Europejska Konfederacja Związków Zawodowych chce, by menopauza była ujęta w unijnym prawie pracy. Parlament Europejski analizuje problem, a Komisja wciąż nie przedstawia odrębnej strategii.
Europejska Konfederacja Związków Zawodowych (ETUC), reprezentująca 45 mln członków w 41 krajach Europy, zabiega o to, by menopauza została uwzględniona w unijnym prawie pracy. Argumentuje, że brak wsparcia oznacza dla kobiet utracone zarobki, możliwości awansu oraz niższe emerytury.
REKLAMA
REKLAMA
„Ryzyka zdrowotne związane z pracą kobiet pozostają w dużej mierze ignorowane przez prawo, które wciąż powstaje z myślą o zawodach zdominowanych przez mężczyzn” – powiedziała zastępczyni sekretarza generalnego ETUC, Isabelle Schömann. „Najwyższy czas, by przepisy nadążyły za rzeczywistością całej dzisiejszej siły roboczej i zagrożeniami, z jakimi się mierzy”.
Kampania przychodzi w momencie, gdy Parlament Europejski analizuje sprawozdanie wzywające do traktowania menopauzy jako kwestii gospodarczej, pracowniczej i społecznej, a Komisja Europejska wciąż nie proponuje odrębnej strategii UE dotyczącej menopauzy.
Menopauza, która zwykle występuje między 45. a 55. rokiem życia, dotyka znaczną część osób pracujących. Około 30 proc. (źródło w Angielski)kobiet doświadcza objawów, które utrudniają pracę, w tym zmęczenia, zaburzeń snu, uderzeń gorąca, bólu stawów, stanów lękowych i problemów z koncentracją. Łącznie ok. 85 % kobiet odczuwa co najmniej jeden z tych symptomów.
Badania cytowane przez konfederację wykazały, że w Norwegii zarobki kobiet spadają średnio o 7,4 proc. w czwartym roku po diagnozie menopauzy. Na spadek wpływają krótszy czas pracy, częstsze zwolnienia lekarskie i utracone awanse.
„Utrata płacy, przegapione awanse i niższe emerytury – to cena, jaką miliony kobiet płacą za brak dostosowania pracy do menopauzy” – stwierdziła Schömann.
Rosną naciski na działania UE
Kampania wpisuje się w rosnące uznanie znaczenia menopauzy w unijnej polityce równości płci, choć konkretne zabezpieczenia w miejscu pracy pozostają głównie w gestii państw członkowskich i pracodawców.
W listopadzie 2025 roku komisarz ds. równości Hadja Lahbib stwierdziła (źródło w Angielski), że Komisja nie planuje odrębnej strategii UE dotyczącej menopauzy, wskazała jednak na projekty badawcze finansowane z programów Horyzont 2020 i Horyzont Europa, które zajmują się jej skutkami medycznymi i społecznymi.
Od tego czasu Komisja uwzględniła menopauzę w Strategii na rzecz równości płci na lata 2026–2030 (źródło w Angielski), opublikowanej w marcu. Strategia przewiduje wymianę najlepszych krajowych praktyk dotyczących walki z ubóstwem menstruacyjnym i związanym z menopauzą oraz badanie, zaplanowane na 2028 rok, dotyczące korzyści gospodarczych i społecznych z likwidacji luki w zdrowiu kobiet, w tym w obszarze menopauzy.
Te zobowiązania oznaczają zwrot w stronę uznania menopauzy w szerszej agendzie równości w UE, ale nie idą tak daleko, by zaproponować odrębne przepisy określające prawa pracownicze osób w okresie menopauzy.
Parlament Europejski chce pójść o krok dalej. Hiszpańska europosłanka z ramienia socjalistów, Lina Gálvez, przygotowuje projekt sprawozdania (źródło w Angielski) zatytułowany „Menopauza – coś więcej niż kwestia zdrowia: uczynienie z menopauzy priorytetu gospodarczego, zawodowego i społecznego”.
Projekt, który trafi pod obrady plenarne dopiero w przyszłym roku, wzywa do opracowania odrębnej strategii UE, rozszerzenia badań, kampanii społecznych przełamujących stygmatyzację, lepszego wsparcia w pracy i lepszego dostępu do opieki zdrowotnej.
„Dlatego konieczna jest strategia UE obejmująca szersze i bardziej inkluzywne badania, oparte na dowodach kampanie społeczne zmieniające społeczne postrzeganie menopauzy, lepsze wsparcie w miejscu pracy i lepszy dostęp do opieki zdrowotnej” – napisała Gálvez w projekcie sprawozdania. „Czas, aby UE zajęła się menopauzą”.
Sprawozdanie pozostaje na razie inicjatywą Parlamentu, a nie przyjętą polityką UE.
Związki zawodowe chcą zmian w pracy
Dla ETUC priorytetem jest to, by menopauza została odzwierciedlona w sposobie organizacji i regulowania pracy.
Postulaty konfederacji obejmują ocenę ryzyka uwzględniającą temperaturę, wentylację i zaplecze w miejscu pracy; elastyczne godziny oraz możliwość pracy zdalnej; szkolenia dla menedżerów i pracowników działów kadr; a także fizyczne dostosowania, takie jak regulacja temperatury i ergonomiczne wyposażenie.
Konfederacja chce również, by polityki dotyczące menopauzy były wypracowywane w negocjacjach ze związkami zawodowymi, następnie wdrażane i monitorowane, a w miejscu pracy zapewniano bezpłatne produkty menstruacyjne i związane z menopauzą.
„Sposób organizacji pracy może mieć kluczowe znaczenie dla tego, jak menopauza wpływa na życie zawodowe” – podkreśliła Schömann, dodając, że związki już negocjują układy zbiorowe obejmujące dostosowania w miejscu pracy i elastyczne rozwiązania.