Wzrost gospodarczy w regionach EBOiR ma w tym roku wyraźniej spowolnić, niż przewidywano, głównie przez inflację 6,4% po wzroście cen energii wywołanym wojną w Iranie.
Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR), inwestujący w gospodarki wschodzące w Europie Środkowej i Wschodniej, Azji Centralnej, na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej, obniżył prognozy wzrostu dla swoich regionów, uzasadniając to eskalacją konfliktu na Bliskim Wschodzie jako głównym źródłem zakłóceń w gospodarce.
REKLAMA
REKLAMA
W najnowszym raporcie Regional Economic Prospects, zatytułowanym „Strai(gh)t talk”, EBOiR prognozuje łączny wzrost gospodarczy w krajach objętych jego działalnością na poziomie 3,1 proc. w 2026 roku, wobec 3,4 proc. w 2025 roku, co jest wynikiem o 0,5 pkt proc. niższym od prognozy opublikowanej w lutym.
Wzrost ma odbić do 3,6 proc. w 2027 roku, choć także ta projekcja jest nieco niższa niż wcześniej zakładano.
Jak czytamy w raporcie, rosnące ceny ropy i gazu, zakłócenia żeglugi przez Cieśninę Ormuz oraz rosnąca różnica między kosztami energii w Europie i Stanach Zjednoczonych osłabiły konkurencyjność i spowolniły koniunkturę w wielu gospodarkach.
EBOiR szacuje, że wzrost gospodarczy w jego regionach spowolnił w pierwszym kwartale 2026 roku do 2,9 proc. rok do roku. Słabsze od oczekiwań wyniki odnotowano w kilku dużych gospodarkach, w tym w Egipcie, Kazachstanie, Rumunii, Turcji i na Ukrainie.
„Konflikt na Bliskim Wschodzie przyniósł nowy wstrząs regionom, które już mierzą się ze słabością przemysłu wytwórczego i kruchą sytuacją finansów publicznych” – powiedziała główna ekonomistka EBOiR, Beata Javorcik, komentując nowy raport.
Gorsze perspektywy inflacji i rosnące koszty zadłużenia
W raporcie podkreślono, że po okresie wyhamowania pod koniec 2025 roku inflacja znów zaczęła rosnąć.
Średnia inflacja w regionach EBOiR wzrosła w okresie od lutego do kwietnia 2026 roku do 6,4 proc., czyli o 1,2 pkt proc.
Jak wskazuje bank, głównymi czynnikami były wyższe ceny energii i żywności, a w części krajów dodatkową presję wywierało osłabienie walut wobec dolara amerykańskiego.
EBOiR ostrzega, że inflacja prawdopodobnie utrzyma się na podwyższonym poziomie dłużej, niż wcześniej oczekiwano, zwłaszcza że w wielu jego gospodarkach żywność i energia stanowią większą część wydatków gospodarstw domowych niż w krajach rozwiniętych.
Prawie dwie trzecie gospodarek objętych działalnością EBOiR wprowadziło działania wspierające konsumentów lub ograniczające zużycie energii, m.in. limity cen paliw, obniżki podatków i kierunkowe dopłaty.
Bank ostrzega jednak, że finanse publiczne znajdują się pod coraz większą presją.
Na tę presję składają się wyższe koszty energii, rosnące wydatki na obsługę długu oraz zaostrzające się warunki finansowe na świecie, zwłaszcza w gospodarkach już silnie zadłużonych.
W perspektywie kolejnych kwartałów raport ostrzega, że przedłużający się konflikt może wywołać dalszy wzrost cen energii, pogłębić zakłócenia w łańcuchach dostaw i dodatkowo obciążyć perspektywy wzrostu w krajach EBOiR.