Jezioro Tuzkan ożywia suchy krajobraz regionu Dżyzak dzięki rybołówstwu, turystyce i rekreacji, a nowe połączenia ułatwią dojazd w ten rejon.
Krajobraz regionu Dżyzak zmienia się szybko. W większości obszaru Mirzachul dominują sucha ziemia i piaszczyste równiny, aż na horyzoncie nagle pojawia się rozległe jezioro.
REKLAMA
REKLAMA
Jezioro Tuzkan jest częścią systemu jezior Aydar–Arnasaj, jednego z największych śródlądowych akwenów w Uzbekistanie. Położenie między Głodną Stepą a pustynią Kyzył-kum nadaje mu szczególny charakter w tej części kraju.
Dla turystów ważny jest przede wszystkim kontrast z otaczającym krajobrazem. Dla lokalnych społeczności jeziora mają znaczenie praktyczne – zapewniają utrzymanie dzięki rybołówstwu, turystyce i innym zajęciom.
Jezioro pośrodku stepu
Tuzkan należy do największych jezior Uzbekistanu i od dawna jest powiązany z życiem okolicznych wsi i miasteczek.
Mieszkańcy utrzymują się głównie z rybołówstwa, a rozwijająca się turystyka stała się dodatkowym źródłem dochodu. Odwiedzający przyjeżdżają, by spędzić czas nad wodą, łowić ryby i odpoczywać. Część z nich szuka też bogatych w minerały wód Tuzkanu, którym przypisuje działanie prozdrowotne.
Turysta Ulugbek Musulmonov podkreśla, że to właśnie przyroda była jednym z głównych powodów jego wizyty.
„Naszym głównym powodem przyjazdu jest tutejsza przyroda oraz korzyści zdrowotne związane z jeziorem Tuzkan” – mówi i dodaje, że część gości liczy na poprawę konkretnych dolegliwości.
Jezioro należy do szerszego systemu Aydar–Arnasaj, gdzie rybołówstwo wciąż pozostaje ważną gałęzią lokalnej gospodarki.
Okolica stopniowo rozbudowuje infrastrukturę dla turystów, tworząc gospodarkę opartą na turystyce obok tradycyjnych zajęć związanych z jeziorami.
Turystyka nad wodą nabiera rozpędu
Nad brzegiem sąsiedniego jeziora Aydarkul powstał ośrodek Aydarkul z bazą noclegową i zapleczem rekreacyjnym dla gości.
Ośrodek ma 225 pokoi i może jednorazowo przyjąć do 600 osób. Oferuje klasyczne pokoje, kapsułowe miejsca noclegowe, restauracje, plażę oraz zacienione, zadaszone platformy, znane lokalnie jako tapczany, a także łodzie i inne formy aktywności na wodzie.
Kierownik operacyjny Jamshid Qarshiboyev mówi, że latem ośrodek odwiedzało bardzo wielu turystów, zarówno z Uzbekistanu, jak i z Rosji oraz Kazachstanu.
Weekendowe wydarzenia, w tym festiwale i koncerty, na stałe weszły do programu ośrodka. Do najpopularniejszych zajęć należą kąpiele, rejsy łodzią oraz wypoczynek na plaży.
Ośrodek prowadzi także centrum medyczne oferujące m.in. masaże i hydromasaże. Goście mają prawo do jednego bezpłatnego zabiegu w ramach pakietu pobytowego.
Położenie nad jeziorem Aydarkul zapewnia również łatwy dojazd nad Tuzkan, którego wody są bardziej słone i bogate w minerały.
Znaczącą atrakcją pozostaje też wędkowanie. Jest ono ograniczane w określonych porach roku, ale po zakończeniu okresu ochronnego ponownie się zaczyna.
U części gości krótka wycieczka nad jezioro przeradza się w decyzję o noclegu.
Destynacja w fazie zmian
Rozwój turystyki nad jeziorami wpływa również na to, jak turyści docierają w ten rejon.
W Arnasoj, niedaleko jezior, powstało nowe lotnisko. W 2026 roku rozpoczęto budowę linii kolejowej z Doʻstliku w kierunku systemu jezior Aydar–Arnasaj. Inwestycje mają ułatwić dojazd zarówno turystom z Uzbekistanu, jak i z zagranicy.
Dzięki temu jeziora mogą zyskać ważniejszą pozycję na turystycznej mapie regionu, zwłaszcza dla osób, które i tak odwiedzają słynniejsze historyczne miejsca w Uzbekistanie.
Zdaniem Ahmada Jabira Abdullaha Mohammeda Al Harbiego, turysty ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, nowe lotnisko może pomóc wypromować ten rejon wśród szerszej międzynarodowej publiczności.
Opisuje on okolice jeziora jako miejsce ciszy i relaksu i zapewnia, że poleciłby je osobom z rodzinnego kraju i innym podróżnym.
Region wciąż się jednak rozwija, a część planowanej infrastruktury pozostaje w budowie.
Bezpieczny wypoczynek
Wraz ze wzrostem liczby gości kwestia bezpieczeństwa stała się jednym z ważnych elementów zarządzania strefą rekreacyjną.
Strefa wypoczynkowa Aydar–Arnasaj działa od listopada 2025 roku, a oficerowie odpowiedzialni za bezpieczną turystykę pełnią dyżury przez całą dobę.
Funkcjonariusz policji turystycznej Meyirbek Amirxanov mówi, że w soboty i niedziele teren może przyjąć od 6 000 do 7 000 odwiedzających.
Obszar rekreacyjny jest monitorowany kamerami, połączonymi z systemem nadzoru bezpieczeństwa Qalqon resortu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.
Najczęstsze zgłoszenia dotyczą dzieci, które oddaliły się od rodzin, oraz turystów, którzy zgubili rzeczy osobiste. Amirxanov szacuje, że funkcjonariusze dostają pięć–sześć takich zgłoszeń dziennie i rozwiązują je na bieżąco.
Wraz z dalszym rozwojem połączeń transportowych i spodziewanym wzrostem liczby gości, opanowanie dużych tłumów pozostanie kluczowym wyzwaniem dla zarządzających tym obszarem.
Krajobraz ukształtowany przez wodę
Historia Tuzkanu wykracza poza rozwijającą się branżę turystyczną.
Samo jezioro powstało naturalnie, ale szerszy krajobraz został silnie przekształcony przez człowieka. Projekty irygacyjne i inwestycje w gospodarkę wodną w XX wieku zmieniły stosunki wodne w regionie i przyczyniły się do powstania szerszego systemu jezior Aydar–Arnasaj.
Dziś efektem jest nietypowy krajobraz: rozległe akweny otoczone suchym stepem i pustynią.
Nad brzegami pojawiły się strefy rekreacyjne, które wprowadziły nowy rodzaj aktywności. Rodziny spędzają tu weekendy, turyści pływają i łowią ryby, a ośrodki oferują noclegi i zorganizowane atrakcje.
Dla lokalnych społeczności jeziora wciąż są częścią codziennej gospodarki. Dla odwiedzających stanowią zupełnie inne oblicze regionu Dżyzak – odmienne od jego znanego wizerunku otwartego stepu.
Planowane połączenia transportowe po ukończeniu mają sprowadzić nad jeziora kolejnych turystów.
Największą atrakcją pozostaje jednak sam krajobraz: tafla wody ciągnąca się aż po horyzont, za którą rozciągają się suche równiny i pustynia.