Spółka Business United, należąca do 33‑letniego przedsiębiorcy António Miry, pośredniczyła w handlu samolotami i częściami dla firm zaopatrujących Iran; były sekretarz stanu Miguel Frasquilho był jej udziałowcem.
Portugalska spółka Business United, której jedynym wspólnikiem jest przedsiębiorca António Mira, została wskazana w śledztwie FBI jako pośrednik w serii operacji ułatwiających zakup i sprzedaż śmigłowców oraz części lotniczych przeznaczonych dla sił zbrojnych Iranu, z naruszeniem międzynarodowych sankcji nałożonych na Teheran.
REKLAMA
REKLAMA
Zgodnie ze śledztwem, którego ustalenia w poniedziałek ujawnił dziennik Público, Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych (USA) w październiku 2025 roku wpisał Business United i António Mirę na listę sankcyjną związaną z domniemaną siecią transferu sprzętu dla aparatu wojskowego państwa irańskiego.
Co więcej, szybkie wyszukiwanie w serwisie OpenSanctions, otwartej platformie, która na podstawie oficjalnych źródeł gromadzi dane o osobach i firmach istotnych z punktu widzenia prawa i postępowań karnych, pokazuje, że „António Filipe Fortio Mira podlega sankcjom”. Waszyngton łączy Business United z siatką kontaktów i płatności prowadzonych w Portugalii, Urugwaju, Niemczech, Szwecji, Turcji i USA.
Aktywa spółki i przedsiębiorcy znajdujące się pod jurysdykcją USA zostały zamrożone, a obywatelom i firmom amerykańskim zakazano zawierania transakcji z ich udziałem. Z firmą wiązany jest również Miguel Frasquilho, były sekretarz stanu w rządzie Durão Barroso, a także były prezes przewoźnika lotniczego TAP (Transportadora Aérea Portuguesa) oraz Agencji ds. Inwestycji i Handlu Zagranicznego Portugalii (AICEP).
U źródeł sprawy leży próba sprzedaży silnika śmigłowcowego wycenianego na 209 tys. dolarów, czyli ok. 181 tys. euro, spółce Pasargad Helicopter Company (PHC) z Iranu, kierowanej przez Mehdi’ego Shiraziego Shayesteha. Pośredniczył on w dostawach statków powietrznych i innego sprzętu lotniczego dla irańskiej spółki państwowej zaangażowanej w modernizację floty wojskowej Islamskiej Republiki, objętej sankcjami USA od 2018 roku.
Z dokumentów, do których dotarł Público, wynika, że portugalska firma rzeczywiście przelała 209,9 tys. dolarów w dwóch transzach, aby sfinansować zakup silnika. Do transakcji jednak nie doszło z powodu problemów celnych, które uniemożliwiły wywóz sprzętu z Chin. Silnik ostatecznie trafił w ręce władz USA. W śledztwie pojawia się też nazwisko Amirhosseina Salimiego, obywatela Iranu posiadającego zezwolenie na pobyt w Portugalii.
Shayesteh miał też negocjować z Business United zakup śmigłowca pochodzenia amerykańskiego, wartego niemal cztery mln euro, który został kupiony przez portugalską spółkę, by po przejściu przez inną firmę trafić do PHC. Celem, jak podkreślają śledczy, było ukrycie udziału irańskiej firmy w pierwotnym zakupie.
Podczas przesłuchania przez FBI w marcu 2024 roku António Mira zeznał, że Salimi poprosił go o pomoc w zakupie śmigłowca za pośrednictwem Business United, dodając, że otrzymał 10 tys. euro i że przestał mieć kontrolę nad firmą, gdy tylko transakcja została sfinalizowana. Jak podaje „Público”, dokumenty rejestrowe Business United wskazują na 2022 rok, jednak FBI odnotowuje wzmianki o portugalskiej spółce w późniejszych transakcjach części przeznaczonych dla PHC.
Jest na przykład mowa o operacjach obejmujących części do śmigłowców Airbus, kupowane przez zachodnie firmy i przekazywane pośrednikom, zanim trafiły do ostatecznego odbiorcy.
Frasquilho: to była nieformalna współpraca
Miguel Frasquilho zaprzecza, by brał udział w zakupie lub sprzedaży statków powietrznych czy części w ramach działalności Business United, mimo że przedstawiano go jako jednego z głównych doradców strategicznych tej spółki.
W rozmowie z Público podkreśla, że nigdy nie był wspólnikiem firmy i że jedynie w 2023 roku podjął nieformalną współpracę, zaznaczając, że transakcje, którymi interesuje się FBI, sięgają lat 2021–2022. Frasquilho podkreśla, że była to funkcja niewykonawcza, bez wynagrodzenia, wynikająca z przyjaźni z António Mirą.
Śledztwo nie wskazuje go jako uczestnika transakcji ani nie przypisuje mu odpowiedzialności za opisane działania.
Miguel Frasquilho zakończył współpracę z Business United we wrześniu lub październiku 2025 roku i przyznaje, że do tej decyzji przyczyniło się wszczęcie dochodzenia przez władze USA.