazują solidarność i współpracują”.
Wspieranie krajów w potrzebie także jest częścią tych rozmów, jak wyjaśnił Muhammad Humair Karim, sekretarz w Ministerstwie Spraw Gospodarczych Pakistanu.
"„Łączność regionalna może przyczynić się do rozwoju całego obszaru, ponieważ rozwoju nie może prowadzić tylko jeden podmiot ani jedno państwo” – powiedział.
„Uważam, że musi to być wspólna odpowiedzialność, aby działania rozwojowe były skuteczniejsze”.
Forum koncentrowało się na alokacji kapitału, trendach inwestycyjnych oraz możliwościach pojawiających się w Azerbejdżanie, na Południowym Kaukazie, w Azji Centralnej i na Bliskim Wschodzie.
Na agendzie znalazły się inwestycje transgraniczne, rozwój przemysłowy, infrastruktura, energetyka odnawialna oraz rosnąca rola finansowania rozwoju w mobilizowaniu kapitału prywatnego, a Azerbejdżan starał się uplasować w centrum tych rozmów.
Przewodniczący zarządu Funduszu Rozwoju Przedsiębiorczości Azerbejdżanu (ABDF) Ulvi Mansurov podkreśla, że przyciąganie inwestycji wymaga czegoś więcej niż samego kapitału. Zwraca uwagę na znaczenie mechanizmów wsparcia biznesu, rozwoju przemysłowego oraz tworzenia środowiska, w którym firmy mogą się rozrastać.
„To nie jest tylko dyskusja o integracji gospodarczej czy wzroście. To także wymiana doświadczeń i wiedzy” – zaznaczył.
Dodał, że jego zdaniem istotne jest to, iż uczestniczy tu tak wiele krajów „z tak wieloma praktykami, postawami i podejściami do biznesu oraz zarządzania”.
Inwestycyjne ambicje Azerbejdżanu
Kraj położony jest na styku Europy i Azji i zainwestował znaczące środki w infrastrukturę transportową, korytarze logistyczne oraz projekty energetyczne.
Decydenci przekonują, że położenie Azerbejdżanu na Środkowym Korytarzu – trasie łączącej Chiny i Azję Centralną z Europą przez Południowy Kaukaz – daje mu przewagę strategiczną, gdy firmy szukają alternatywnych szlaków handlowych i bardziej odpornych łańcuchów dostaw.
Mimo bogatych zasobów naturalnych, rosnącej populacji i poszerzających się rynków wiele państw w regionie wciąż rywalizuje o międzynarodowy kapitał.
Wskazano, że reformy, ramy regulacyjne i mechanizmy finansowania to obszary wymagające poprawy, aby rozwiać obawy inwestorów, wzmocnić zaufanie i przyciągnąć potrzebne inwestycje długoterminowe.
Instytucje finansowania rozwoju odegrały kluczową rolę. Ich przedstawiciele analizowali, w jaki sposób finansowanie mieszane, partnerstwa z rządami oraz współpraca publiczno-prywatna mogą pomóc uruchomić inwestycje w sektorach od infrastruktury i produkcji po technologie i czystą energię.
Jednym z powracających tematów była integracja regionalna, a także rozwój energetyki odnawialnej i dywersyfikacja.
W kontekście COP29 i ambicji Azerbejdżanu, by zwiększyć produkcję energii odnawialnej, delegaci z zainteresowaniem analizowali możliwości inwestycyjne związane z energią słoneczną i wiatrową, eksportem energii oraz zielonymi mechanizmami finansowania.
Krytycy zwracają uwagę, że wyzwaniem pozostaje to, czy gospodarki regionalne zdołają wystarczająco szybko zlikwidować bariery regulacyjne, poprawić dostęp do rynków i stworzyć warunki potrzebne do przyciągnięcia szerokiego strumienia międzynarodowego kapitału.
Pytanie brzmi więc nie tyle, czy istnieją możliwości, lecz czy Kaukaz i Azja Centralna potrafią przełożyć swój potencjał strategiczny na trwały wzrost gospodarczy i stać się jednym z kolejnych kluczowych kierunków dla globalnych inwestycji.