Z powodu zmian klimatu powodzie będą coraz gwałtowniejsze. Twój ogród może stać się pierwszą linią obrony domu.
W minionym tygodniu region Katalonii w Hiszpanii nawiedziły ulewne deszcze i powodzie, które pochłonęły co najmniej dwie ofiary śmiertelne i zalały domy oraz drogi.
REKLAMA
REKLAMA
To niestety nie pierwszy taki przypadek. I zapewne nie ostatni: naukowcy przewidują nasilenie się na całym świecie ekstremalnych zjawisk pogodowych, napędzanych m.in. przez zmiany klimatu wywołane przez człowieka.
Gdy woda opada, mieszkańcy muszą mierzyć się ze zniszczeniami, wybierając błoto z ulic i wypompowując wodę z zalanych salonów.
Ogród jest zwykle ostatnią rzeczą, którą się naprawia, ale czy może stać się barierą chroniącą przed kolejnymi katastrofami?
Wraz z rosnącym zagrożeniem powodziami i suszami rosną też argumenty za zakładaniem tzw. ogrodów deszczowych.
Czym właściwie jest ogród deszczowy?
Mówiąc najprościej, ogród deszczowy to obniżona rabata obsadzona rodzimymi bylinami i krzewami wybranymi ze względu na wysoką odporność na nadmiar wody.
Takie miejsce wyznacza się tam, gdzie woda – spływająca z rynien, podjazdów, ubitej ziemi i innych powierzchni nieprzepuszczalnych – naturalnie kieruje się w dół.
Ta woda deszczowa nawadnia rośliny, a jednocześnie jest filtrowana przez glebę, która ją wchłania. Dzięki temu nadmiar wody oraz niesione z nią osady z dróg, śmieci, patogeny z odchodów zwierząt, nawozy i chemikalia nie trafiają do kanalizacji burzowej, zlewni i terenów podmokłych.
Ogrody deszczowe mogą też chronić piwnice przed zalaniem i zabezpieczać fundamenty.
W suchych regionach dotkniętych suszą również coraz więcej ogrodników zakłada ogrody deszczowe i stosuje inne metody zbierania wody opadowej.
Jak założyć ogród deszczowy
Ogród deszczowy może być dowolnie duży lub mały, ale powinien znajdować się co najmniej trzy metry od domu, garażu lub innych zabudowań. Nie zakładaj go nad szambem ani nad podziemnymi instalacjami, ani w pobliżu studni z wodą pitną. Unikaj też miejsc na pochyłym terenie oraz tych, które są stale podmokłe.
Wykop rabatę w wybranym rozmiarze i kształcie (popularne są formy przypominające nerkę, półksiężyc, koło czy kroplę). Możesz stopniowo profilować glebę w kierunku środka tak, aby była tam o 15 cm niżej niż na obrzeżu, albo wykopać całe wnętrze na głębokość 15 cm, pozostawiając wokół zagłębienia wał ziemi tej wysokości.
Kieruj wodę do ogrodu deszczowego, montując przedłużenie rynny, tworząc łagodny spadek terenu, kopiąc rów odpływowy lub podłączając rurę PCV do dalszej rynny i poprowadzając ją pod ziemią do rabaty. Aby spowolnić przepływ wody, wyłóż rów lub skarpę kamieniami albo drobnym żwirem.
Niektórzy ogrodnicy wolą pozostawić środek rabaty bez roślin i przykryć tam glebę kamieniami.
Jakie rośliny wybrać do ogrodu deszczowego
Wybierz gatunki rodzime najlepiej przystosowane do warunków wysokiej wilgotności lub – jeśli obsadzasz środek – nawet okresowo bagiennych. Rośliny rodzime są naturalnie dostosowane do warunków panujących w danym regionie, dlatego łatwiej je uprawiać, wymagają mniej zabiegów pielęgnacyjnych, a przy okazji tworzą środowisko życia dla pszczół, ptaków, motyli i innych dzikich zwierząt.
Dobrym pomysłem jest połączenie kwitnących bylin z turzycami i trawami oraz – jeśli pozwala na to miejsce – wprowadzenie krzewów i niewielkich drzew. Posadzenie kilku roślin zimozielonych dodatkowo pomoże ograniczyć erozję.
FloraVeg.EU (źródło w Angielski) to dobre źródło informacji, które pozwala wyszukiwać rodzime zbiorowiska roślinne według regionu geograficznego i innych kryteriów.
Rośliny o największym zapotrzebowaniu na wodę posadź w środku ogrodu deszczowego i wokół niego, tam gdzie woda będzie się gromadzić, zanim wsiąknie w glebę. Gatunki o umiarkowanych potrzebach wodnych umieść na podwyższonym obwodzie rabaty, gdzie jest nieco sucho.
Jak dbać o ogród deszczowy
Gdy nie pada, podlewaj rośliny w razie potrzeby przez pierwszy rok, tak aby ich korzenie mogły się rozwinąć i głęboko zakotwiczyć w ziemi. W tym czasie regularnie usuwaj też chwasty, dopóki rośliny nie rozrosną się i nie wypełnią pustych miejsc między sobą.
Kiedy zaprojektujesz, ukształtujesz i obsadzisz ogród deszczowy, nie pozostanie już wiele pracy. Możesz po prostu usiąść, podziwiać efektowny naturalny krajobraz oraz jego ukrytą ekologiczną funkcję.