W konkursie inżynierskim w Taszkencie w Uzbekistanie z 1925 zgłoszeń wybrano 90 finalistów. Nagrodzone projekty obejmują prototypy i urządzenia już używane w klinikach oraz zakładach przemysłowych.
Rękawica z czujnikami, która zamienia gesty języka migowego na mowę, urządzenie wykonujące sześć podstawowych pomiarów zdrowotnych w około 90 sekund oraz górnicza innowacja ograniczająca zużycie energii to część wynalazków opracowanych przez młodych inżynierów w Uzbekistanie.
Projekty zaprezentowano w ramach ogólnokrajowego konkursu Kelajak muhandislari (Inżynierowie przyszłości), organizowanego przez uzbeckie Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego, Nauki i Innowacji.
Na konkurs napłynęło 1925 zgłoszeń. Do finału zakwalifikowano 90 projektów, a laureatów uhonorowano 29 września w Taszkencie.
Nagrodzone wynalazki są na różnych etapach rozwoju. Część wciąż pozostaje w fazie prototypu, inne – jak zapewniają ich twórcy – są już wykorzystywane poza uczelnianymi laboratoriami.
Inteligentna rękawica przełamuje bariery komunikacyjne
W gronie laureatów znalazł się student kierunku inżynierskiego Abduqodir Latifjonov, którego projekt ImoVox zajął drugie miejsce w studenckiej kategorii „Najlepszy pomysł”.
Opracował rękawicę z czujnikami, gdy zobaczył, z jakimi trudnościami mierzą się osoby posługujące się językiem migowym w kontaktach z ludźmi, którzy go nie znają.
„Pomyślałem: w tej erze technologii dlaczego nie stworzyć rozwiązania, które rozumie ich znaki i zamienia je na mowę zrozumiałą dla wszystkich?” – powiedział Euronews.
Prototyp dostosowano do uzbeckiego języka migowego. Wykorzystuje czujniki śledzące ruchy palców i dłoni w trzech wymiarach.
Poszczególne gesty są rejestrowane i przypisywane im odpowiednie znaczenia. Dzięki temu urządzenie rozpoznaje je i przekształca w mowę. Sztuczna inteligencja pomaga następnie łączyć pojedyncze znaki w bardziej naturalne zdania.
Sześć pomiarów zdrowia w 90 sekund
Inny nagrodzony wynalazek wyszedł już poza laboratorium. Asadbek Urunov, student studiów magisterskich na Politechnice Turyńskiej w Taszkencie, zdobył trzecie miejsce w studenckiej kategorii „Najlepszy projekt” za Body Tester – urządzenie, które jego zespół nazywa „robotem-lekarzem”.
Urządzenie mierzy wzrost, wagę, puls, poziom nasycenia krwi tlenem, temperaturę ciała oraz ciśnienie tętnicze w około 90 sekund, zapisuje wyniki w formie cyfrowej i proponuje wstępne zalecenia.
Jak mówi Urunov, wykonanie tych samych pomiarów przy użyciu tradycyjnego sprzętu, każdy osobno, zajmuje 20–25 minut.
„To jedynie wstępna ocena. Nie powinniśmy na jej podstawie formułować ostatecznych wniosków medycznych” – powiedział Euronews.
Według Urunova urządzenie jest już używane w około 30 instytucjach, w tym w urzędach i klinikach.
Mniejsze zużycie energii przy przerobie rudy
Bekzod Gafforov zdobył pierwsze miejsce w studenckiej kategorii „Najlepszy wynalazek” za przeprojektowaną wykładzinę stosowaną w przemysłowych młynach kulowych, które rozdrabniają rudę przed dalszą obróbką.
W tych wirujących maszynach ciężkie metalowe kule miażdżą i rozdrabniają rudę. Wykładzina chroni urządzenie przed zużyciem i wpływa na tor ruchu kul, a tym samym na skuteczność mielenia.
Student studiów magisterskich w Wyższej Szkole Biznesu i Przedsiębiorczości, Gafforov, opracował nową wykładzinę wspólnie ze specjalistami z Państwowego Uniwersytetu Górnictwa i Technologii w Nawoju, łącząc stal odporną na ścieranie i żeliwo.
Twierdzi, że jest ona już stosowana w zakładach należących do Kombinatu Górniczo-Metalurgicznego w Nawoju.
„Zgodnie z wynikami jej żywotność wydłużyła się od półtora do dwóch razy, wydajność mielenia poprawiła się o 30–35%, a zużycie energii spadło o 5–10%” – powiedział Euronews.
Robotyczna platforma zbliża się do produkcji
Dilmurod Rustamov z Politechniki Turyńskiej w Taszkencie zajął drugie miejsce w studenckiej kategorii „Najlepszy projekt” za BARLOS – hybrydowy bezzałogowy pojazd lądowy, który może pracować na napędzie elektrycznym lub benzynowym. Jego modułowa konstrukcja pozwala montować różne wyposażenie w zależności od zadania.
Jak mówi Rustamov, platforma została zaprezentowana szefowi Służby Bezpieczeństwa Państwowego Uzbekistanu, który publicznie określił ją jako technologię wojskową.
Według konstruktora jego zespół zbudował dziewięć pojazdów po otrzymaniu zamówienia na osiem sztuk w czterech konfiguracjach. Zespół informuje też, że dostał zlecenie na wyprodukowanie 100 egzemplarzy w 2027 roku.
Dron przechwytujący inne drony
Pierwszą nagrodę w studenckiej kategorii „Najlepszy projekt” zdobył Biloliddin Ismoilov, student drugiego roku Uniwersytetu Technologii Informacyjnych w Taszkencie, za Shunqor-8 – lokalnie opracowany dron przechwytujący.
„Tworzymy coś nowego, coś, czego wcześniej tutaj nie było” – powiedział Ismoilov.
System zaprojektowano do zwalczania bezzałogowych statków powietrznych. Według informacji przekazanych przez Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego, Nauki i Innowacji Uzbekistanu może on osiągać prędkość do 450 km/h i przechwytywać cele w odległości 8–10 kilometrów.
Ismoilov mówi, że technologia przeszła już osiem serii testów poligonowych, a planowane są kolejne próby.
Sterowanie komputerem ruchami dłoni
Davron Polojanov, który zajął trzecie miejsce w studenckiej kategorii „Najlepszy wynalazek”, opracował Hand Control Mouse K10G.
Urządzenie wykorzystuje trójwymiarowe ruchy dłoni do sterowania komputerami i inną elektroniką bez tradycyjnej myszy.
„Podczas gdy zwykła mysz działa na płaskiej powierzchni, nasza Hand Control Mouse działa w powietrzu, wzdłuż osi X, Y i Z” – wyjaśnił Polojanov. „Umożliwia sterowanie komputerami, sprzętem i innymi urządzeniami za pomocą ruchów w powietrzu.”
Jednym z możliwych zastosowań jest edukacja. Nauczyciele mogliby swobodnie poruszać się po sali i jednocześnie przechodzić między slajdami, bez ciągłego wracania do komputera.