W ciągu 10 miesięcy mała, wulkaniczna wyspa Agios Efstratios przeszła z pełnej zależności od paliw kopalnych do produkcji ponad 90% prądu z OZE i dzięki projektowi UE jest dziś samowystarczalna energetycznie.
Grecka wyspa Agios Efstratios (źródło w Angielski), potocznie nazywana Ai Stratis (źródło w Angielski), stawia mocno na odnawialne źródła energii. Położona w północno-wschodniej części Morza Egejskiego, ta niewielka wulkaniczna wyspa, na której mieszka zaledwie 250 osób, praktycznie w całości opiera się na słońcu i wietrze. Wcześniej wyspa była całkowicie uzależniona od paliw kopalnych; dziś 91% energii elektrycznej pochodzi z odnawialnych źródeł. Dzięki finansowanemu ze środków Unii Europejskiej projektowi Ai Stratis – Green Island (źródło w Angielski) co roku udaje się uniknąć emisji około tysiąca ton CO₂ do atmosfery.
Zgodnie z tym, co mówi Dimitrios Kardomateas (źródło w Angielski), przewodniczący i dyrektor generalny Centrum Odnawialnych Źródeł Energii i Oszczędzania Energii (CRES (źródło w Angielski)):
Projekt opiera się na hybrydowym systemie, w skład którego wchodzą turbina wiatrowa o mocy 900 kW, farma fotowoltaiczna o mocy 225 kW, system baterii do magazynowania energii elektrycznej oraz zautomatyzowany system zarządzania energią w czasie rzeczywistym – najważniejszy element całego przedsięwzięcia.
Nadwyżki energii z odnawialnych źródeł są wykorzystywane do ogrzewania.
Manolis Klados (źródło w Angielski), kierownik projektu w GEK TERNA Group (źródło w Angielski), wyjaśnia, że „każda nadwyżka energii jest magazynowana w baterii. Bateria oddaje też moc, gdy produkcja z odnawialnych źródeł maleje. Zimą wszelkie nadwyżki energii z OZE są wykorzystywane do wytwarzania energii cieplnej. Jest ona przechowywana w czterech zbiornikach z gorącą wodą o łącznej pojemności 500 metrów sześciennych”.
Zielona energia z odnawialnych źródeł jest dostarczana mieszkańcom wyspy za pośrednictwem istniejącej sieci elektrycznej. Niezależność od oleju opałowego w ogrzewaniu to duża ulga dla Charalambosa Makrisa, mieszkańca wyspy i zarządcy dwóch pensjonatów. Jak mówi Makris, od uruchomienia projektu „nie ma potrzeby uruchamiania kotła w domu, ogrzewanie działa całkowicie bezgłośnie i jest bardzo ekonomiczne.”
Zoi Vlastou, zastępczyni burmistrza ds. obsługi mieszkańców, podkreśla znaczenie pilotażowego projektu Ai Stratis – Green Island jako wzoru dla innych greckich wysp i dla całego kraju: https://x.com/goizlyon/status/2105998565247963462?s=20 (źródło w Angielski)
Całkowity budżet projektu Ai Stratis – Green Island wynosi 7,23 mln euro, z czego 85% zostało sfinansowane z polityki spójności Unii Europejskiej, a pozostałe 15% pochodzi z greckich środków krajowych.
Aby uruchomić ten pionierski projekt, zespół musiał pokonać wiele wyzwań, takich jak transport, montaż, przewóz i instalacja turbiny wiatrowej o wysokości 77 metrów i masie blisko 30 ton, ustawionej w najwyższym punkcie wyspy. Największym wyzwaniem była jednak zmiana greckich standardów energetycznych – mówi Panagiotis Zorlos (źródło w Angielski), kierownik projektu w CRES: „Ponieważ to projekt pilotażowy, ramy regulacyjne były bardzo ogólne i nie odnosiły się wprost do takiego systemu, który ma wiele specyficznych rozwiązań.”
Ai Stratis znajduje się w awangardzie europejskiej zielonej transformacji energetycznej. Jego przykładem podążają inne greckie wyspy, takie jak Tilos, Ikaria i Astipalea.