Wojna w Ukrainie i konfrontacja Rosji z Zachodem nadal odgrywały decydującą rolę, a NATO kładło szczególny nacisk na spójność swojego południowo-wschodniego skrzydła.
Złożone środowisko międzynarodowe kształtowało stosunki grecko-tureckie w 2025 r., ograniczając i kształtując wybory obu krajów. Niestabilność międzynarodowa, konflikty regionalne i potrzeby Zachodu w zakresie bezpieczeństwa bezpośrednio wpływały na działania zarówno Grecji, jak i Turcji, tworząc sytuację, w której napięcie współistniało z potrzebą powściągliwości. W ostatnich miesiącach roku Ateny zaczęły inwestować w wielostronne partnerstwa.
REKLAMA
REKLAMA
"Zmierzamy w kierunku logiki współpracy" - powiedział euronews Dimitris Triantafyllou, profesor polityki międzynarodowej na Uniwersytecie Panteion, zauważając, że wydaje się, iż istnieje tendencja i presja na wielu poziomach na współpracę wielostronną, ale, jak mówi, istnieje "niepewność ze strony Turcji, czy jest ona skłonna pójść w tym kierunku, ponieważ psuje to jej narrację, że odgrywa główną rolę w rozwoju sytuacji w regionie. Dlatego też znajdujemy się w fazie przejściowej".
Inwestycje amerykańskich firm w Grecji i współpraca z USA w zakresie LNG wzmocniły strategiczną pozycję Grecji we wschodniej części Morza Śródziemnego. Wydarzenia te zwiększyły możliwości energetyczne i geopolityczne Grecji, podczas gdy Turcja odpowiedziała silną retoryką dotyczącą praw morskich, dodając nowy czynnik konkurencyjny do stosunków grecko-tureckich.
Wojna w Ukrainie i konfrontacja Rosji z Zachodem nadal odgrywały decydującą rolę, a NATO kładło szczególny nacisk na spójność swojego południowo-wschodniego skrzydła. Działało to jako dźwignia pozwalająca uniknąć poważnego kryzysu między Atenami a Ankarą. Jednocześnie wschodnia część Morza Śródziemnego pozostawała kluczowym obszarem rywalizacji. Wiosną 2025 roku Grecja opublikowała plan zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich, co wywołało silną reakcję Turcji, napięcia dyplomatyczne i ponownie wysunęło na pierwszy plan spory dotyczące stref morskich i roli wysp.
Kilka miesięcy później, latem, po obu stronach wydano NAVTEX na poszukiwania na Morzu Egejskim, co ponownie podniosło poziom napięcia. Wreszcie, rola Unii Europejskiej miała szczególne znaczenie, ponieważ w kontekście dyskusji na temat stosunków europejsko-tureckich Grecja powtórzyła, że postęp Turcji w kierunku UE jest powiązany z poszanowaniem prawa międzynarodowego i dobrosąsiedzkimi stosunkami.
Te europejskie ramy posłużyły jako dodatkowy czynnik nacisku na utrzymanie dialogu.
Według wysokich rangą źródeł w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, Ateny i Ankara szukają odpowiednich dat dla Rady Wysokiej Współpracy, która jest oczekiwana od wielu miesięcy, ale zdecydowanie umieszczają ją w pierwszym kwartale 2026 roku. Podkreślają, że ważne jest, aby zorganizować Wysoką Radę Współpracy, nawet jeśli nie ma pozytywnego wyniku. Jednocześnie w najbliższej przyszłości odbędzie się dialog polityczny i rozmowy w sprawie pozytywnej agendy między Grecją a Turcją.
Ateny opowiadają się za zorganizowanym dialogiem, biorąc pod uwagę, że w ten sposób udało się już uniknąć kryzysów. Te same źródła wyrażają przekonanie, że w tej chwili jest miejsce na dyskusję na temat delimitacji WSE i szelfu kontynentalnego, pomimo znacznej różnicy w zakresie dyskusji. W każdym razie Ateny są zadowolone z trwającego dialogu, który doprowadził do wymiernych rezultatów, takich jak ograniczenie przepływów migracyjnych i zminimalizowanie naruszeń przestrzeni powietrznej.
Wreszcie, wysocy rangą dyplomaci zaprzeczają, że stosunki grecko-tureckie się pogorszyły, ponieważ kanał komunikacji jest otwarty, mimo że problemy pozostają.
"Potrzebna jest poważna dyskusja na temat tego, jak każda ze stron na najwyższym szczeblu widzi, dokąd zmierza świat i region" - podkreślił Triantafyllou, zauważając jednocześnie, że obie strony muszą szukać punktów współpracy poprzez dyskusję.
W 2025 roku stosunki grecko-tureckie charakteryzowały się kruchą równowagą między napięciem a dialogiem. Kontekst międzynarodowy i rozwój sytuacji w regionie odegrały decydującą rolę w utrzymaniu tej równowagi, podkreślając, że dialog pozostaje głównym narzędziem zarządzania długotrwałymi różnicami.