Politycy z różnych ugrupowań domagają się uruchomienia przez Unię Europejską rozporządzenia blokującego, by uniemożliwić firmom z Europy podporządkowanie się uznanym za „atak obcej potęgi” środkom USA.
Pięćdziesięciu ośmiu członków Parlamentu Europejskiego zaapelowało do Komisji Europejskiej, by ochroniła Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) przed amerykańnymi sankcjami, które grożą zakłóceniem jego działalności.
REKLAMA
REKLAMA
W liście wysłanym we wtorek, do którego dotarło Euronews, europosłowie zwrócili się do przewodniczącej Komisji, Ursuli von der Leyen, o obronę trybunału z siedzibą w Niderlandach przed tym, co opisali jako „atak obcego państwa na instytucję działającą na terytorium UE”, ostrzegając przed „katastrofalnymi” konsekwencjami.
Administracja prezydenta USA Donalda Trumpa ogłosiła sankcje wobec MTK w ubiegły piątek, po wielokrotnej krytyce trybunału za nakaz aresztowania premiera Izraela Benjamina Netanjahu oraz za śledztwo dotyczące działań wojsk USA w Afganistanie.
Po sześciomiesięcznym okresie przejściowym sankcje mogą poważnie utrudnić funkcjonowanie trybunału, bo zakazują amerykańskim bankom i firmom prowadzenia z nim interesów, choć przewidziano wyjątki dla części usług telekomunikacyjnych, oprogramowania i systemów płatności.
Z uwagi na dominującą pozycję firm z USA w światowych finansach i technologiach ograniczenia mogą sprawić, że MTK będzie miał trudności z opłacaniem rachunków i przeprowadzaniem transakcji finansowych.
Europejskie banki, towarzystwa ubezpieczeniowe i inne pośredniczące instytucje działające na rynku USA również mogą zostać dotknięte, narażając się na wtórne kary, jeśli nadal będą współpracować z MTK.
Europosłowie wezwali do użycia „wszystkich narzędzi, jakimi dysponujemy”, aby ochronić MTK przed sankcjami. Zaapelowali w szczególności o uruchomienie unijnego statutu blokującego (Blocking Statute), mechanizmu stworzonego po to, by chronić europejskie firmy i obywateli przed eksterytorialnym działaniem obcych sankcji.
Statut może uniemożliwić wykonywanie w UE orzeczeń zagranicznych sądów opartych na wskazanych przepisach oraz pozwala europejskim przedsiębiorstwom domagać się odszkodowania za straty spowodowane ich eksterytorialnym stosowaniem.
Komisja może dodawać do wykazu kolejne zagraniczne regulacje objęte statutem, poddając tę decyzję kontroli Parlamentu Europejskiego i państw członkowskich UE.
List przygotowali europoseł Europejskiej Partii Ludowej (EPL) Dirk Gotink oraz europosłanka grupy Socjalistów i Demokratów (S&D) Aurore Lalucq, a podpisali deputowani z EPL, S&D, Renew Europe oraz Zielonych/WSE.
Sygnatariusze ostrzegli, że sankcje zagrażają zdolności Europy do ochrony własnych obywateli i instytucji.
W oświadczeniu wydanym w sobotę szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas określiła groźbę sankcji wobec MTK jako „nie do przyjęcia”, potwierdzając przywiązanie Unii do prawa międzynarodowego. UE nie podjęła jednak jak dotąd konkretnych działań.
MTK liczy 125 państw członkowskich. Stany Zjednoczone podpisały Statut Rzymski, który powołał trybunał, ale nigdy go nie ratyfikowały.