Obszerne badanie potwierdziło, że gwałtowne powodzie, które spustoszyły Walencję w 2024 roku, zostały spotęgowane przez zmiany klimatu wywołane przez człowieka.
Hiszpania wciąż próbuje podnieść się po tragedii i zrozumieć, co dokładnie poszło nie tak, choć od jednej z najgorszych powodzi w jej historii minęły już prawie dwa lata.
REKLAMA
REKLAMA
29 października 2024 r. intensywna DANA (Depresión Aislada en Niveles Altos) uderzyła w miasto Walencja. Ten specyficzny układ pogodowy powstaje, gdy kieszeń chłodnego powietrza odrywa się od polarnego prądu strumieniowego i zalega nad ciepłym Morzem Śródziemnym.
Wywołało to katastrofalne powodzie błyskawiczne, które zamieniły ulice w rwące rzeki, przeciążyły infrastrukturę, uszkodziły domy, a nawet wykoleiły pociąg.
W nieustającej ulewie zginęło co najmniej 230 osób. Eksperci szacują, że szkody sięgnęły 29 mld euro. W całym kraju wybuchło oburzenie, bo władze nie potrafiły skutecznie ograniczyć skutków katastrofy.
Jak zmiana klimatu spotęgowała powódź w Walencji
Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie naukowym Nature Communications (źródło w Angielski) wykazało, że antropogeniczna zmiana klimatu spowodowana spalaniem paliw kopalnych dodatkowo nasiliła powódź w Walencji.
Naukowcy wykorzystali modele symulacyjne, aby porównać intensywność i zasięg opadów w ocieplającym się świecie z hipotetycznymi chłodniejszymi warunkami – tak jakby działalność człowieka od czasów rewolucji przemysłowej nie podgrzała planety.
Doszli do wniosku, że w krytycznym sześciogodzinnym okresie tempo opadów wzrosło o 21 proc., obszar z opadami powyżej 180 milimetrów zwiększył się o 56 proc., a łączna suma opadów w dorzeczu rzeki Júcar była o 19 proc. wyższa z powodu rosnących temperatur.
Na każdy wzrost temperatury powietrza o 1°C atmosfera może zatrzymać około 7 proc. więcej wilgoci, co sprzyja bardziej intensywnym, obfitym opadom.
Latem 2024 r., tuż przed uderzeniem DANA w Hiszpanię, Morze Śródziemne i północny Atlantyk odnotowały rekordowo wysokie temperatury. Zwiększyło to ilość pary wodnej w atmosferze i przyczyniło się do siły burzy.
„Choć wciąż nie ma pewności, czy i w jaki sposób częstotliwość takich układów pogodowych zmieni się w cieplejszym klimacie, porównanie symulacji tej samej burzy w chłodniejszych i cieplejszych warunkach pozwala oszacować, w jakim stopniu została ona wzmocniona po rozwinięciu się” – mówi badacz klimatu Markus Donat, który nie był autorem tego badania.
„Ogólnie rzecz biorąc, praca ta w bardzo istotny sposób pomaga zrozumieć procesy, które wzmacniają epizody bardzo intensywnych opadów w cieplejszym klimacie, przez co przekraczają one próg „zwykłego” zjawiska ekstremalnego i przeradzają się w katastrofę”.
Przystosowanie do zmiany klimatu w Hiszpanii
Badacze podkreślają, że wyniki analizy uwidaczniają „pilną potrzebę” przyspieszenia opracowywania i wdrażania działań adaptacyjnych do zmiany klimatu. Ma to wzmocnić odporność miast na „rosnące zagrożenie” powodziami w zachodniej części regionu śródziemnomorskiego.
Hiszpania ogłosiła już plany utworzenia ogólnokrajowej sieci schronień klimatycznych w budynkach publicznych, aby zapewnić mieszkańcom schronienie przed ekstremalnym upałem przed nadejściem tegorocznego lata.
Schronienia będą finansowane przez rząd w regionach, gdzie skwar najbardziej daje się we znaki, m.in. w Katalonii, Kraju Basków i Murcji.
Rząd potwierdził też, że sfinansuje plany ochrony przeciwpowodziowej w małych miastach. Dodatkowe 20 mln euro trafi na plany zapobiegania pożarom po rekordowych pożarach lasów, które w ubiegłym roku strawiły rozległe połacie terenów zalesionych.