Około 46 mln osób w UE nie stać na regularny wypoczynek, od sportu po kino. Różnice między krajami częściowo wynikają z dochodów, ale to nie wszystko.
Według Eurostatu około 46 mln mieszkańców UE rezygnuje z regularnych zajęć w czasie wolnym, bo ich na to nie stać. W Grecji problem ten dotyczy ponad jednej czwartej społeczeństwa – to najwyższy odsetek w całej wspólnocie.
REKLAMA
REKLAMA
Dane pokazują duże różnice w Europie, nawet między krajami o zbliżonym poziomie dochodów.
Wiele badań łączy udział w życiu towarzyskim i zajęciach rekreacyjnych z lepszym dobrostanem psychicznym oraz mniejszą liczbą objawów depresji i lęku. Eurostat podkreśla też rolę czasu wolnego i kontaktów społecznych w poprawie jakości życia.
Pojawia się więc pytanie, gdzie koszty najczęściej zniechęcają ludzi do udziału w takich aktywnościach i w jakim stopniu różnice dochodów tłumaczą te rozbieżności.
W 2025 roku odsetek osób, których nie stać na regularny udział w zajęciach w czasie wolnym, wahał się od 3,9% w Chorwacji do 27,3% w Grecji, przy średniej dla UE na poziomie 12,1% – wynika z danych Eurostatu.
Dane obejmują osoby w wieku 16 lat i więcej. W tej grupie wiekowej w 2025 roku było około 381 mln mieszkańców, co oznacza, że około 46 mln osób w UE napotyka na tę barierę finansową.
Odsetek ten przekraczał 15% także w Rumunii (23,3%), na Litwie (17,9%), na Łotwie (16,2%), w Macedonii Północnej (15,9%) oraz na Węgrzech (15,8%).
Francja i Hiszpania powyżej średniej UE
Ponad 13% mieszkańców Francji (13,9%) i Hiszpanii (13,4%) przyznało, że koszty uniemożliwiają im regularny udział w zajęciach w czasie wolnym. Powyżej średniej unijnej znalazła się też Szwajcaria (13%).
Niemcy (11,7%) były nieco poniżej średniej UE. We Włoszech z powodu kosztów regularne zajęcia rekreacyjne pozostają poza zasięgiem 10,7% osób.
Czechy (4,1%), Luksemburg (5,4%), Norwegia (5,7%) i Słowacja (5,7%) znalazły się blisko Chorwacji (3,9%) po stronie najniższych wskaźników.
Wyższe niż w Chorwacji odsetki odnotowano także w nordyckich krajach UE: w Danii (10,4%), Szwecji (9,7%) i Finlandii (7,9%).
W innych państwach wskaźnik ten wyniósł 6,7% w Holandii, 8,7% w Turcji i Portugalii, 9,2% w Irlandii oraz 9,7% w Belgii.
Zajęcia w czasie wolnym mniej dostępne dla kobiet
Z wyjątkiem Malty, gdzie różnica była minimalna i wyniosła 0,1 punktu procentowego, zajęcia w czasie wolnym są mniej dostępne dla kobiet niż dla mężczyzn. W UE odsetek ten wynosi 13% wśród kobiet i 11,1% wśród mężczyzn.
Największe różnice odnotowano w kilku krajach: o 5,1 punktu procentowego (pkt proc.) na Litwie, o 4,7 pkt proc. w Rumunii, o 3,9 pkt proc. w Danii i o 3,7 pkt proc. we Francji.
Dochody a dostępność zajęć w czasie wolnym
Analiza Euronews Business obejmująca 33 kraje europejskie pokazuje, że dochody mają znaczenie, ale nie wyjaśniają wszystkiego. Między medianą dochodów a odsetkiem osób rezygnujących z regularnych zajęć w czasie wolnym z powodu kosztów istnieje tylko umiarkowany związek. Dane o dochodach pochodzą z Eurostatu i przedstawiają mediany ekwiwalentnych dochodów w standardzie siły nabywczej (PPS).
Dochody tłumaczą mniej niż jedną piątą zróżnicowania między krajami. Czechy, Estonia, Łotwa i Litwa miały niemal identyczne mediany dochodów – od 17 097 do 17 190 PPS. Mimo to w Czechach tylko 4,1% mieszkańców nie stać na regularny udział w zajęciach w czasie wolnym, podczas gdy w Estonii odsetek ten wynosi 10,7%, na Łotwie 16,2%, a na Litwie 17,9%.
Podobny wzór widać wśród bogatszych państw. Francja i Cypr mają praktycznie takie same mediany dochodów – odpowiednio 23 792 i 23 782 PPS. Jednak odsetek osób napotykających na tę barierę finansową jest we Francji ponad dwukrotnie wyższy (13,9%) niż na Cyprze (6,3%).
Grecja ma najwyższy wskaźnik w UE – 27,3% – przy medianie dochodu na poziomie 13 612 PPS. Turcja (8,7%) i Serbia (9,9%) osiągają niższe dochody, ale odsetki są tam wyraźnie niższe. Chorwacja, Czechy i Słowacja należą do państw z najniższymi wskaźnikami, mimo że ich dochody są poniżej unijnej mediany wynoszącej 22 638 PPS.
Rola nierówności dochodowych w poszczególnych krajach
W całej UE osoby żyjące poniżej granicy ubóstwa ponad trzykrotnie częściej rezygnują z regularnych zajęć w czasie wolnym niż te powyżej tej granicy – 29% nie stać na takie aktywności.
Choć nierówności wewnątrz poszczególnych państw mogą mieć znaczenie, analiza Euronews Business wskazuje tylko słaby – i statystycznie nieistotny – związek między nierównościami dochodowymi a dostępnością zajęć w czasie wolnym.
W analizie wykorzystano współczynnik Giniego Eurostatu, który mierzy, jak nierówno rozkładają się dochody.
Sposób odpowiadania w ankietach wpływa na wyniki
Znaczenie ma także to, jak respondenci odpowiadają w ankiecie. W roboczym opracowaniu Eurostatu Anne-Catherine Guio i jej współautorzy stwierdzili, że „ubogie osoby mogą deklarować, że nie chcą pewnych rzeczy, tylko dlatego, że ich na nie nie stać”. Zauważyli, że właśnie zajęcia w czasie wolnym najczęściej nie były postrzegane jako konieczność.
Co Eurostat uznaje za zajęcia w czasie wolnym?
Zgodnie z definicją Eurostatu do zajęć w czasie wolnym zalicza się m.in. sport, kino i koncerty, a więc aktywności odbywające się poza domem. Wymagają one poniesienia kosztów, na przykład opłat za wstęp lub dojazd – jak w przypadku pływalni – zakupu sprzętu, na przykład roweru, albo udziału w zorganizowanych formach aktywności, takich jak składki członkowskie w klubie piłkarskim.