Po posiedzeniu rządu premier Portugalii ogłosił nadzwyczajne wsparcie dla sektora paliw z powodu wojny na Bliskim Wschodzie oraz nowe działania mieszkaniowe; obniżki VAT nie będzie.
Po posiedzeniu Rady Ministrów, któremu przewodniczył, Luís Montenegro zwrócił się do narodu, aby ogłosić działania dotyczące sektorów dotkniętych kryzysem, w tym paliw wykorzystywanych zawodowo oraz mieszkalnictwa.
Premier Portugalii mówił z dumą, że kraj jest „gospodarczą i finansową referencją w Europie” i że znajduje się dlatego „w Lidze Mistrzów stabilności gospodarczej i finansowej Europy”.
Za dowód, jak podkreślił, ma służyć fakt, że „Portugalia była pierwszym krajem europejskim, który podjął działania wobec wzrostu cen paliw” – powiedział.
„Już w pierwszym tygodniu wprowadziliśmy obniżkę podatku ISP, gdy podwyżka cen paliw przekracza 10 centów” – przypomniał. Dodał, że wraz z rabatem obowiązującym od ubiegłego roku obecna obniżka „wynosi w przypadku oleju napędowego ok. 20 centów na litr, a w przypadku benzyny ok. 16 centów”.
Montenegro zapowiedział też nowe środki, tym razem skierowane do sektora zawodowego, przy czym tak wyczekiwana obniżka VAT nie została uwzględniona.
Rada Ministrów zdecydowała, że w okresie od 1 kwietnia do 30 czerwca będzie obowiązywał „nadzwyczajny mechanizm dla oleju napędowego używanego zawodowo, polegający na dodatkowym wsparciu 10 centów na litr, oprócz tego, o czym już mówiłem, do 15 tys. litrów w ciągu tych trzech miesięcy”. Chodzi o olej napędowy wykorzystywany przez pojazdy do przewozu towarów „o masie powyżej 35 ton oraz autobusy z więcej niż 22 miejscami dla pasażerów”.
Ogłoszono także nadzwyczajne dopłaty dla sektorów rolnego, leśnego oraz rybołówstwa, wypłacane za pośrednictwem IFAP (Instituto de Financiamento da Agricultura e Pescas, I.P.) również „w wysokości dodatkowych 10 centów na litr oleju napędowego barwionego” – kontynuował.
Montenegro wyjaśnił, że oba te instrumenty będą obowiązywać w tych tygodniach, w których średnia cena paliw będzie o ponad 10 centów wyższa niż w tygodniu od 2 do 6 marca, czyli przed pierwszą podwyżką.
Postanowiono też o nadzwyczajnych dopłatach dla humanitarnych stowarzyszeń strażackich, firm taksówkowych oraz prywatnych instytucji pomocy społecznej.
Łącznie wsparcie przewidziane w obszarze paliw ma sięgać ok. 150 mln euro miesięcznie.
Luís Montenegro podkreślił, że rząd chce łagodzić skutki kryzysu w życiu Portugalczyków, a jednocześnie zachować zdolność finansową państwa do dalszych interwencji i dostosowywania poszczególnych instrumentów. „Nie zaburzać finansów publicznych, by nie zaprzepaścić naszego wspólnego, wieloletniego wysiłku” – powiedział.
Sektor mieszkaniowy
Rada Ministrów zatwierdziła również inne, strukturalne i strategiczne instrumenty przekształceń oraz reform.
Luís Montenegro wymienił trzy rozwiązania w obszarze mieszkalnictwa: „pierwsze koncentruje się na systemie podatkowym, poprzez zachęty do inwestycji i udostępniania mieszkań. Chodzi o obniżenie opodatkowania najmu po umiarkowanych stawkach, wdrożenie upoważnienia ustawowego przyjętego w parlamencie, zastosowanie obniżonej stawki VAT do robót budowlanych przy wznoszeniu mieszkań na własny, stały użytek lub na wynajem (po umiarkowanych czynszach), w tym także przy samodzielnej budowie” – ogłosił.
Do tego dochodzi „zwolnienie z podatku od zysków kapitałowych przy sprzedaży mieszkań, gdy środki są przeznaczone na zakup lokali przeznaczonych na wynajem po umiarkowanych czynszach” – dodał.
Rząd uważa, że w średnim okresie te rozwiązania mogą zwiększyć podaż mieszkań na rynku najmu i sprzedaży, a tym samym łagodzić wzrost cen.
Jako drugi element Montenegro wskazał „przegląd przepisów dotyczących urbanizacji i zabudowy”, który ma jeszcze promulgować prezydent Portugalii.
Celem tej zmiany są jaśniejsze zasady, „bardziej przewidywalne procedury oraz krótsze, sprawniejsze terminy”. „Mniej czasu oznacza więcej mieszkań dostępnych dla Portugalczyków, niższe koszty dla tych, którzy budują, a przez to lepsze możliwości dla kupujących i wynajmujących” – stwierdził.
Po trzecie, powstanie specjalny tryb sprzedaży nieruchomości pozostającej we współwłasności niepodzielonej. Rozwiązanie ma przerwać sytuacje związane z nieuregulowanymi spadkami. „Wiele nieruchomości stoi pustych i nawet w centrach miast nie trafia na rynek, zwłaszcza najmu, ale także sprzedaży” – zaczął premier. Dlatego finalny tekst przyjęty przez Radę Ministrów przewiduje, że „po upływie dwóch lat od powstania współwłasności jeden lub kilku spadkobierców będzie mogło doprowadzić do sprzedaży nieruchomości, jeśli nie uda się osiągnąć porozumienia między nimi”.
Luís Montenegro został zapytany przez dziennikarzy o ewentualną obniżkę VAT i przedłużenie programu tańszego koszyka podstawowych produktów żywnościowych. Premier Portugalii jasno jednak stwierdził, że na razie nie są planowane żadne działania w tym kierunku.