Niedawno odkopana bazylika to jedyna budowla jednoznacznie przypisywana Markowi Witruwiuszowi, prekursorowi architektury zachodniej.
Archeolodzy we Włoszech odkryli pozostałości bazyliki sprzed 2 tys. lat, zaprojektowanej przez pioniera starożytnej architektury rzymskiej, Witruwiusza.
Minister kultury Włoch, Alessandro Giuli, porównał to odkrycie do grobowca Tutanchamona, dodając, że to „coś, o czym będą mówić nasze wnuki”.
Skarb archeologiczny odkryto podczas wykopalisk związanych z przebudową placu Andrea Costy w mieście Fano, w regionie Marche. Badacze zdołali jednoznacznie potwierdzić autorstwo Witruwiusza, bo znalezione kolumny dokładnie odpowiadały opisowi architekta.
Odnalezienie zaginionej bazyliki
Odnaleziona bazylika to jedyny budynek, który można jednoznacznie przypisać Markowi Witruwiuszowi Polionowi, jednej z kluczowych postaci zachodniej architektury.
Dzieło Witruwiusza De architectura (Dziesięć ksiąg o architekturze) to jedyny kompletny traktat o architekturze, który przetrwał z antyku; uchodzi za pierwszą książkę poświęconą teorii architektury.
Jego wskazania dotyczące klasycznych proporcji budowli przez wieki stanowiły podstawę twórczości artystów, w tym Leonarda da Vinci, którego ikoniczny rysunek ludzkiego ciała znany jest jako Człowiek witruwiański.
Witruwiusz, który w I w. p.n.e. mieszkał w Fanum Fortunae (obecnie Fano), wspominał o tej bazylice w swoim przełomowym tekście. Opisywał ją jako majestatyczny budynek publiczny przeznaczony do wymierzania sprawiedliwości i prowadzenia spraw handlowych.
Z czasem lokalizacja budowli zaginęła i stała się tajemnicą. Przez stulecia uczeni i archeolodzy szukali jej śladów.
Burmistrz Fano, Luca Serfilippi, podczas prezentacji znaleziska powiedział: „Na to odkrycie czekaliśmy ponad 2 tys. lat”.
Na konferencji Giuli powiedział: „Dziś w Fano odnaleziono fundamentalny element mozaiki, która zachowuje najgłębszą tożsamość naszego kraju”. „Historia archeologii i badań dzieli się teraz na czas przed i po tym odkryciu”.
„Coś wyjątkowego dla miasta Fano”
Władze podkreślają, że znalezisko skieruje międzynarodową uwagę na Fano w regionie Marche, jednym z mniej znanych regionów Włoch.
„To niezwykłe odkrycie naprawdę jest czymś wyjątkowym w historii archeologii, architektury oraz układu urbanistycznego miasta Fano” – powiedział Giuli.
„W nadchodzących miesiącach i latach uświadomimy sobie znaczenie tego niezwykłego znaleziska, a jednocześnie odżyje społeczna świadomość wagi ochrony, konserwacji i archeologicznych badań w takich miejscach jak Fano”.
W mieście działa Vitruvian Study Centre, które – jak mówił Serfilippi – od ponad 30 lat promuje postać Witruwiusza.
Prezydent regionu Marche, Francesco Acquaroli, powiedział: „W pełni zdajemy sobie sprawę z wartości, jaką może przynieść to dziedzictwo – nie tylko w wymiarze ekonomicznym, ale przede wszystkim dla turystyki i kultury”.
Badania na placu budowy będą kontynuowane, aby sprawdzić, jak dużą część bazyliki uda się jeszcze odsłonić i czy teren zostanie udostępniony zwiedzającym.