Brak przyszłości w Niemczech? Praca, mieszkania, finanse – 20 proc. młodych Niemców liczy za granicą na lepsze życie. W perspektywie długoterminowej emigracją interesuje się już 41 proc. osób w wieku 14–29 lat, wynika z najnowszego badania.
Sytuacja młodych ludzi w Niemczech jest daleka od dobrej, wynika z badania trendów „Jugend in Deutschland 2026”. „Konkretnie 21 proc., czyli co piąta młoda osoba, planuje wyjechać z Niemiec” – mówi autor badania, Kilian Hampel z Uniwersytetu w Konstancji. Za granicą młodzi Niemcy liczą na lepsze warunki życia.
REKLAMA
REKLAMA
W dłuższej perspektywie wyjazd z kraju rozważa aż 41 proc. uczestników badania w wieku od 14 do 29 lat. „Badanie podkreśla, jak pilnie młodzi ludzie potrzebują wiarygodnych perspektyw pracy, mieszkania i bezpieczeństwa finansowego” – dodaje Hampel.
23 proc. młodych Niemców ma długi
W ostatnich latach w każdym z tych obszarów coraz trudniej jest stanąć na nogi. Szczególnie słabo wyglądają perspektywy na rynku pracy. Ponad dwuletnia stagnacja niemieckiej gospodarki odbija się także na szansach zawodowych osób wchodzących na rynek.
W grudniu Federalna Agencja Pracy odnotowała wzrost liczby bezrobotnych absolwentów szkół wyższych. W porównaniu z tym samym miesiącem poprzedniego roku było ich o 25 proc. więcej. Solidne wykształcenie nie jest więc już gwarancją wejścia na rynek pracy.
Między innymi z powodu tej niepewności gospodarczej i rosnącego wpływu sztucznej inteligencji (SI) młodzi ludzie oceniają swoje szanse zawodowe gorzej niż wcześniej – wynika dalej z badania trendów. Udział młodych osób zadłużonych osiągnął przy tym nowy rekord i wynosi 23 proc. Oznacza to, że mniej więcej co czwarty młody człowiek w Niemczech nie ma stabilnego punktu wyjścia finansowego.
Tak obciążeni psychicznie jak nigdy dotąd
Niepewność w pracy i ogromne obciążenia związane z mieszkaniem dla wielu osób stają się przytłaczające, co potwierdza badanie. „Wyniki badania trendów w dramatyczny sposób pokazują, jak bardzo ciężar ostatnich lat daje się młodym we znaki – w postaci stresu, wyczerpania i narastającego poczucia braku perspektyw” – podkreśla kierownik badania, Simon Schnetzer.
Odsetek młodych ludzi deklarujących, że potrzebują wsparcia psychologicznego, sięga 29 proc. i nigdy wcześniej nie był tak wysoki. Szczególnie dotknięte obciążeniem psychicznym są kobiety – 34 proc. – oraz studenci, 32 proc. Z ofert pomocy psychologicznej korzysta też 42 proc. młodych Niemców bez pracy.
Jednocześnie ustawowe kasy chorych, z powodu sytuacji gospodarczej, muszą ciąć koszty i zaczynają także od psychoterapeutów. Na początku marca rozszerzony komitet ds. wyceny świadczeń przy kasach chorych zdecydował o obniżeniu ich wynagrodzeń o 4,5 proc. Dla wielu praktykujących psychoterapeutów to „zupełnie błędny sygnał” – komentuje Izba Psychoterapeutów w Berlinie. Zapotrzebowanie na psychoterapię od lat systematycznie rośnie.
Kasy chorych tłumaczą ten krok tym, że wynagrodzenia psychoterapeutów w ostatnich latach rosły ponadproporcjonalnie w porównaniu z innymi grupami zawodowymi – od 2013 roku średnio o 52 proc. To wyraźnie więcej niż wzrost dochodów innych lekarskich specjalności, około 33 proc., i ma zostać w ten sposób skorygowane.
Sojusz na rzecz psychoterapii planuje kilka demonstracji, m.in. bezpośrednio przed ministerstwem zdrowia. Trwa też przygotowywanie petycji do Bundestagu.
Młodzi ludzie oczekują stabilności
Trwający od lat stan permanentnego kryzysu zdaje się dodatkowo zaostrzać wraz z wojną USA i Izraela z Iranem. Codzienność młodych ludzi w Niemczech od lat wyznaczają inflacja i rosnące koszty mieszkań.
Autorzy badania zwracają też uwagę, że ok. 60 proc. młodych osób korzysta ze smartfona w sposób przypominający uzależnienie. Wiele z nich zwraca się ze swoimi problemami także do oferowanych w sieci usług doradczych opartych na SI. Coraz silniejszy staje się przede wszystkim głód stabilizacji.
Według autorów badania rosną wątpliwości, czy w Niemczech wciąż opłaca się wysiłek i zaangażowanie. I to mimo że zdecydowana większość młodych deklaruje gotowość do pracy i brania na siebie odpowiedzialności. W efekcie wielu z nich czuje, że partie głównego nurtu prawie w ogóle się do nich nie zwracają, a tym bardziej nie dopuszczają ich do współdecydowania.
Zamiast tego następuje przesunięcie w stronę politycznych skrajności. Najpopularniejszą partią wśród młodych wyborców jest obecnie, jak wynika z sondażu niedzielnego, Lewica. Szczególnie wyraźna pozostaje jednak różnica między kobietami a mężczyznami. Młode kobiety głosują głównie na Lewicę, natomiast młodzi mężczyźni coraz częściej popierają AfD.
„Protest młodego pokolenia nie jest głośny, ale pod powierzchnią coś się kumuluje, co w dłuższej perspektywie może zagrozić gospodarce, regionom i systemom zabezpieczenia społecznego” – mówi współautorka badania, Nina Kolleck z Uniwersytetu w Poczdamie.
W 2024 roku najwięcej Niemców, niezależnie od wieku, osiedliło się w Szwajcarii – mieszka ich tam ok. 324 tys. Kolejne miejsca zajmują: Austria z ok. 233 tys. Niemców, Hiszpania z 128 tys. i Francja z 91 tys.